AIDEF અને NC-JCM નો મોટો દાવો: ખોરાક, શિક્ષણ અને દવાના વાસ્તવિક ખર્ચના આધારે નક્કી થવું જોઈએ કર્મચારીઓનું મોંઘવારી ભથ્થું
કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને દેશભરના નિવૃત્ત પેન્શનરો માટે આગામી સમય આર્થિક દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થવા જઈ રહ્યો છે. આઠમા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રચના અને અમલીકરણ તરફ દેશ આગળ વધી રહ્યો છે ત્યારે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ને લઈને કર્મચારી સંગઠનો અને યુનિયનો દ્વારા સરકાર સામે કેટલીક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને મોટી માંગણીઓ મૂકવામાં આવી છે. વાસ્તવમાં, તાજેતરમાં જ સરકારે મોંઘવારી ભથ્થામાં ૨ ટકાનો વધારો કરીને તેને મૂળ પગારના ૬૦ ટકા સુધી પહોંચાડી દીધો છે, જે અગાઉ ૫૮ ટકા હતો. સાતમા પગાર પંચની ભલામણો અનુસાર, દેશમાં વધતી જતી મોંઘવારી અને ફુગાવાની સીધી અસરને બેઅસર કરવા માટે ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI) ના આંકડાના આધારે વર્ષમાં બે વાર જાન્યુઆરી અને જુલાઈમાં ડીએમાં સુધારો કરવામાં આવે છે. જો કે, વર્તમાન મોંઘવારીના પ્રમાણમાં આ વધારો ઓછો હોવાની દલીલ સાથે કર્મચારી સંગઠનોએ હવે આરપારની લડાઈના મૂડમાં ૫ મુખ્ય માંગણીઓ સરકાર સમક્ષ રજૂ કરી છે.
આ ફેરફારોની સીધી અસર દેશના આશરે ૫૦ લાખ સક્રિય કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ, સંરક્ષણ દળો, જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો (PSU), બેંક કર્મચારીઓ અને અંદાજે ૬૫ લાખથી વધુ નિવૃત્ત પેન્શનરો પર પડવાની છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓને આ ભથ્થાનો લાભ મળતો નથી. આ આખી કવાયત ૮મા પગાર પંચના મેમોરેન્ડમ સબમિશનના ગાળા દરમિયાન થઈ છે, જે પ્રક્રિયા માર્ચ મહિનાથી શરૂ થઈને જૂનના મધ્ય સુધી ચાલી હતી.
૧. વાસ્તવિક ફુગાવા અનુસાર પગાર નક્કી થાય
ઓલ ઈન્ડિયા ડિફેન્સ એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન (AIDEF) સહિતના મોટા સંગઠનોની સૌથી પ્રાથમિક માંગ એ છે કે કર્મચારીઓનો પગાર બજારની વાસ્તવિક મોંઘવારીના આધારે જ નક્કી થવો જોઈએ. આ સંગઠનોએ સરકાર સમક્ષ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર (Minimum Basic Salary) જે હાલમાં માત્ર ₹૧૮,૦૦૦ છે, તેને વધારીને સીધો દર મહિને રૂ. ૬૯,૦૦૦ કરવામાં આવે, જેથી મધ્યમ અને નીચલા વર્ગના કર્મચારીઓ સન્માનજનક જીવન જીવી શકે.
૨. ડીએમાં ૪% નો વધારો અને ૫૦% મર્જરની શરત
મહારાષ્ટ્ર ઓલ્ડ પેન્શન ઓર્ગેનાઇઝેશન જેવી રાજ્ય અને કેન્દ્ર સ્તરની સંસ્થાઓએ માંગ કરી છે કે મોંઘવારી ભથ્થામાં આગામી સમયમાં ઓછામાં ઓછો ૪ ટકાનો વધારો કરવામાં આવે. સાથોસાથ, નિયમ મુજબ જ્યારે પણ મોંઘવારી ભથ્થું ૫૦ ટકાની સપાટી વટાવી જાય, ત્યારે તેને તાત્કાલિક અસરથી મૂળ પગાર (Basic Pay) માં ભેળવી દેવું એટલે કે મર્જ કરી દેવું જોઈએ. આ સંગઠને લઘુત્તમ માસિક પગાર ₹૬૫,૦૦૦ કરવાની પણ ભલામણ કરી છે.
૩. ગણતરી માટે સંપૂર્ણપણે ફુગાવા આધારિત મોડેલ
નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM) ના પ્રતિનિધિઓનું કહેવું છે કે ડીએની ગણતરી કરવા માટેની સિસ્ટમ માત્ર કાગળ પરના આંકડા નહીં, પરંતુ બજારના વાસ્તવિક ફુગાવા આધારિત મોડેલ પર નિર્ભર હોવી જોઈએ. તેમણે પણ કર્મચારીઓ વતી બેઝિક સેલરી વધારીને ₹૬૯,૦૦૦ કરવાની માંગ પર ભાર મૂક્યો છે જેથી કરીને દરેક સ્તરના કર્મચારીઓની ખરીદ શક્તિ જળવાઈ રહે.
૪. ડીએ મર્જર અંગે સરકાર ત્વરિત સત્તાવાર નિર્ણય લે
સાતમા પગાર પંચના અહેવાલોમાં એવી જોગવાઈ વિચારવામાં આવી હતી કે જો ડીએ ૫૦ ટકાથી ઉપર જાય તો ગ્રાહકોની આર્થિક સુવિધા માટે તેને મૂળ પગારમાં એકીકૃત કરી શકાય છે. વર્તમાન સમયમાં મોંઘવારી ભથ્થું ૬૦ ટકા સુધી પહોંચી ગયું હોવા છતાં કેન્દ્ર સરકારે હજુ સુધી આ મર્જર અંગે કોઈ સત્તાવાર નવેસરથી જાહેરાત કરી નથી. અનેક રેલ્વે અને ડિફેન્સ યુનિયનોએ આ બાબતે સરકારને સત્વરે અને ઝડપી નિર્ણય લેવા વિનંતી કરી છે.
૫. ડીએ ગણતરી કરવાની જૂની ફોર્મ્યુલા બદલાય
AIDEF દ્વારા ૮મા પગાર પંચને સોંપવામાં આવેલા અન્ય એક મહત્વના પત્રમાં વર્તમાન કેલ્ક્યુલેશન ફોર્મ્યુલામાં મોટા ફેરફારની માંગ કરવામાં આવી છે. યુનિયનોની દલીલ છે કે વર્તમાન સરકારી સિસ્ટમ એવા વૈભવી ખર્ચાઓને વધુ મહત્વ આપે છે જેના ભાવોમાં બહુ મોટી વધઘટ થતી નથી. તેની સામે, જે નાના કર્મચારીઓ છે તે પોતાની આવકનો સિંહભાગ રોજિંદા ખોરાક, બાળકોનું શિક્ષણ, મેડિકલ ખર્ચ, દવાઓ અને ઘર ભાડા જેવા અનિવાર્ય ખર્ચાઓ પાછળ વાપરી નાખે છે. તેથી નવી ફોર્મ્યુલામાં આ પાયાની જરૂરિયાતોને વધુ મહત્વ (વેઇટેજ) મળવું જોઈએ.
આ માંગણીઓ પાછળનું અસલી ગણિત શું છે?
રેલ્વે સિનિયર સિટીઝન્સ વેલ્ફેર સોસાયટી (RSCWS) જેવા વરિષ્ઠ સંગઠનોનું કહેવું છે કે વર્તમાન ડીએ સિસ્ટમ ફુગાવાના નુકસાનને માત્ર અંશતઃ રીતે જ સરભર કરી શકે છે. વળી, હાલનું પગાર માળખું મૂળ પગાર કરતાં ભથ્થાઓ પર વધુ નિર્ભર છે. આ વ્યવસ્થા નિવૃત્ત થતા લોકો માટે નુકસાનકારક સાબિત થાય છે, કારણ કે પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF), ગ્રેચ્યુઇટી અને માસિક પેન્શન જેવા તમામ નિવૃત્તિ લાભો માત્ર મૂળ પગાર (Basic Salary) ના આધારે જ ગણાય છે. તેથી જો સરકાર ડીએ મર્જ કરે અથવા બેઝિક પગારમાં વધારો કરે, તો કર્મચારીઓના તમામ લાંબા ગાળાના આર્થિક ભથ્થાઓ આપોઆપ વધી જશે, જે તેમની નિવૃત્તિ પછીની જીંદગીને સુરક્ષિત બનાવશે.
