ભીડમાં રસ્તો માંગવા માટે ‘Sorry’ કહેવું કે ‘Excuse Me’? જાણી લો સાચો નિયમ
આપણે આપણી રોજિંદી જિંદગીમાં વાતચીત દરમિયાન અંગ્રેજીના ઘણા નાના-મોટા શબ્દોનો ખૂબ ઉપયોગ કરીએ છીએ. આ શબ્દો દેખાવમાં અને સાંભળવામાં જેટલા સરળ લાગે છે, ઘણીવાર તેનો સાચો અર્થ અને સાચો ઉપયોગ આપણને ખબર હોતી નથી. હવે જેમ કે ‘Thanks’ અને ‘Thank You’ ને જ લઈ લો, આ બંને ખૂબ જ સામાન્ય શબ્દો છે પરંતુ બંનેના ઉપયોગની રીત થોડી અલગ હોય છે.
આવા જ બે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા શબ્દો છે— “Excuse Me” અને “Sorry”. અવારનવાર લોકો આ બંને શબ્દોને એક જ સમજી લે છે અને જાણે-અજાણે ખોટી જગ્યાએ તેનો ઉપયોગ કરી બેસે છે. જો કે આ બંને શબ્દો નમ્રતા (Politeness) અને સારા શિષ્ટાચાર સાથે જોડાયેલા છે, પરંતુ તેની પાછળની ભાવના અને તેનો અર્થ તદ્દન અલગ છે. જો તમે પણ ઇંગ્લિશ બોલતી વખતે કે ચેટિંગ કરતી વખતે આમાં કન્ફ્યુઝ થતા હોવ, તો ચાલો આજે આ તફાવતને હંમેશા માટે સરળ શબ્દોમાં સમજી લઈએ.
1. ‘Excuse Me’નો ઉપયોગ ક્યારે અને કેમ કરવો?
“Excuse Me” નો સીધો અને સરળ અર્થ થાય છે— “કૃપા કરીને ધ્યાન આપો અથવા મને પરવાનગી આપો.” આ શબ્દનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ત્યારે થાય છે જ્યારે તમે કોઈનું ધ્યાન પોતાની તરફ ખેંચવા માંગો છો, અથવા કોઈને પરેશાન કર્યા વિના પોતાના માટે રસ્તો કે જગ્યા બનાવવા માંગો છો. એટલે કે, કોઈ ભૂલ થતા પહેલાની સ્થિતિમાં આ શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે.
તમે તેને આ સામાન્ય પરિસ્થિતિઓથી સમજી શકો છો:
-
ભીડમાં રસ્તો માંગતી વખતે: જો તમારી આગળ કેટલાક લોકો ઉભા છે અને તમારે આગળ જવું છે, તો ‘Sorry’ નહીં પણ કહો— “Excuse me, may I pass?” (માફ કરશો, શું હું અહીંથી નીકળી શકું?)
-
કોઈની પાસેથી કોઈ માહિતી કે પ્રશ્ન પૂછતી વખતે: રસ્તા પર ચાલતા કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિ પાસેથી સમય કે રસ્તો પૂછવો હોય, તો વાતચીતની શરૂઆત આ રીતે કરો— “Excuse me, what’s the time?” (સાંભળો, સમય શું થયો છે?)
-
વચ્ચે પોતાની વાત રજૂ કરવી હોય: જો ઓફિસમાં કે મિત્રો વચ્ચે કોઈ ચર્ચા ચાલી રહી હોય અને તમે તમારી વાત ઉમેરવા માંગતા હોવ, તો કહો— “Excuse me, but I would like to add something.” (માફ કરશો, પરંતુ હું અહીં કંઈક કહેવા માંગીશ.)
-
કોઈને ટોકતા પહેલા: કોઈ વ્યક્તિ પોતાના કામમાં વ્યસ્ત છે અને તમારે તેની સાથે જરૂરી વાત કરવી છે, તો કહો— “Excuse me, can I talk to you for a moment?” (સાંભળો, શું હું તમારી સાથે એક મિનિટ વાત કરી શકું?)
2. ‘Sorry’નો ઉપયોગ ક્યારે અને કેમ કરવો?
બીજી તરફ, “Sorry” એક એવો શબ્દ છે જે સીધો તમારી લાગણીઓ અને સંવેદનાઓ સાથે જોડાયેલો છે. તેનો સીધો ભાવ છે— “મારાથી ભૂલ થઈ ગઈ” અથવા “મને આ વાતનો ખેદ છે.” આ શબ્દનો ઉપયોગ હંમેશા ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈ અજાણતા કે જાણી જોઈને કરેલી ભૂલ થઈ ચૂકી હોય છે અને તમે તેના માટે માફી માંગવા માંગો છો.
તેના કેટલાક શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણો આ પ્રમાણે છે:
-
અજાણતા કોઈ ગડબડ થવા પર: ચાલતા-ચાલતા કોઈની સાથે ભટકાય જવાય કે કોઈનો પગ દબાઈ જાય, તો તરત જ કહો— “Sorry, I didn’t see you there.” (માફ કરજો, મેં તમને જોયા નહીં.)
-
પોતાના વર્તન માટે માફી માંગવી: જો તમે કોઈના પર ગુસ્સે થઈ ગયા હોવ અને પછીથી તમને પસ્તાવો થાય, तो કહો— “I am sorry for being rude.” (મારા રુક્ષ વર્તન માટે મને ખેદ છે.)
-
સામેવાળાની વાત સમજાઈ ન હોય: જો ફોન પર કે સામસામે કોઈ કંઈક કહે અને તમે સાંભળી ન શકો, તો ફરીથી પૂછવા માટે કહો— “Sorry, could you repeat that?” (માફ કરશો, શું તમે તમારી વાત દોહરાવી શકો?)
-
કોઈના દુઃખમાં સંવેદના વ્યક્ત કરવા માટે: જ્યારે કોઈની સાથે કંઈક ખરાબ કે દુઃખદ બને છે, ત્યારે પણ આ શબ્દનો ઉપયોગ ઊંડો ખેદ વ્યક્ત કરવા માટે થાય છે— “I am sorry to hear about your loss.” (તમારા નુકસાન વિશે સાંભળીને મને ખૂબ દુઃખ થયું.)
બંને વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત: એક નજરમાં
બંને વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત: એક નજરમાંઆને વધુ સરળ રીતે સમજવું હોય તો બસ એટલું યાદ રાખો:
Excuse Me નો ઉપયોગ કોઈ કામ કરતા પહેલા કે કોઈને ટોકતા પહેલા પરવાનગી લેવા માટે થાય છે. જ્યારે Sorry નો ઉપયોગ કોઈ ભૂલ કે ચૂક થઈ ગયા પછી ખેદ વ્યક્ત કરવા માટે થાય છે.
ક્યારેક લોકો મેટ્રો, બસ કે ભીડભાડવાળી જગ્યાએ રસ્તો માંગતી વખતે “Sorry, Side Please” કહી દે છે, જે વ્યાકરણ અને શિષ્ટાચારની દ્રષ્ટિએ ખોટું છે. ત્યાં તમારે હંમેશા “Excuse me, please” નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
દૈનિક જીવનમાં ઉપયોગના કેટલાક સીધા ઉદાહરણો
‘Sorry’ના ઉદાહરણો:
-
Sorry, I didn’t mean to step on your foot. (માફ કરજો, મારો ઈરાદો તમારો પગ દબાવવાનો નહોતો.)
-
I’m sorry for being late to the meeting. (મીટિંગમાં મોડા આવવા બદલ મને ખેદ છે.)
-
Sorry, I forgot to call you back yesterday. (માફ કરજો, ગઈકાલે હું તમને સામેથી ફોન કરવાનું ભૂલી ગયો.)
-
Sorry, that was my mistake, let me correct it. (માફ કરજો, તે મારી ભૂલ હતી, મને તે સુધારવા દો.)
‘Excuse Me’ના ઉદાહરણો
-
Excuse me, can you tell me where the library is? (સાંભળો, શું તમે મને જણાવી શકો છો કે લાઈબ્રેરી ક્યાં છે?)
-
Excuse me, could you please move a little? (માફ કરશો, શું તમે થોડા ખસશો?)
-
Excuse me, I think you dropped your wallet. (સાંભળો, મને લાગે છે કે તમારું પાકીટ પડી ગયું છે.)
-
Excuse me, waiter, could we get the bill, please? (સાંભળો વેઈટર, શું અમને બિલ મળી શકે?)
ભાષા ફક્ત વાતચીતનું માધ્યમ નથી; તે તમારા વ્યક્તિત્વ, ઉછેર અને રીતભાતને પ્રતિબિંબિત કરે છે. જ્યારે તમે યોગ્ય સમયે યોગ્ય શબ્દો પસંદ કરો છો, ત્યારે તમે અન્ય લોકો પર સકારાત્મક અને ઊંડી છાપ છોડી શકો છો. તેનાથી વિપરીત, આ નાના શબ્દોનો દુરુપયોગ ક્યારેક સામેની વ્યક્તિને અસ્વસ્થતા અનુભવી શકે છે. તેથી, આગલી વખતે જ્યારે તમે કોઈની સાથે વાત કરો, ત્યારે પરિસ્થિતિના આધારે ‘એક્સક્યુઝ મી’ અને ‘એક્સક્યુઝ મી’ નો ઉપયોગ કરો, અને તમારી વાતચીતને વધુ અસરકારક બનાવો!
