વિશ્વભરમાં 5G યુઝર્સની સંખ્યા ૩ અબજને પાર; ભારતમાં ૪૩ કરોડથી વધુ લોકો વાપરી રહ્યા છે હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટ
ડિજિટલ ક્રાંતિના આ યુગમાં ભારતે વધુ એક વખત વૈશ્વિક મંચ પર પોતાનો ડંકો વગાડ્યો છે. ટેકનોલોજી અને ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટીના મામલે ભારતે દુનિયાના વિકસિત દેશોને પણ પાછળ છોડીને મોબાઈલ ડેટા વપરાશમાં એક નવો ઐતિહાસિક રેકોર્ડ સ્થાપિત કર્યો છે. તાજેતરના વૈશ્વિક અહેવાલો અનુસાર, ભારતમાં સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરતો દરેક નાગરિક દર મહિને સરેરાશ ૩૭ જીબી (GB) મોબાઈલ ડેટાનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક સ્તરના સરેરાશ આંકડા કરતાં ઘણો વધારે છે.
૫જી (5G) નેટવર્કના અતિ ઝડપી વિસ્તરણ અને સસ્તા ડેટા પ્લાન્સને કારણે દેશના ખૂણે-ખૂણે ડિજિટલ સેવાઓ પહોંચી ગઈ છે. આ સાથે જ હવે દેશમાં આગામી પેઢીની ટેકનોલોજી એટલે કે ૬જી (6G) નેટવર્ક લાવવા માટેની સત્તાવાર તૈયારીઓ પણ શરૂ થઈ ગઈ છે
ભારતમાં મોબાઈલ અને ઈન્ટરનેટનો ઉપયોગ હવે માત્ર મનોરંજન પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે શિક્ષણ, વ્યાપાર, બેંકિંગ અને વહીવટી સેવાઓનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની ગયો છે. તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે સરેરાશ માસિક ડેટા વપરાશ ૨૨ જીબી છે, જેની સામે ભારતીય યુઝર્સ સરેરાશ ૩૭ જીબી ડેટા વાપરી રહ્યા છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતીય યુઝર્સ વૈશ્વિક સરેરાશ કરતાં આશરે ૬૮ ટકા વધુ ડેટાનો વપરાશ કરે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ આંકડો ૨૦૩૧ સુધીમાં બમણો થઈને દર મહિને ૭૦ જીબી સુધી પહોંચી શકે છે, જ્યારે તે સમયે વૈશ્વિક સરેરાશ માત્ર ૪૨ જીબીની આસપાસ રહેવાનું અનુમાન છે.
વૈશ્વિક સ્તરે 5G નો દબદબો અને ભારતની સ્થિતિ
માર્ચ ૨૦૨૬ ના ત્રિમાસિક ગાળાના અહેવાલ મુજબ, વિશ્વભરમાં પહેલીવાર ૫જી (5G) સબ્સ્ક્રિપ્શન્સની કુલ સંખ્યા ૩ અબજના આંકડાને સ્પર્શી ગઈ છે. માત્ર આ એક જ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન વૈશ્વિક સ્તરે ૧૬૨ મિલિયન (આશરે ૧૬.૨ કરોડ) નવા ૫જી યુઝર્સ ઉમેરાયા છે. આ આંકડા સાથે જ દુનિયાભરનો અડધાથી વધુ મોબાઈલ ડેટા ટ્રાફિક હવે ૪જી માંથી ૫જી નેટવર્ક પર શિફ્ટ થઈ ગયો છે.
જો ભારતની વાત કરીએ તો, દેશમાં હાલમાં આશરે ૪૩ કરોડ (૪૩૦ મિલિયન) ૫જી સબ્સ્ક્રાઇબર્સ છે, જે ભારતના કુલ મોબાઈલ કનેક્શનના ૩૫ ટકા જેટલા થાય છે. અંદાજ છે કે ૨૦૩૧ સુધીમાં ભારતમાં ૫જી કનેક્શન્સની સંખ્યા વધીને ૧.૧૧ અબજ પર પહોંચશે. તે સમયે ભારતમાં ૫જી નો વ્યાપ ૮૧ ટકા હશે, જે દુનિયાની સરેરાશ ૬૭ ટકા કરતાં ઘણો વધારે હશે.
ગામડાં સુધી નેટવર્ક અને બ્રોડબેન્ડનું વિસ્તરણ
છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં દેશમાં ટેલિકોમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું કામ ખૂબ જ યુદ્ધના ધોરણે થયું છે. આજે સ્થિતિ એ છે કે ભારતની લગભગ ૯૫ ટકા વસ્તી એવા વિસ્તારોમાં વસે છે જ્યાં ૫જી નેટવર્કનું કવરેજ ઉપલબ્ધ છે. મોબાઈલ ડેટાની સાથે સાથે ઘરો અને ઓફિસો માટે ફિક્સ્ડ વાયરલેસ એક્સેસ (FWA) અને ફાઈબર આધારિત હાઈ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ પણ ખૂબ ઝડપથી વધી રહી છે. ડિજિટલ ઈન્ડિયા અભિયાન હેઠળ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઈન્ટરનેટ પહોંચાડવાથી આ ક્ષેત્રમાં ભારત નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યું છે.
હવે 6G લાવવાની મહત્વાકાંક્ષી તૈયારીઓ
૫જી ની ભવ્ય સફળતા બાદ હવે વૈશ્વિક સ્તરે ૬જી (6G) ટેકનોલોજી પર સંશોધનો અને ટ્રાયલ્સ શરૂ થઈ ચૂક્યા છે. અહેવાલો મુજબ, દુનિયાનું પ્રથમ કોમર્શિયલ ૬જી નેટવર્ક ૨૦૩૦ ની આસપાસ લોન્ચ થવાની સંભાવના છે. ૨૦૩૧ સુધીમાં વિશ્વભરમાં ૬જી ના ગ્રાહકોની સંખ્યા ૧૮ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. સૌથી ગર્વની વાત એ છે કે આ સુપર-ફાસ્ટ નેક્સ્ટ જનરેશન ટેકનોલોજીના ડેવલપમેન્ટમાં ભારત પાયાના દેશ તરીકે કામ કરી રહ્યું છે. અમેરિકા, ચીન, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને જર્મની જેવા અગ્રણી દેશોની સાથે ભારત પણ ૬જી ની રેસમાં બરાબરીની ટક્કર આપી રહ્યું છે.
આમ, ઈન્ટરનેટ ડેટાના મામલે ભારત માત્ર ગ્રાહક મટીને નથી રહ્યું, પરંતુ વિશ્વના ડિજિટલ નકશાને બદલનારો એક મુખ્ય દેશ બનીને ઉભરી આવ્યો છે.
