EPFO ના નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા; PF, પેન્શન અને વીમા દાવામાં 20 દિવસથી વધુ વિલંબ માટે અધિકારીઓને દંડ કરવામાં આવશે.
દેશના કરોડો નોકરીયાત વર્ગ માટે કેન્દ્ર સરકારના શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય તરફથી એક બહુ જ મોટા અને રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. નોકરી કરતા કર્મચારીઓને નિવૃત્તિ સમયે કે કટોકટીના ભાગરૂપે પોતાના પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF), પેન્શન અથવા વીમાના નાણાં પાછા મેળવવા માટે અગાઉ ઈપીએફઓ (EPFO) ની ઓફિસોના અગણિત ધક્કા ખાવા પડતા હતા. કલાકો સુધી લાઈનમાં ઊભા રહ્યા પછી પણ ફાઈલો અટકેલી રહેતી હતી. પરંતુ હવે આ સરકારી સુસ્તીનો અંત આવી ગયો છે. સરકારે દાવાના નિકાલને ઝડપી અને વધુ જવાબદાર બનાવવા માટે તદ્દન નવા અને કડક EPFO નિયમો અમલી બનાવી દીધા છે. જો હવે કોઈપણ પીએફ ઓફિસર વ્યાજબી કારણ વગર કર્મચારીના પૈસા ચૂકવવામાં વિલંબ કરશે, તો તેની સામે કડક દંડાત્મક પગલાં લેવામાં આવશે.
૨૦ દિવસમાં દાવો ઉકેલવો જ પડશે, નહીં તો ૧૨% વ્યાજ વસૂલાશે
શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયે સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા (Social Security Code) હેઠળ નવી કર્મચારી ભવિષ્ય ભંડોળ યોજના, ૨૦ Spark, કર્મચારી પેન્શન યોજના, ૨૦૨૬ અને કર્મચારી થાપણ-લિંક્ડ વીમા (EDLI) યોજના, ૨૦૨૬ ને સત્તાવાર રીતે સૂચિત કરી દીધી છે. આ નવા નિયમોની સૌથી મોટી અને કડક જોગવાઈ એ છે કે, જો કોઈ કર્મચારીએ પોતાના તમામ સાચા દસ્તાવેજો ઓનલાઈન સબમિટ કરી દીધા હોય, તો તેનો પીએફ ઉપાડ, પેન્શન સેટલમેન્ટ કે ગ્રુપ વીમાનો દાવો વધુમાં વધુ ૨૦ દિવસની અંદર મંજૂર કરવો જ પડશે.
જો કોઈ પણ ક્ષતિ કે વ્યાજબી કારણ વગર ૨૦ દિવસ કરતાં વધુ સમય સુધી અરજી અટકાવી રાખવામાં આવશે, તો સંબંધિત એરિયા કમિશનર કે જવાબદાર અધિકારી સામે સીધી ખાતાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. એટલું જ નહીં, વિલંબના સમયગાળા માટે વાર્ષિક ૧૨% ના ભારે દરે દંડાત્મક વ્યાજ વસૂલવામાં આવશે. આ વ્યાજની રકમ લાભાર્થી કર્મચારીને ચૂકવવામાં આવશે અને તેનો ખર્ચ સરકારી તિજોરીમાંથી નહીં, પરંતુ વિલંબ કરનાર અધિકારીના અંગત પગારમાંથી કાપવામાં આવશે. આ કડક જોગવાઈને કારણે હવે અધિકારીઓ સમયમર્યાદા ચૂકવાનું જોખમ નહીં લે.
પહેલા પણ નિયમ હતો, પરંતુ હવે વ્યાજ દર ફિક્સ થયો
બિઝનેસ મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, દાવાના નિકાલમાં મોડું થવા પર વ્યાજ ચૂકવવાની જોગવાઈ અગાઉના કાયદામાં પણ અસ્તિત્વમાં હતી. જો કે, અગાઉ વિલંબના વ્યાજનો દર સામાન્ય પીએફ (EPF) પર જાહેર કરાતા વાર્ષિક વ્યાજના આધારે જ ગણવામાં આવતો હતો. હવે નવી સિસ્ટમને વધુ કડક અને સ્પષ્ટ બનાવવા માટે સીધો ૧૨% નો મોટો અને નિશ્ચિત દંડાત્મક વ્યાજ દર નક્કી કરી દેવાયો છે.
અત્રે નોંધનીય છે કે, આ નવી યોજનાઓમાં કર્મચારીઓ અને માલિકો (નોકરીદાતા) ના માસિક પીએફ યોગદાનની ટકાવારીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. બંને પક્ષો પહેલાની જેમ જ કર્મચારીના બેઝિક સેલરીના ૧૨-૧૨% નું યોગદાન ચાલુ રાખશે. કંપનીના ૧૨% યોગદાનમાંથી ૮.૩૩% હિસ્સો પેન્શન સ્કીમમાં જશે, જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર પહેલાની જેમ જ પોતાનો ૧.૧૬% નો હિસ્સો આપવાનું ચાલુ રાખશે.
સંપૂર્ણ ડિજિટલ સેટઅપ પર વિશેષ ભાર
નવી સિસ્ટમનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય ભ્રષ્ટાચાર અને માનવીય હસ્તક્ષેપ ઘટાડવાનો છે. સરકાર ઈચ્છે છે કે પીએફ ઉપાડવા, કેવાયસી (KYC) અપડેટ કરવા, નોમિનેશન બદલવા કે પેન્શન શરૂ કરવા જેવી તમામ સેવાઓ ૧૦૦% ઓનલાઈન અને ફેસલેસ બને. આ જ કારણસર, EPFO હેઠળ નોંધાયેલી મુક્તિ પામેલી તમામ ખાનગી સંસ્થાઓ અને સ્વતંત્ર પીએફ ટ્રસ્ટોને પણ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે તેઓએ પોતાના સભ્યોને ઓનલાઈન ક્લેમ અને ડિજિટલ ટ્રેકિંગની સુવિધા ફરજિયાતપણે પૂરી પાડવી પડશે.
આ નવી યોજનાઓ સંપૂર્ણપણે અમલમાં આવતાની સાથે જ દશકા જૂની આઉટડેટેડ સિસ્ટમ્સ જેવી કે, કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ યોજના (૧૯૫૨), કર્મચારી પરિવાર પેન્શન યોજના (૧૯૭૧), કર્મચારી પેન્શન યોજના (૧૯૯૫) અને કર્મચારી થાપણ-લિંક્ડ વીમા યોજના (૧૯૭૬) ભૂતકાળ બની જશે અને તેનું સ્થાન આ આધુનિક ૨૦૨૬ ના કાયદા લેશે.
સામાન્ય કર્મચારીઓને આનાથી શો ફાયદો થશે?
આ સમગ્ર ફેરબદલનો સીધો અને મોટો ફાયદો દેશના કરોડો મધ્યમવર્ગીય કર્મચારીઓને થવાનો છે. પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન થવાથી હવે અરજી કયા ટેબલ પર અટકી છે તે લાઈવ ટ્રેક કરી શકાશે. ૨૦ દિવસની કડક ડેડલાઈન અને અધિકારીઓ પર વ્યક્તિગત દંડની જોગવાઈને લીધે હવે નિવૃત્તિના થોડા જ દિવસોમાં પેન્શન અને પીએફના પૈસા સીધા બેંક ખાતામાં જમા થઈ જશે. આનાથી સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા આવશે અને કર્મચારીઓને પોતાની જ કમાણીના પૈસા મેળવવા માટે લાચાર નહીં થવું પડે.
