શું તમે પણ લોનના દેવા તળે દબાયેલા છો? આ પાવરફુલ ટિપ્સ તમને બનાવશે દેામુક્ત
વર્તમાન સમયમાં પોતાનું ઘર ખરીદવું હોય, નવી કાર લેવી હોય, બાળકોને ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે વિદેશ મોકલવા હોય કે પછી કોઈ નાનો-મોટો પર્સનલ બિઝનેસ શરૂ કરવો હોય, સામાન્ય માણસ માટે લોન (Loan) એક અનિવાર્ય જરૂરિયાત બની ગઈ છે. મર્યાદિત આવક હોવા છતાં લોનના માધ્યમથી મોટા સપનાઓ સમયસર પૂરા થઈ જાય છે અને લોકો ધીમે-ધીમે માસિક હપ્તા (EMI) ભરીને તેને ચૂકવી પણ દે છે. પરંતુ, મુશ્કેલી ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે અણધાર્યા સંજોગોને કારણે અથવા નબળા નાણાકીય આયોજનને લીધે વ્યક્તિ દેવાના એવા ચક્રવ્યૂહમાં ફસાઈ જાય છે જ્યાંથી નીકળવું મુશ્કેલ બની જાય છે.
જ્યારે સમયસર લોનના હપ્તા ભરી શકાતા નથી, ત્યારે વ્યાજ પર વ્યાજ ચડવા લાગે છે. આ સ્થિતિ માત્ર આર્થિક રીતે જ પાયમાલ નથી કરતી, પરંતુ વ્યક્તિને ગંભીર માનસિક તણાવ તરફ પણ ધકેલી દે છે. જો કે, જ્યોતિષ કે નસીબના ભરોસે બેસી રહેવાને બદલે જો થોડું વ્યવહારુ અને કડક આયોજન કરવામાં આવે, તો કોઈપણ પ્રકારના તણાવ વિના લોનને નિર્ધારિત સમય પહેલાં પૂરી કરી શકાય છે. ચાલો જાણીએ દેામુક્ત થવા માટેના કેટલાક અચૂક રસ્તાઓ:
૧. આવક અને ખર્ચનો ચોક્કસ હિસાબ બનાવો
કોઈપણ લોનથી મુક્તિ મેળવવાનું પ્રથમ પગથિયું છે તમારા તમામ માસિક ખર્ચ અને EMI નો સચોટ હિસાબ રાખવો. દર મહિનાની શરૂઆતમાં જ એક બજેટ બનાવો અને બિનજરૂરી મોજશોખના ખર્ચ પર કાપ મૂકો. પ્રયત્ન કરો કે દર મહિને ઘરની આવકમાંથી એક નાની રકમ બચાવી શકાય, જેનો ઉપયોગ પાછળથી લોનની વધારાની ચૂકવણી (Prepayment) માટે કરી શકાય.
૨. પ્રી-પેમેન્ટ (વધારાની રકમ) જમા કરાવતા રહો
જો તમારી લોન આપનારી બેંક કે સંસ્થા પ્રી-પેમેન્ટ પર કોઈ વધારાનો ચાર્જ કે પેનલ્ટી ન લેતી હોય, તો આ વિકલ્પ તમારા માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે. જ્યારે પણ તમારી પાસે થોડી વધારાની રકમ આવે, ત્યારે તેને લોન ખાતામાં જમા કરાવો. આનાથી તમારી મુદ્દલ રકમ (Principal Amount) ઝડપથી ઘટશે, જેના કારણે બાકીના સમયગાળાનું કુલ વ્યાજ પણ આશ્ચર્યજનક રીતે ઓછું થઈ જશે.
૩. ઊંચા વ્યાજવાળી લોનને પ્રાથમિકતા આપો
જો તમારી ઉપર એકસાથે બે કે ત્રણ લોન ચાલી રહી હોય, જેમ કે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન; તો સૌથી પહેલાં એ લોનને સંપૂર્ણ ચૂકવીને બંધ કરો જેનો વ્યાજ દર સૌથી વધારે હોય. સામાન્ય રીતે પર્સનલ લોન અને ક્રેડિટ કાર્ડના બાકી બિલ પર વ્યાજ દર ખૂબ જ ઊંચો હોય છે. આ લોન વહેલી પૂરી કરવાથી લાંબા ગાળે હજારો રૂપિયાના વ્યાજની બચત થાય છે.
૪. બોનસ કે સેલેરી હાઈકનો સદુપયોગ કરો
નોકરીયાત વર્ગને જ્યારે વર્ષના અંતે કંપની તરફથી બોનસ મળે છે અથવા પગાર વધારો (Increment) થાય છે, ત્યારે મોટાભાગના લોકો તેને વૈભવી વસ્તુઓ ખરીદવામાં વાપરી નાખે છે. આ ભૂલ કરવાને બદલે, બોનસના પચાસ ટકા જેટલા હિસ્સાનો ઉપયોગ ચાલુ લોનનો કેટલોક ભાગ ચૂકવવામાં કરવો જોઈએ. આ એક સ્માર્ટ ફાયનાન્સિયલ મૂવ છે.
૫. લોન બેલેન્સ ટ્રાન્સફર (Loan Balance Transfer) નો વિકલ્પ
જો તમે લીધેલી લોનનો વ્યાજ દર બજારના વર્તમાન દર કરતા ઘણો વધારે હોય, તો તમે તમારી લોનને અન્ય કોઈ બેંક અથવા પ્રતિષ્ઠિત નાણાકીય સંસ્થામાં ટ્રાન્સફર કરાવી શકો છો જે ઓછા વ્યાજ દરે ઓફર કરતી હોય. આનાથી તમારી માસિક EMI નો બોજ સીધો ઓછો થઈ જશે. જો કે, ટ્રાન્સફર કરાવતા પહેલા પ્રોસેસિંગ ફી અને છુપા ચાર્જીસની ગણતરી ચોક્કસ કરી લેવી.
આ ઘાતક ભૂલો કરવાનું અચૂક ટાળો
દેવાના બોજમાંથી મુક્ત થવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન કેટલીક બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે જેથી પરિસ્થિતિ વધુ વણસે નહીં:
-
EMI ની તારીખ ક્યારેય ચૂકશો નહીં: હપ્તો બાકી રહેવાથી બેંક ભારે પેનલ્ટી વસૂલે છે અને તેનાથી તમારો સિબિલ સ્કોર (Credit Score) પણ ખરાબ થાય છે.
-
નવી લોન લેવાનું ટાળો: એક જૂની લોન ચૂકવવા માટે બીજી નવી અને વધુ વ્યાજવાળી લોન લેવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરવી, આનાથી તમે દેવાના કાયમી દલદલમાં ફસાઈ જશો.
-
ક્રેડિટ કાર્ડનો સંયમિત ઉપયોગ: ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ ક્યારેય લાંબા સમય સુધી બાકી ન રાખવું, કારણ કે તેના પર વાર્ષિક ૩૬% થી ૪૨% જેટલું મસમોટું વ્યાજ વસૂલવામાં આવે છે.
-
ચાદર જોઈને પગ પસારો: તમારી માસિક આવકના ૪૦% થી વધુ રકમ EMI પાછળ ન ખર્ચાય તેનું ધ્યાન રાખો, જેથી ઘર ચલાવવામાં તકલીફ ન પડે.
જો તમે આ નાની પણ અત્યંત મહત્વની બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને ચાલશો, તો ગમે તેવી મોટી લોન પણ સમય પહેલાં અને કોઈ પણ જાતના માનસિક તણાવ વિના પૂરી થઈ જશે. આનાથી ભવિષ્ય માટે તમારો નાણાકીય પાયો વધુ મજબૂત બનશે.
