હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવા છતાં દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલની અછત કેમ ન સર્જાઈ? જોધપુરમાં પીએમ મોદીનો મોટો ખુલાસો
વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવ વચ્ચે ભારતની વિદેશ નીતિ અને કૂટનીતિક ક્ષમતા કેટલી મજબૂત છે, તેનો ચિતાર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાજસ્થાનની મુલાકાત દરમિયાન આપ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી શનિવારે રાજસ્થાનના જોધપુર પહોંચ્યા હતા, જ્યાં તેમણે જનસભાને સંબોધિત કરતા દેશની આર્થિક અને ઉર્જા સુરક્ષા અંગે ખૂબ જ મહત્વના ખુલાસા કર્યા હતા. પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી યુદ્ધની પરિસ્થિતિની નકારાત્મક અસર સમગ્ર વિશ્વ પર પડી હતી. દુનિયાના ઘણા શક્તિશાળી દેશો સામે ઉર્જા અને ઇંધણ પુરવઠાનું અભૂતપૂર્વ સંકટ આવીને ઊભું રહી ગયું હતું. પરંતુ આવી કટોકટીના સમયે પણ ભારત સરકારે ગભરાવાને બદલે અસાધારણ દૂરંદેશી દર્શાવી અને દરેક સ્તરે ઝડપી તેમજ સચોટ નિર્ણયો લીધા હતા.
તેમણે ઉમેર્યું કે ભારતની સક્રિય કૂટનીતિ અને આગવી વ્યૂહરચનાને કારણે જ આ વૈશ્વિક સંકટની અસર આપણા દેશના નાગરિકો પર મર્યાદિત રહી હતી. દુનિયા આખી જ્યારે તેલ અને ગેસના આસમાને પહોંચતા ભાવો અને અછતથી ત્રસ્ત હતી, ત્યારે ભારત સંભવિત ઉર્જા સંકટના ચક્રવ્યૂહમાંથી ખૂબ જ સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળવામાં સફળ રહ્યું હતું.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાની ચિંતા અને ભારતની વ્યુહરચના
વડાપ્રધાને પોતાના સંબોધનમાં ભૌગોલિક વાસ્તવિકતાનો ઉલ્લેખ કરતા સમજાવ્યું હતું કે ભારત પોતાની જરૂરિયાતના એલપીજી (LPG) નો આશરે ૬૦ ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો બહારના દેશોમાંથી આયાત કરે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં જ્યારે યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું અને સમુદ્રી વ્યાપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થઈ ગયો, ત્યારે સમગ્ર વિશ્વમાં તેલ અને ગેસનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો હતો. ભારત પણ એક ક્ષણે મોટા ઉર્જા સંકટ તરફ ધકેલાઈ રહ્યું હોય તેવું ચિત્ર ઊભું થયું હતું. આવી કટોકટીની પળોમાં કેન્દ્ર સરકારે હાથ પર હાથ ધરી બેસી રહેવાને બદલે તાત્કાલિક ધોરણે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ પર યુદ્ધના ધોરણે કામ શરૂ કરી દીધું હતું. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય અને ઉર્જા મંત્રાલયે સંયુક્ત રીતે વિશ્વના અનેક દેશોનો સંપર્ક સાધ્યો જેથી દેશની અંદર ઇંધણનો પુરવઠો અવિરત જાળવી શકાય.
વિશ્વના ૪૦ દેશોમાંથી તેલ ખરીદીને ઊભો કર્યો મજબૂત વિકલ્પ
પોતાની સરકારની વિદેશ નીતિની સફળતા ગણાવતા પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે ભારતે આ આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટી દરમિયાન પોતાની કૂટનીતિક ક્ષમતાઓનો પૂરેપૂરો ઉપયોગ કર્યો હતો. પરિણામ એ આવ્યું કે ભારતે કોઈ એક કે બે દેશો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે વિશ્વભરના લગભગ ૪૦ અલગ-અલગ દેશોમાંથી તેલનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કર્યો. આ એક એવી વ્યૂહરચના હતી જેણે સુનિશ્ચિત કર્યું કે દેશના સામાન્ય નાગરિકો, ખેડૂતો કે ઉદ્યોગોને કોઈપણ સ્થિતિમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ કે ગેસની અછતનો સામનો ન કરવો પડે. સંસાધનોનો આ સંતુલિત ઉપયોગ, સમયસર લેવાયેલા સાહસિક નિર્ણયો અને વૈશ્વિક સ્તરે ભારતે બનાવેલા મજબૂત મિત્રતાના સંબંધોએ આપણને આ મોટા વૈશ્વિક પડકારમાંથી વિજેતા બનાવીને બહાર કાઢવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
અફવાઓ ફેલાવતી તાકાતો વચ્ચે સરકારે શાંતિથી કર્યું કામ
પીએમ મોદીએ આ મંચ પરથી દેશ વિરોધી અને નકારાત્મક તત્વો પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે જ્યારે વૈશ્વિક યુદ્ધને કારણે દેશમાં મોંઘવારી અને અછત સર્જાશે તેવી અફવાઓ ફેલાવીને કેટલીક તાકાતો દેશનો માહોલ ખરાબ કરવાનો અને ભય પેદા કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી, ત્યારે બીજી તરફ સરકાર કોઈ પણ જાતના દેખાડા વગર, શાંતિથી આ સંકટને પહોંચી વળવા માટે અભૂતપૂર્વ સ્તરે રાત-દિવસ કામ કરી રહી હતી. સરકારનું સમગ્ર ધ્યાન માત્ર એ વાત પર કેન્દ્રિત હતું કે નાગરિકોના ખિસ્સા પર આ આંતરરાષ્ટ્રીય યુદ્ધની અસર નહિવત પડે અને દેશની ઉર્જા સુરક્ષા સાથે કોઈપણ કિંમતે કે કોઈ પણ વૈશ્વિક દબાણ સામે સમાધાન ન થાય.
આ સંબોધનમાં વડાપ્રધાને રાજસ્થાનની વીર ભૂમિનો વિશેષ આદર સાથે ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે રાજસ્થાન રાજ્યએ દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રને આત્મનિર્ભર અને મજબૂત બનાવવામાં હંમેશા અગ્રેસર ભૂમિકા ભજવી છે. આ સંકટના સમયે પણ રાજસ્થાનની ભૂમિ અને ત્યાંના સંસાધનોએ ભારતને કટોકટીમાંથી બહાર લાવવામાં મોટી મદદ કરી હતી, જે દેશને આત્મનિર્ભરતા તરફ લઈ જવાનું એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે.
જોધપુર એરપોર્ટના આધુનિક ટર્મિનલની ભેટ
રાજસ્થાન પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદીએ માત્ર સંબોધન જ નહોતું કર્યું, પરંતુ જોધપુર એરપોર્ટના નવા અત્યાધુનિક ટર્મિનલ બિલ્ડિંગનું ભવ્ય ઉદ્ઘાટન પણ કર્યું હતું. વિકાસ કાર્યોની ચર્ચા કરતા તેમણે કહ્યું કે દેશની આર્થિક પ્રગતિની રફતાર તેજ કરવી હોય તો આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ (Infrastructure) નો વિકાસ કરવો અનિવાર્ય છે. આ નવું એરપોર્ટ ટર્મિનલ જોધપુર અને સમગ્ર રાજસ્થાનમાં પ્રવાસન ઉદ્યોગ, સ્થાનિક હસ્તકલાના વેપાર અને પ્રાદેશિક જોડાણને એક નવી અને અત્યંત ઝડપી ગતિ આપશે. કેન્દ્ર સરકાર રાજસ્થાનના સર્વાંગી વિકાસને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે સતત આર્થિક રોકાણ કરી રહી છે અને ભવિષ્યમાં પણ કલ્યાણકારી યોજનાઓ ચાલુ રહેશે.
