ગૂગલની નજર હવે તમારા પર્સનલ ફોટા અને વોઈસ રેકોર્ડિંગ પર, જાણો કેવી રીતે બચવું?
આજના ડિજિટલ યુગમાં, આપણે વિચાર્યા વગર ગૂગલની અસંખ્ય સેવાઓનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. ભલે તે રસ્તો શોધવા માટે ‘મેપ્સ’ હોય, કંઈક જાણવા માટે ‘સર્ચ’ કરવું હોય અથવા વિદેશી ભાષા સમજવા માટે ‘ગૂગલ ટ્રાન્સલેટ’—આ બધું આપણા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયું છે. પરંતુ, તાજેતરમાં ગૂગલ દ્વારા ડેટા કલેક્શનની પદ્ધતિઓમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારોએ પ્રાઈવસી નિષ્ણાતો અને સામાન્ય યુઝર્સ વચ્ચે મોટી ચર્ચા જગાવી છે.
ગૂગલ શું નવો ફેરફાર લાવી રહ્યું છે?
અત્યાર સુધી આપણે જાણતા હતા કે ગૂગલ આપણી ‘વેબ એન્ડ એપ એક્ટિવિટી’ (સર્ચ હિસ્ટ્રી, લોકેશન વગેરે) ને ટ્રેક કરે છે. પરંતુ હવે સમાચાર એ છે કે કંપની તેના AI (આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ) સિસ્ટમને વધુ સ્માર્ટ બનાવવા માટે પહેલા કરતા વધુ ડેટાની માંગ કરી રહી છે. ગૂગલ હવે માત્ર તમે ટાઈપ કરેલા ટેક્સ્ટ સુધી સીમિત રહેશે નહીં, પરંતુ હવે તેની નજર તમારા ફોટા (Images), વોઈસ રેકોર્ડિંગ અને તમે અપલોડ કરેલી મીડિયા ફાઈલો પર પણ છે. કંપનીનો દાવો છે કે આ નવું ડેટા કલેક્શન ‘સર્ચ’ અને ‘AI એક્સપિરિયન્સ’ને વધુ બહેતર બનાવવા માટે છે. જો કે, પ્રશ્ન એ થાય છે કે શું પ્રાઈવસીના ભોગે AI નું બહેતર બનવું યોગ્ય છે?
કયા ફીચરને લઈને વિવાદ થયો છે?
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ગૂગલ તેના એકાઉન્ટ્સ માટે એક નવી ‘સર્ચ સર્વિસ હિસ્ટ્રી’ સેટિંગ લાવી રહ્યું છે. એકવાર આ સેટિંગ એક્ટિવેટ થઈ જાય પછી, ગૂગલ નીચે મુજબનો ડેટા સેવ કરી શકશે:
-
ગૂગલ લેન્સ: તમારા દ્વારા પાડેલા ફોટા અને સર્ચ કરેલા ઓબ્જેક્ટ્સ.
-
વોઈસ રેકોર્ડિંગ: ગૂગલ આસિસ્ટન્ટ, વોઈસ સર્ચ અથવા ગૂગલ ટ્રાન્સલેટ ‘સ્પીકિંગ પ્રેક્ટિસ’ દરમિયાન કરેલી વાતચીત.
-
અપલોડેડ કન્ટેન્ટ: સર્ચ સર્વિસીસ સાથેના ઈન્ટરેક્શન દરમિયાન સેવ કરેલી ઓડિયો, વીડિયો રેકોર્ડિંગ અને ફાઈલો.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, હવે ગૂગલ ફક્ત એ જ નહીં જાણે કે તમે શું સર્ચ કરી રહ્યા છો, પરંતુ તે એ પણ જોઈ અને સાંભળી શકશે કે તમે તેને કેવી રીતે સર્ચ કરી રહ્યા છો. ગૂગલ આ માટે યુઝર્સને નોટિફિકેશન મોકલીને જાણ કરી રહ્યું છે કે ‘વેબ એન્ડ એપ એક્ટિવિટી’ની સાથે હવે સર્ચ ઈન્ટરેક્શનમાં વપરાતું મીડિયા પણ સ્ટોર કરવામાં આવશે.
ગૂગલને આ ડેટાની આટલી જરૂર કેમ છે?
આજે વિશ્વભરમાં AI કંપનીઓ વચ્ચે સ્પર્ધા ચાલી રહી છે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સને ટ્રેન કરવા માટે ભારે માત્રામાં ડેટાની જરૂર હોય છે. માત્ર ટેક્સ્ટથી AI ને એટલું પ્રભાવી બનાવી શકાતું નથી, જેટલું કે વાસ્તવિક દુનિયાના ફોટા, અવાજો અને વીડિયોથી બનાવી શકાય છે. ગૂગલ પાસે વિશ્વનું સૌથી મોટું યુઝર બેઝ હોવાથી તેની પાસે ડેટાનો મોટો ભંડાર છે. આ જ કારણ છે કે હવે દરેક મોટી ટેક કંપની ‘મલ્ટી-મોડલ’ ડેટા એટલે કે ફોટા, અવાજ અને વીડિયો કલેક્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
ડેટા કલેક્શનથી કેવી રીતે બચવું? (અપનાવો આ સરળ સ્ટેપ્સ)
જો તમને લાગે છે કે તમારા ફોટા, તમારો અવાજ અને તમારી અંગત ફાઈલો ગૂગલના AI મોડલની ટ્રેનિંગમાં વપરાવી ન જોઈએ, તો તમે તમારી પ્રાઈવસી સેટિંગ્સને અત્યારે જ કંટ્રોલ કરી શકો છો:
-
Google My Activity ઓપન કરો: સૌથી પહેલા તમારા ફોન કે કોમ્પ્યુટરમાં
myactivity.google.comપર જાઓ. -
સેટિંગ્સમાં જાઓ: અહીં તમને ‘સર્ચ સર્વિસ હિસ્ટ્રી’ (Search Services History) નો વિકલ્પ દેખાશે, તેને પસંદ કરો.
-
અનચેક કરો: ત્યાં તમને ‘સેવ મીડિયા’ (Save Media) નું એક બોક્સ દેખાશે. બસ, તેને અનચેક (Uncheck) કરી દો.
-
નિશ્ચિંત રહો: આવું કરવાથી ગૂગલ તમારી સર્ચ સર્વિસીસ સાથેના ઈન્ટરેક્શન દરમિયાન વપરાતા મીડિયાને કલેક્ટ કરી શકશે નહીં.
સતર્ક રહેવું એ જ સુરક્ષા છે
ડિજિટલ દુનિયામાં “મફત” મળતી સેવાઓની કિંમત ઘણીવાર આપણા ડેટાના રૂપમાં ચૂકવવી પડે છે. ગૂગલની AI ટેકનોલોજી નિઃશંકપણે મદદરૂપ છે, પરંતુ તમારી અંગત માહિતી—જેમ કે ઘરના ફોટા કે ખાનગી વાતચીતનું રેકોર્ડિંગ—શેર કરતા પહેલા બે વાર વિચારવું જરૂરી છે. સમય-સમય પર તમારી ગૂગલ એક્ટિવિટી સેટિંગ્સ તપાસતા રહેવું એ એક સ્માર્ટ યુઝરની ઓળખ છે. તમારી પ્રાઈવસી તમારા હાથમાં છે, તેને બસ થોડા સતર્ક રહીને સુરક્ષિત રાખવાની જરૂર છે.

ગૂગલને આ ડેટાની આટલી જરૂર કેમ છે?