અમેરિકાના સ્વતંત્રતા દિવસ પર ટ્રમ્પનો માસ્ટરસ્ટ્રોક: કહ્યું- ‘માનવતાના નાતે ઈરાનને અંતિમ સંસ્કાર માટે એક અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો’
વૈશ્વિક રાજનીતિના પટલ પર ફરી એકવાર ભારે હલચલ મચી ગઈ છે. જગત જમાદાર ગણાતા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને લઈને એક અત્યંત ચોંકાવનારો અને મોટો દાવો કર્યો છે. અમેરિકાના સ્વતંત્રતા દિવસની પૂર્વ સંધ્યાએ ઐતિહાસિક માઉન્ટ રશમોર ખાતે આયોજિત એક ભવ્ય કાર્યક્રમમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. પોતાના સત્તાવાર સંબોધન દરમિયાન ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા દ્વારા બનાવવામાં આવેલા પ્રચંડ દબાણ સામે ઈરાન આખરે ઘૂંટણ ટેકવવા મજબૂર બન્યું છે. હવે ઈરાન કોઈપણ ભોગે અમેરિકા સાથે સમાધાન કરવા માટે તલપાપડ છે અને કોઈ મોટી સમજૂતી તરફ આગળ વધવા ઈચ્છે છે.
ટ્રમ્પનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચેલો છે અને સમગ્ર વિશ્વની નજર આ ક્ષેત્રની ક્ષણે-ક્ષણની ગતિવિધિઓ પર ટકેલી છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિનો દાવો અને ‘અંતિમ સંસ્કાર’નો રહસ્યમય ઉલ્લેખ
માઉન્ટ રશમોરના મંચ પરથી ટ્રમ્પે પોતાના આગવા આક્રમક અંદાજમાં જણાવ્યું કે, “તેઓ (ઈરાન) સમાધાન કરવા માટે તડપી રહ્યા છે. તેઓ કોઈપણ રીતે અને કોઈપણ શરતે અમારી સાથે સમજૂતી કરવા માંગે છે. અમે તો માત્ર માનવતાના નાતે તેમને તેમના આયોજન અને અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ પૂર્ણ કરવા માટે એક અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો છે.” ટ્રમ્પના આ આત્મવિશ્વાસથી ભરેલા નિવેદન બાદ કાર્યક્રમમાં હાજર હજારો અમેરિકન નાગરિકોએ તાળીઓના ગડગડાટથી આખી જગ્યા ગજવી મૂકી હતી. જોકે, રાષ્ટ્રપતિએ કૂટનીતિક પ્રોટોકોલને કારણે આ બાબતે કોઈ વિસ્તૃત વિગતો કે ગુપ્ત માહિતી જાહેરમાં શેર કરવાનું ટાળ્યું હતું.
જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો મુજબ, ટ્રમ્પે પોતાના ભાષણમાં જે “અંતિમ સંસ્કાર” અને એક અઠવાડિયાના સમયનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, તે સીધો જ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા (Supreme Leader) આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈના કથિત નિધન સાથે જોડાયેલો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈનું કથિત અવસાન અને ઈરાનમાં અરાજકતા
વૈશ્વિક મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, તાજેતરમાં પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષ દરમિયાન અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવેલા સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈનું મોત નીપજ્યું હોવાના અહેવાલો વહેતા થયા છે. આ ઘટના બાદ ઈરાનની સરકાર દ્વારા દેશમાં એક અઠવાડિયાના સત્તાવાર જાહેર શોકની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. લાખોની સંખ્યામાં લોકો તેમના અંતિમ દર્શન માટે તેહરાન પહોંચે તેવી શક્યતાઓ છે. જોકે, આ મોત અથવા હુમલાના દાવા અંગે હજુ સુધી કોઈ સ્વતંત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સી દ્વારા સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
બીજી તરફ, ખામેનેઈના અવસાનના સમાચારોએ ઈરાનની અંદર નેતૃત્વની મોટી કટોકટી અને અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી દીધી છે. છેલ્લા ઘણા દાયકાઓથી ઈરાનના તમામ નાના-મોટા ધાર્મિક, સૈન્ય અને રાજકીય નિર્ણયોમાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈ જ આખરી સત્તા હતા. તેમના ગયા પછી દેશની કમાન કોણ સંભાળશે તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટ ઉત્તરાધિકારીનું નામ સામે આવ્યું નથી. આ દરમિયાન, ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકા અને સહયોગી દેશોના આ હુમલાને સંપૂર્ણપણે બિનઉશ્કેરણીજનક, ગેરકાયદેસર અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓથી વિપરીત ગણાવીને તેની આકરા શબ્દોમાં નિંદા કરી છે.
ઈરાનમાં મિશ્ર માહોલ: ક્યાંક શોક તો ક્યાંક ઉજવણી
આયાતુલ્લાહ ખામેનેઈના મોતના સમાચાર બાદ ઈરાનના આંતરિક વિસ્તારોમાંથી ખૂબ જ ચોંકાવનારા દ્રશ્યો સામે આવી રહ્યા છે. ત્યાંની સામાન્ય જનતા અને કટ્ટરપંથી શાસનથી કંટાળેલા કેટલાક વિસ્તારોના લોકોમાં આ ઘટનાને લઈને ભારે હર્ષોલ્લાસ જોવા મળ્યો હતો અને રાત્રિના સમયે લોકોએ ઉજવણી પણ કરી હતી. બીજી તરફ, કટ્ટર સરકાર સમર્થકો અને સૈન્યના જવાનોએ રાજધાની તેહરાન સમેત અન્ય મુખ્ય શહેરોમાં ભેગા થઈને પોતાના સર્વોચ્ચ નેતાને અશ્રુભીની શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી અને દેશભરમાં શોક સભાઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
માઉન્ટ રશમોર ખાતે આયોજિત અમેરિકાના સ્વતંત્રતા દિવસના આ કાર્યક્રમમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે લગભગ અડધો કલાક સુધી ભાષણ આપ્યું હતું. જેમાં તેમણે અમેરિકાના ગૌરવશાળી ઇતિહાસ, સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ, રાષ્ટ્રભક્તિ અને અમેરિકન ક્રાંતિની ભાવનાની મુક્તમને પ્રશંસા કરી હતી. પોતાના ભાષણના અંતમાં વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકાના પ્રભુત્વનો દાવો કરતા તેમણે ગર્વથી કહ્યું કે, “અઢી સદીની સફર પછી પણ આ આપણો અંત નથી, પરંતુ આ તો અમેરિકાના એક નવા અને સુવર્ણ યુગની ભવ્ય શરૂઆત છે.”
હાલ તો ટ્રમ્પના આ નિવેદનોએ વૈશ્વિક રાજદ્વારી મંચ પર એક નવી ચર્ચા છેડી દીધી છે. ટ્રમ્પનો આ આત્મવિશ્વાસ ખરેખર ઈરાનને ઘૂંટણિયે લાવીને કોઈ નવી પરમાણુ કે શાંતિ સમજૂતી તરફ દોરી જશે કે પછી પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની આગ વધુ ભળકશે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર મંડાયેલી રહેશે.
