આયુર્વેદનું અમૃત ક્યારે બની જાય છે ઝેર? જાણો કઈ બીમારીઓ ધરાવતા દર્દીઓએ ઘીથી દૂર રહેવું જોઈએ
ભારતીય સંસ્કૃતિ અને આયુર્વેદમાં ગાયના ઘીને ‘અમૃત’ સમાન ગણવામાં આવ્યું છે. રોટલી પર ઘી ચોપડવું હોય, દાળમાં વઘાર કરવો હોય કે પછી સ્વાદિષ્ટ મીઠાઈઓ બનાવવી હોય, ઘી વિના આપણું રસોડું અધૂરું લાગે છે. ગાયનું ઘી વિટામિન્સ, એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ અને હેલ્ધી ફેટ્સનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે, જે શરીરને ઉર્જા આપે છે અને પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે. પરંતુ, શું આ સુપરફૂડ દરેક વ્યક્તિ માટે એટલું જ ફાયદાકારક છે? વિજ્ઞાન અને તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, કેટલીક ખાસ શારીરિક સ્થિતિઓ અથવા બીમારીઓથી પીડાતા લોકો માટે રોજ ઘી ખાવું એ ફાયદાને બદલે મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
આજના સમયમાં ફિટનેસ પ્રત્યે સજાગ લોકો ગાયના ઘીનું સેવન પુષ્કળ પ્રમાણમાં કરી રહ્યા છે. શુદ્ધ દેશી ઘીમાં શારીરિક કાર્યપ્રણાલીને સુધારવાના અદભુત ગુણો છે. પરંતુ તબીબી વિજ્ઞાન અનુસાર, ઘીમાં સેચ્યુરેટેડ ફેટ (સંતૃપ્ત ચરબી) અને કેલરીનું પ્રમાણ ખૂબ ઊંચું હોય છે. જો તમારી જીવનશૈલી બેઠાડું છે અથવા તમે કોઈ ચોક્કસ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાથી ઝઝૂમી રહ્યા છો, તો ઘી તમારા શરીરમાં ચરબીના થર જમા કરી શકે છે.
ક્યા લોકોએ ગાયનું ઘી ખાવાનું બિલકુલ ટાળવું જોઈએ અથવા મર્યાદિત કરવું જોઈએ?
ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ (High Cholesterol) ધરાવતા લોકો:
જે વ્યક્તિઓના શરીરમાં લિપિડ પ્રોફાઈલ અનિયમિત છે અને કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર પહેલાથી જ વધારે છે, તેમણે ઘીથી અંતર રાખવું જોઈએ. ઘીમાં રહેલી સેચ્યુરેટેડ ફેટ યકૃતમાં જઈને એલડીએલ (LDL) એટલે કે ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ ઝડપથી વધારે છે. લોહીની ધમનીઓમાં આ ચરબી જમા થવાથી રક્ત પરિભ્રમણમાં અવરોધ ઊભો થાય છે.
હૃદય રોગના દર્દીઓ (Heart Patients):
જો તમને હાર્ટ એટેકનો ભૂતકાળ હોય, ધમનીઓમાં બ્લોકેજ હોય અથવા હૃદય સંબંધિત અન્ય કોઈ તકલીફ હોય, તો ડૉક્ટરની સલાહ વિના ઘી ન ખાવું જોઈએ. ચરબીયુક્ત ખોરાક હૃદય પર દબાણ વધારે છે, જે ભવિષ્યમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટ અથવા અન્ય ગંભીર હાર્ટ કોમ્પ્લિકેશન્સનું કારણ બની શકે છે.
સ્થૂળતા અને વજન વધવાની સમસ્યા (Obesity):
ગાયનું ઘી ખૂબ જ ઊર્જાસભર હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તેમાં કેલરીની માત્રા અતિશય હોય છે. માત્ર એક નાની ચમચી ઘી પણ તમારા શરીરમાં મોટી માત્રામાં કેલરી ઉમેરે છે. જે લોકો વજન ઘટાડવાનો સખત પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે અથવા મેદસ્વીતાનો સામનો કરે છે, તેમણે પોતાના ડાયેટમાંથી ઘીનો વપરાશ મર્યાદિત કરવો જ હિતાવહ છે.
ફેટી લિવર (Fatty Liver) ના દર્દીઓ:
જ્યારે લિવર પર પહેલાથી જ ચરબીનો સોજો અથવા થર જમા થયેલા હોય, ત્યારે શરીર માટે અતિરિક્ત ચરબીને પચાવવી અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. ફેટી લિવરની સમસ્યામાં પાચનક્રિયા નબળી પડે છે. આવા દર્દીઓ જો વધુ ઘી ખાય, તો લિવર પર દબાણ વધે છે અને લિવર સિરોસિસ જેવી ગંભીર સ્થિતિઓનું જોખમ વધી જાય છે.
તંદુરસ્ત વ્યક્તિએ દિવસ દરમિયાન કેટલું ઘી ખાવું જોઈએ?
કોઈપણ વસ્તુનો અતિરેક નુકસાનકારક નીવડે છે. એક સામાન્ય અને સ્વસ્થ વ્યક્તિ જે નિયમિત કસરત કે શારીરિક શ્રમ કરે છે, તેના માટે દિવસની ૧ થી ૨ ચમચી ઘી પૂરતું અને ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. જો કે, ઘી ખાવાની યોગ્ય માત્રા વ્યક્તિની ઉંમર, તેનું વજન, તેની દૈનિક શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને તેના એકંદર સ્વાસ્થ્યના રિપોર્ટ્સ પર આધાર રાખે છે. જો તમે ઓફિસમાં સતત બેસીને કામ કરો છો, તો ઘીનું પ્રમાણ ઓછું રાખવું જોઈએ. કોઈપણ હેલ્થ ટ્રેન્ડને આંધળુકિયા થઈને ફોલો કરવાને બદલે હંમેશા તમારા ફેમિલી ડૉક્ટર કે ડાયેટિશિયનની સલાહ અચૂક લેવી જોઈએ.
