સામાન્ય જનતાની આશા પર પાણી ફર્યું! સરકારે કહ્યું- હાલ પૂરતા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઘટાડવાનું કોઈ કારણ નથી
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ) ના ભાવોમાં સતત થઈ રહેલા ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે ભારતીય ગ્રાહકો લાંબા સમયથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરોમાં થોડી રાહતની આશા રાખી રહ્યા હતા. ખાસ કરીને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તણાવ ઓછો થયા બાદ અને વ્યાપારી દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) ફરી ખુલતા, લોકોને લાગતું હતું કે ઇંધણના ભાવ ઘટશે. જો કે, આ તમામ અટકળો પર હવે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પૂર્ણવિરામ મૂકી દેવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ એક મહત્વનું નિવેદન જાહેર કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, વર્તમાન વૈશ્વિક અને આર્થિક પરિસ્થિતિને જોતા દેશમાં ઇંધણના ભાવ ઘટાડવાનું હાલ કોઈ વ્યાજબી કે ફરજિયાત કારણ નથી.
કેન્દ્રીય મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેલના બજારમાં ગમે તેટલી અસ્થિરતા રહી હોય, પરંતુ ભારત સરકારે સામાન્ય ગ્રાહકોને તેના આંચકાઓથી સુરક્ષિત રાખ્યા છે અને ભારતમાં કિંમતો મોટાભાગે નિયંત્રણમાં જ રહી છે.
ભાવ ન ઘટાડવા પાછળનું આર્થિક ગણિત અને ઓઇલ કંપનીઓનું નુકસાન
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ હાલ પૂરતા શા માટે નહીં ઘટે, તેની સ્પષ્ટતા કરતા હરદીપ સિંહ પુરીએ દેશની સરકારી ઓઇલ માર્કેટીંગ કંપનીઓ (OMCs) ની આર્થિક સ્થિતિનો હવાલો આપ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે, જ્યારે વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવ આસમાને હતા, ત્યારે આ કંપનીઓએ મોંઘા દરે ઇંધણનો સ્ટોક ખરીદ્યો હતો, પરંતુ દેશની જનતા પર બોજ ન પડે તે માટે ભારતમાં કિંમતો વધવા દીધી નહોતી. આ જ કારણે દેશની ઓઇલ કંપનીઓ હજુ પણ આશરે ₹૨.૧૮ લાખ કરોડની સંચિત અંડર-રિકવરી (નુકસાન અથવા વસૂલાત બાકી હોવી) નો સામનો કરી રહી છે. જ્યાં સુધી કંપનીઓ આ જૂનું નુકસાન ભરપાઈ ન કરી લે, ત્યાં સુધી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધુ ઘટાડો કરવો વ્યવહારિક રીતે અશક્ય અને અવ્યવહારુ છે. તેથી જ વર્તમાન સમયમાં ભાવ ઘટાડાની માંગ કરવી વાજબી નથી.
વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે પણ ભારતમાં પુરવઠો રહ્યો અવિરત
કેન્દ્રીય મંત્રીએ વિતેલા વર્ષોના આંકડા રજૂ કરતા કહ્યું કે, છેલ્લા ચાર વર્ષમાં વૈશ્વિક સ્તરે ભારે અરાજકતા હોવા છતાં, ભારતમાં પેટ્રોલના ભાવમાં માત્ર ૫.૫૮ ટકા અને ડીઝલના ભાવમાં માત્ર ૬.૨૩ ટકાનો નજીવો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે અન્ય વિકસિત દેશોની સરખામણીએ ઘણો ઓછો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ જ્યારે યુદ્ધ જેવો તણાવ સર્જાયો હતો, ત્યારે પણ સરકારે પોતાની મજબૂત કુટનીતિ અને વ્યવસ્થાપનના જોરે દેશમાં ક્યાંય પણ પેટ્રોલ-ડીઝલનો પુરવઠો ખોરવાવા દીધો નહોતો. સમગ્ર કટોકટી દરમિયાન દેશભરના આશરે ૧,૦૭,૦૦૦ પેટ્રોલ પંપો પર ઇંધણનો જથ્થો ક્યારેય ખૂટ્યો નથી અને તમામ પંપો સામાન્ય રીતે કાર્યરત રહ્યા હતા. સરકારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના મોટાભાગના આર્થિક આંચકાઓ પોતે સહન કરીને જનતાના ખિસ્સા ખાલી થતા બચાવ્યા છે.
ભવિષ્યની તૈયારી: ઉર્જા માળખાને મજબૂત બનાવશે ભારત
સરકાર માત્ર વર્તમાન પરિસ્થિતિને જ નથી સંભાળી રહી, પરંતુ ભવિષ્યની ઉર્જા સુરક્ષા માટે પણ મોટો માસ્ટરપ્લાન તૈયાર કરી ચૂકી છે. હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું કે, ભારત સરકાર દેશના ઉર્જા માળખા (Energy Infrastructure) ને મજબૂત કરવા માટે રિફાઇનિંગ ક્ષમતા વધારવા પર સતત ભાર મૂકી રહી છે. વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં ભારતની રિફાઇનિંગ ક્ષમતાને વાર્ષિક ૩૦૯.૫ મિલિયન મેટ્રિક ટન સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. આ વિશાળ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે દેશમાં હાલ ઘણી રિફાઇનરીઓનું વિસ્તરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, તેમજ નવી ગ્રીનફિલ્ડ રિફાઇનરીઓ પર ઝડપથી કામ ચાલી રહ્યું છે. આમાંના કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સ આગામી બે વર્ષમાં જ પૂર્ણ થઈ જશે, જેનાથી ભારત ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં વધુ સ્વનિર્ભર અને સુરક્ષિત બનશે.
