દેશમાં ટૂંક સમયમાં શરૂ થશે ૧૦૦% ઇથેનોલ પર ચાલતી ગાડીઓ અને બાઇક્સ
ભારતના વાહન વ્યવહાર અને ઊર્જા ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક ક્રાંતિની શરૂઆત થવા જઈ રહી છે. કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને મોંઘા આયાતી ક્રૂડ ઓઇલ (કૂદ તેલ) પરની નિર્ભરતા ઓછી કરવા માટે ૧૦૦ ટકા ઇથેનોલ ઇંધણ (E100) ના કાયદેસર ઉપયોગને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય પર હસ્તાક્ષર થઈ ચૂક્યા છે. આ મંજૂરી બાદ હવે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના મજબૂત અને સસ્તા વિકલ્પ તરીકે ઇથેનોલ આધારિત પરિવહન પ્રણાલીને ખૂબ જ ઝડપથી આગળ ધપાવવામાં આવશે, જે સામાન્ય નાગરિકોના ઇંધણના ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો લાવી શકે છે.
ભારત સરકાર દેશની આર્થિક સ્થિતિને વધુ મજબૂત કરવા અને પર્યાવરણને સ્વચ્છ બનાવવા માટે વૈકલ્પિક ઇંધણના ઉપયોગ પર સતત ભાર મૂકી રહી છે. ૧૦૦ ટકા ઇથેનોલના ઉપયોગને સત્તાવાર મંજૂરી મળતાં જ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ અને ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. ઇથેનોલ મુખ્યત્વે શેરડી, મકાઈ અને અનાજના બગાડમાંથી બનાવવામાં આવતું બાયોફ્યુઅલ હોવાથી, આ નીતિથી દેશના કૃષિ ક્ષેત્ર અને ખેડૂતોની આવકમાં પણ મોટો ઉછાળો આવવાની આશા છે.
આ પ્રમુખ શહેરોથી થશે ઇથેનોલ પંપની શરૂઆત
સામાન્ય વાહનચાલકોને ઇથેનોલ સરળતાથી મળી રહે તે માટે કેન્દ્ર સરકાર શરૂઆતના તબક્કામાં દેશના અતિ વ્યસ્ત અને મોટા મેટ્રો શહેરોમાં સમર્પિત ઇથેનોલ વિતરણ સ્ટેશનો સ્થાપવા જઈ રહી છે. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રથમ તબક્કા હેઠળ દેશની રાજધાની દિલ્હી-એનસીઆર, દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ, તેમજ મહારાષ્ટ્રના અગ્રણી શહેરો પુણે અને નાગપુરમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે ૫૦ થી ૧૦૦ ટકા ઇથેનોલ વિતરણ સ્ટેશનો શરૂ કરવામાં આવશે.
આ પ્રારંભિક સફળતા બાદ આ નેટવર્કનો સમગ્ર દેશમાં ખૂબ જ ઝડપથી વિસ્તાર કરવામાં આવશે. કેન્દ્ર સરકારનો લક્ષ્યાંક વર્ષ ૨૦૨૬ ના અંત સુધીમાં દેશભરમાં ઇથેનોલ સ્ટેશનોની સંખ્યા વધારીને ૫૦૦ સુધી પહોંચાડવાનો છે. એટલું જ નહીં, દૂરગામી આયોજનના ભાગરૂપે વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં આશરે ૫,૦૦૦ જેટલા ઇથેનોલ ઇંધણ સ્ટેશન ખોલવાની એક મહત્વાકાંક્ષી યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે. આ ખાસ સ્ટેશનો પર ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો માટે E85 (૮૫% ઇથેનોલ મિશ્રણ) અને E100 (૧૦૦% શુદ્ધ ઇથેનોલ) જેવા ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવાશે.
૧૦૦ ટકા ઇથેનોલ પર ચાલશે નવી પેઢીના વાહનો
સરકારની આ ક્રાંતિકારી મંજૂરી મળતાની સાથે જ દેશની દિગ્ગજ ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ પણ એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. દેશની સૌથી મોટી કાર ઉત્પાદક કંપની મારુતિ સુઝુકીએ તાજેતરમાં જ પોતાની લોકપ્રિય કાર વેગનઆર (WagonR) નું ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ પ્રોટોટાઇપ મોડેલ પ્રદર્શિત કર્યું છે. ટૂંકી મુસાફરી અને સામાન્ય લોકોના માનીતા ટુ-વ્હીલર સેગમેન્ટમાં પણ ક્રાંતિ આવી રહી છે, જ્યાં હીરો મોટોકોર્પે તેની સૌથી વધુ વેચાતી બાઇક્સ સ્પ્લેન્ડર (Splendor) અને એચએફ ડિલક્સ (HF Deluxe) ના ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વેરિઅન્ટ્સ લોન્ચ કરી દીધા છે.
નીતિન ગડકરીના જણાવ્યા મુજબ, આગામી બે મહિનાની અંદર ટોયોટા, સુઝુકી અને હ્યુન્ડાઈ જેવી વૈશ્વિક કાર નિર્માતા કંપનીઓ પણ ભારતીય બજાર માટે સંપૂર્ણપણે E100 ઇંધણ પર ચાલવા સક્ષમ એન્જિન ધરાવતા વાહનો રજૂ કરી શકે છે. ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેકનોલોજીની ખાસિયત એ છે કે આ વાહનો પેટ્રોલ અને ઇથેનોલ બંને અથવા બંનેના મિશ્રણ પર એક સરખી ક્ષમતાથી ચાલી શકે છે.
દેશ માટે શા માટે સંજીવની સમાન છે ઇથેનોલ?
ભારત પોતાની પેટ્રોલિયમ જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે દર વર્ષે ૮૦ ટકાથી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ બહારના દેશોમાંથી આયાત કરે છે, જેના માટે અબજો ડોલરનું વિદેશી હૂંડિયામણ ચૂકવવું પડે છે. ૧૦０ ટકા ઇથેનોલનો દેશી વિકલ્પ અપનાવવાથી આ આયાત ખર્ચમાં જંગી ઘટાડો થશે, જે દેશના અર્થતંત્રને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશે. વધુમાં, પેટ્રોલની સરખામણીએ ઇથેનોલ ઘણું સ્વચ્છ ઇંધણ છે, જે કાર્બન ઉત્સર્જનમાં મોટો ઘટાડો કરીને શહેરોમાં વાયુ પ્રદૂષણની ગંભીર સમસ્યાને હલ કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે. આગામી દિવસોમાં જ્યારે દેશભરમાં ઇથેનોલ પંપોનું જાળું પથરાઈ જશે, ત્યારે દેશ સ્વનિર્ભર અને હરિયાળી ઊર્જાના એક નવા યુગમાં પ્રવેશ કરશે.
