ટેલિગ્રામ પર આ સુવિધા થઈ બ્લોક: યુઝર્સ માટે મુશ્કેલી, જાણો શું છે સરકારનો નવો આદેશ.
ટેલિગ્રામ (Telegram) વાપરતા ભારતીય યુઝર્સ માટે હાલમાં એક વિચિત્ર પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. ઘણા દિવસોના પ્રતિબંધ બાદ હવે ટેલિગ્રામ ફરીથી કાર્યરત થઈ ગયું છે, પરંતુ તેમાં એક મહત્વનું ફીચર હજુ પણ ગાયબ છે – તે છે ‘મેસેજ એડિટ’ (Message Edit) કરવાની સુવિધા. આ સમાચાર જાણીને ઘણા યુઝર્સ મુંઝવણમાં છે કે આખરે મેસેજ મોકલી શકાય છે, તો પછી તેને સુધારવાની છૂટ કેમ નથી? ચાલો આ આખી ઘટના અને તેની પાછળના કારણોને વિગતવાર સમજીએ.
ટેલિગ્રામ પરના પ્રતિબંધ અને NEET-UG પરીક્ષાનો મામલો
છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારતમાં ટેલિગ્રામ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ NEET-UG પરીક્ષાની આસપાસ થયેલી વિવાદિત ઘટનાઓ હતી. એવી ફરિયાદો મળી હતી કે ટેલિગ્રામના કેટલાક ગ્રુપ અને ચેનલોનો ઉપયોગ પરીક્ષાને લગતી ગેરમાર્ગે દોરનારી માહિતી ફેલાવવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો હતો. સરકાર અને સંબંધિત સત્તાધિકારીઓનું માનવું હતું કે પરીક્ષાની પવિત્રતા જાળવવા માટે આ પ્લેટફોર્મ પર અંકુશ રાખવો જરૂરી છે.
પરિણામે, ટેલિગ્રામને ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોર પરથી પણ હટાવી દેવામાં આવ્યું હતું. જોકે, હવે આ પ્રતિબંધો મોટાભાગે હટાવી લેવામાં આવ્યા છે અને ટેલિગ્રામ ફરીથી ડાઉનલોડ કરી શકાય છે, પણ મેસેજ એડિટ કરવાની સુવિધા હજુ પણ બંધ રાખવામાં આવી છે.
મેસેજ એડિટિંગ પર કેમ છે રોક?
ઘણા યુઝર્સને લાગે છે કે આ કોઈ ટેકનિકલ ખામી (Bug) છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ એક ઇરાદાપૂર્વક લેવાયેલો નિર્ણય છે. તપાસકર્તાઓ અને સત્તાવાળાઓના મતે, કેટલાક ‘બેડ એક્ટર્સ’ (Bad Actors) એટલે કે અસામાજિક તત્વો ટેલિગ્રામના આ એડિટિંગ ફીચરનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા હતા.
તેઓ કેવી રીતે આનો ગેરલાભ લેતા હતા? કોઈ જૂના મેસેજને એડિટ કરીને તેમાં પરીક્ષાને લગતી માહિતી અથવા પ્રશ્નપત્રો ઉમેરી દેતા હતા, જેથી તેવું લાગે કે આ માહિતી પરીક્ષા પહેલા જ શેર કરવામાં આવી હતી. આ પ્રકારની ચાલાકીથી પરીક્ષામાં ગેરરીતિ ફેલાવવાનો પ્રયાસ થતો હતો. આ કારણોસર, પરીક્ષાની સુરક્ષા અને પારદર્શિતા જાળવવા માટે સત્તાધિકારીઓએ ટેલિગ્રામની આ સુવિધાને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે.
શું આ સુવિધા કાયમી ધોરણે બંધ છે?
ના, ગભરાવાની જરૂર નથી. આ એક કામચલાઉ પ્રતિબંધ છે. મળતી માહિતી મુજબ, મેસેજ એડિટ કરવાની આ મર્યાદા ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ સુધી અમલમાં રહેવાની શક્યતા છે. સરકાર કે સત્તાવાળાઓ દ્વારા જો કોઈ નવો આદેશ બહાર પાડવામાં નહીં આવે, તો આ ફીચર ૩૦ જૂન પછી ફરીથી સામાન્ય થઈ જશે. અત્યારે ભલે તમે મેસેજ મોકલી શકતા હોવ, ફાઈલો શેર કરી શકતા હોવ કે ચેનલોમાં જોડાઈ શકતા હોવ, પણ મેસેજ ‘સેન્ડ’ થયા પછી તેને સુધારવાની છૂટ નથી.
આ મર્યાદાનો સામનો કેવી રીતે કરવો?
ટેલિગ્રામ પર અત્યારે મેસેજ એડિટ ન કરી શકવાથી ખાસ કરીને એવા લોકો પરેશાન છે જેઓ મોટા ગ્રુપ્સ અથવા પબ્લિક ચેનલો મેનેજ કરે છે. વારંવાર માહિતી અપડેટ કરવી હોય કે ભૂલો સુધારવી હોય તો આ મુશ્કેલીભર્યું છે. તો હાલમાં તમારી પાસે કયા વિકલ્પો છે?
૧. મેસેજ ડિલીટ કરી ફરીથી મોકલો: હાલમાં આ એકમાત્ર ઉપાય છે. જો તમારી પાસે કોઈ ભૂલ થઈ જાય, તો મેસેજને ડિલીટ કરીને ફરીથી સાચો મેસેજ ટાઈપ કરીને મોકલી દો. ૨. ધીરજ રાખો: જેવી રીતે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હટાવવામાં આવ્યો છે, તેવી જ રીતે ૩૦ જૂન પછી એડિટિંગનું ફીચર પણ ફરી શરૂ થઈ જશે.
ટેલિગ્રામની લોકપ્રિયતા અને ડેટા સુરક્ષા
ટેલિગ્રામની લોકપ્રિયતા તેના એડિટિંગ ફીચરને કારણે ઘણી વધારે છે. વોટ્સએપ કરતાં અલગ અહીં યુઝર્સ ઘણી સુવિધાઓનો લાભ લે છે, જેમાં મોટા ગ્રુપ્સમાં માહિતી શેર કરવી સરળ રહે છે. પરીક્ષાના આ વિવાદે એ વાત સાબિત કરી છે કે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કેટલીકવાર ખોટા હાથે જઈને સમાજ કે વ્યવસ્થા માટે ખતરો બની શકે છે.
ક્રેડ (CRED) જેવી ફિનટેક કંપનીઓ જે રીતે પોતાની ડેટા પ્રાઈવસી પર મક્કમ છે, તે રીતે ટેલિગ્રામ જેવી મેસેજિંગ એપ્સે પણ સુરક્ષાના નવા કાયદાઓ મુજબ પોતાની નીતિઓ અપડેટ કરવી પડશે. આ ઘટના ટેક કંપનીઓ અને સરકાર વચ્ચેના સમતલ સંબંધોની પણ એક કસોટી છે.
