સંસદનું ચોમાસુ સત્ર જાહેર: આ વખતે સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે થશે આર-પારની લડાઈ! જાણો શું છે ખાસ?
ભારતીય રાજનીતિમાં આગામી દિવસો ભારે હલચલથી ભરેલા રહેવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. કેન્દ્રીય સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે સંસદનું આગામી ચોમાસુ સત્ર ૨૦ જુલાઈ, ૨૦૨૬થી શરૂ થવા જઈ રહ્યું છે. આ સત્ર આગામી ૧૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ સુધી ચાલશે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ કેન્દ્ર સરકારની ભલામણને મંજૂરી આપ્યા બાદ સંસદના બંને ગૃહો (લોકસભા અને રાજ્યસભા) બોલાવવાનો આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
અરુણાચલ પ્રદેશથી લોકસભા સાંસદ અને કેન્દ્રીય લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ (ટ્વિટર) પર આ અંગેની માહિતી શેર કરી હતી. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ સત્ર દરમિયાન રાષ્ટ્રીય મહત્વના અનેક અગત્યના મુદ્દાઓ પર સાર્થક ચર્ચા, સંવાદ અને નિર્ણયો લેવામાં આવશે. આ સત્ર દેશની બદલાયેલી રાજકીય પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે યોજાઈ રહ્યું હોવાથી તેના પર સમગ્ર દેશની નજર રહેશે.
પક્ષોમાં ભંગાણ બાદ બદલાયું સમીકરણ: તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) અને શિવસેના (UBT) માં મોટો બળવો
આ ચોમાસુ સત્ર માત્ર કાયદાકીય કામગીરી માટે જ નહીં, પરંતુ સંસદની અંદર બદલાયેલા પાવર ઇક્વેશન (સત્તાના સમીકરણો) માટે પણ ખૂબ જ યાદગાર સાબિત થશે. મમતા બેનર્જીની આગેવાની હેઠળની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના (UBT) માં તાજેતરમાં થયેલા મોટા ભંગાણ બાદનું આ પ્રથમ સંસદ સત્ર છે.
જો વિગતે વાત કરીએ તો, લોકસભામાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસના ૨૮ સભ્યોમાંથી ૨૦ સાંસદોએ પક્ષના મોવડીમંડળ સામે બળવો પોકાર્યો છે. આ બળવાખોર જૂથે કેન્દ્રની સત્તાધારી ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ની આગેવાની હેઠળના રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક ગઠબંધન (NDA) ને ટેકો આપવાનું નક્કી કર્યું છે, જે મમતા બેનર્જી માટે એક મોટો આંચકો ગણી શકાય. બીજી તરફ, મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં પણ ઉદ્ધવ ઠાકરેની મુશ્કેલીઓ ઓછી થવાનું નામ નથી લઈ રહી. શિવસેના (UBT) ના ૯ લોકસભા સાંસદોમાંથી ૬ સાંસદો સીએમ એકનાથ શિંદેની આગેવાની હેઠળની અસલી શિવસેનામાં જોડાઈ ગયા છે.
લોકસભા અને રાજ્યસભામાં NDA ની સ્થિતિ મજબૂત, પરંતુ સ્પીકરના નિર્ણય પર સસ્પેન્સ
વિપક્ષી છાવણીમાં પડેલા આ મોટા ગાબડાને કારણે નીચલા ગૃહ એટલે કે લોકસભામાં એનડીએ (NDA) ની સ્થિતિ અગાઉ કરતાં ઘણી વધુ મજબૂત થઈ ગઈ છે. જો કે, કાનૂની દ્રષ્ટિએ હજુ એક મહત્વનો નિર્ણય લેવાનો બાકી છે. મમતા બેનર્જી અને ઉદ્ધવ ઠાકરેના પક્ષમાંથી બળવો કરનારા સાંસદોએ લોકસભામાં પોતાને અલગ જૂથ તરીકે માન્યતા આપવા માટે સ્પીકર ઓમ બિરલા સમક્ષ માગણી કરી છે. આ માગણી પર સ્પીકરનો અંતિમ નિર્ણય શું આવે છે, તેના પર સૌની મીટ મંડાયેલી છે.
માત્ર લોકસભા જ નહીં, પરંતુ ઉપલા ગૃહ એટલે કે રાજ્યસભામાં પણ શાસક પક્ષ માટે સ્થિતિ સાનુકૂળ બની છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી રાજ્યસભાની ચૂંટણીઓ બાદ ગણિત બદલાયું છે અને ઉપલા ગૃહમાં પણ સંખ્યાબળ એનડીએ (NDA) ની તરફેણમાં નમેલું જોવા મળી રહ્યું છે. આ બદલાયેલા સમીકરણોને કારણે સરકાર ગૃહમાં પોતાના મહત્વના ખરડાઓ સરળતાથી પસાર કરાવી શકશે તેવી અટકળો સેવાઈ રહી છે.
બંધારણીય સુધારો વિધેયક ફરી લાવવાની તૈયારી? સરકાર માટે શાખનો સવાલ
આ ચોમાસુ સત્ર શાસક ગઠબંધન અને વિપક્ષી ગઠબંધન (INDIA Alliance) બંને માટે પ્રતિષ્ઠાનો જંગ બની રહેશે. આ અગાઉ યોજાયેલું બજેટ સત્ર કેન્દ્ર સરકાર માટે નિરાશાજનક રહ્યું હતું, કારણ કે સરકારનું બહુચર્ચિત બંધારણ સુધારો વિધેયક લોકસભામાં પાસ થઈ શક્યું નહોતું અને તેના કારણે સરકારની ભારે કિરીકીરી થઈ હતી.
કેટલાક બિનસત્તાવાર અહેવાલો અને સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ ચોમાસુ સત્રમાં ફરી એકવાર એ જ બંધારણીય સુધારા બિલને ગૃહ સમક્ષ રજૂ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. વિપક્ષોમાં પડેલી ફૂટનો ફાયદો ઉઠાવીને સરકાર આ વખતે આ બિલ પાસ કરાવી લેવા માટે એડીચોટીનું જોર લગાવશે. જો કે, સરકાર તરફથી આ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કે સત્તાવાર એજન્ડા જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.
વિપક્ષો સરકારને ઘેરવા માટે તૈયાર: NEET વિવાદ અને મોંઘવારી મુખ્ય હથિયાર
બીજી તરફ, ભલે વિપક્ષોનું સંખ્યાબળ ઘટ્યું હોય, પરંતુ તેઓ સરકારને ઘેરવાની એક પણ તક છોડવા માંગતા નથી. વિપક્ષી ગઠબંધન ખાસ કરીને NEET પરીક્ષાના વિવાદ અને રી-એક્ઝામિનેશન (ફરીથી પરીક્ષા) ના મુદ્દા પર સરકાર પર આકરા પ્રહારો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. દેશના લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા આ મુદ્દે સંસદમાં ભારે હોબાળો થવાના એંધાણ છે. આ ઉપરાંત, ટીએમસી અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેનામાં જે રીતે તોડફોડ થઈ છે, તેને લઈને પણ વિપક્ષ કેન્દ્રીય એજન્સીઓના દુરુપયોગ અને લોકશાહીની હત્યા જેવા આક્ષેપો સાથે સરકાર પર પ્રહારો કરશે.
સાથે જ દેશમાં ઈંધણના ભાવ (Fuel Rates) પણ એક મોટો મુદ્દો બનશે. તાજેતરમાં જ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા છે. આ કરારથી છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં ચાલી રહેલો ભીષણ સંઘર્ષ સમાપ્ત થયો છે, જેણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનને ખરાબ રીતે પ્રભાવિત કરી હતી. હવે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પરિસ્થિતિ થાળે પડી રહી છે, ત્યારે વિપક્ષી પક્ષો દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો કરવાની માંગ સાથે ગૃહમાં અવાજ ઉઠાવશે. એકંદરે, આ ચોમાસુ સત્રમાં પ્રજાના પ્રશ્નો અને રાજકીય કાવાદાવા વચ્ચે જોરદાર ટક્કર જોવા મળશે તે નક્કી છે.
