US-Iran War: ટ્રમ્પે કહ્યું- અમે નવી વાટાઘાટો માટે તૈયાર પણ સીઝફાયર ‘ખતમ’, ઈરાને ઈઝરાયેલને આપી મોટી ચેતવણી
પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલો તણાવ હવે સળગતા જ્વાળામુખીમાં ફેરવાઈ ગયો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સઘન સંઘર્ષની વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટું નિવેદન આપીને સમગ્ર વિશ્વને ચિંતામાં મૂકી દીધું છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા ઈરાન સાથે નવી વાટાઘાટો કરવા માટે સંમત છે, પરંતુ અત્યાર સુધી ચાલી રહેલો યુદ્ધવિરામ (Ceasefire) હવે ‘સંપૂર્ણપણે ખતમ’ થઈ ચૂક્યો છે. બીજી તરફ, આ આખા ઘટનાક્રમ વચ્ચે ઈરાને ઈઝરાયેલને ગંભીર પરિણામો ભોગવવાની ખુલ્લી ચેતવણી આપી દીધી છે, જેના કારણે આ પ્રદેશમાં ગમે ત્યારે મોટા પાયે યુદ્ધ ફાટી નીકળવાની દહેશત ઊભી થઈ છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું આક્રમક વલણ: “વાતચીત થશે, પણ હુમલા અટકશે નહીં”
વ્હાઇટ હાઉસમાંથી મીડિયાને સંબોધિત કરતા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પ્રત્યે પોતાની કડક નીતિઓનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે, “જો ઈરાન કોઈ નવા કરાર પર આવવા માંગતું હોય, તો અમે ટેબલ પર બેસીને નવી વાટાઘાટો કરવા માટે તૈયાર છીએ. અમે ક્યારેય ડિપ્લોમેસી (રાજદ્વારી રસ્તાઓ) ના પાડતા નથી. પરંતુ ઈરાન એ ભ્રમમાં ન રહે કે વાતચીતના બહાને અમે અમારા સૈન્ય ઓપરેશન્સ રોકી દઈશું. બંને દેશો વચ્ચેનો સીઝફાયર હવે સત્તાવાર રીતે ઓવર (સમાપ્ત) થઈ ગયો છે.”
અમેરિકી વહીવટીતંત્રના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ ઈરાન પર મહત્તમ દબાણ (Maximum Pressure) ની નીતિ હેઠળ કામ કરી રહ્યા છે, જેથી તેહરાનને તેમની શરતો પર નવો પરમાણુ કરાર કે પ્રાદેશિક સુરક્ષા સંધિ કરવા માટે મજબૂર કરી શકાય. સીઝફાયર ખતમ થવાના ટ્રમ્પના એલાન બાદ મિડલ ઈસ્ટમાં તૈનાત અમેરિકી નૌસેના અને એરફોર્સને હાઈ એલર્ટ પર મૂકી દેવામાં આવ્યા છે.
તેહરાનનો પલટવાર: ઈરાને ઈઝરાયેલને આપી વિનાશક ચેતવણી
અમેરિકાના આ આકરા વલણ સામે ઈરાને પણ ઘૂંટણ ટેકવાનો સાફ ઈનકાર કરી દીધો છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અને સૈન્ય કમાન્ડરોએ વોશિંગ્ટનની સાથે-સાથે તેના સૌથી નજીકના સહયોગી ઈઝરાયેલને પણ નિશાન બનાવ્યું છે. તેહરાન તરફથી જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં ઈઝરાયેલને ગંભીર ચેતવણી આપતા કહેવામાં આવ્યું છે કે, “જો આ સંઘર્ષની આડમાં ઈઝરાયેલે ઈરાનની ધરતી પર કે અમારા વ્યૂહાત્મક હિતો પર કોઈ પણ પ્રકારની હિમાકત (હુમલો) કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, તો ઈઝરાયેલને એવો નકશો ભોગવવો પડશે જેની તેણે કલ્પના પણ નહીં કરી હોય.”
ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયે ઉમેર્યું કે, અમેરિકા એક તરફ વાટાઘાટોનો ડોળ કરે છે અને બીજી તરફ સીઝફાયર ખતમ કરવાની ધમકીઓ આપે છે. ઈરાન આવી બેવડી નીતિઓ સામે ઝૂકશે નહીં અને પોતાની સાર્વભૌમત્વની રક્ષા કરવા માટે તમામ લશ્કરી વિકલ્પો ખુલ્લા રાખશે. ઈરાન સમર્થિત સંગઠનો (પ્રોક્સી ગૃપો) પણ આ વિસ્તારમાં અમેરિકી સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવવા માટે સક્રિય થઈ ગયા હોવાના અહેવાલો છે.
વૈશ્વિક બજારોમાં ફફડાટ અને રાજદ્વારી દોડધામ
કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવમાં ભડકો: મિડલ ઈસ્ટમાં હોર્મુઝની ખાડી (Strait of Hormuz) જેવા મહત્વના ઓઈલ સપ્લાય રૂટ પર યુદ્ધનું જોખમ વધતા વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં તુરંત ઉછાળો આવ્યો છે. જો યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે તો દુનિયાભરમાં મોંઘવારી વધવાનો ખતરો છે.
શેરબજારોમાં કડાકો: એશિયા, યુરોપ અને અમેરિકાના શેરબજારોમાં રોકાણકારો ભારે ચિંતામાં છે, જેના કારણે મોટા સૂચકાંકોમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની અપીલ: યુએનના મહાસચિવે બંને પક્ષોને અત્યંત સંયમ જાળવવા અને કોઈ પણ એવું પગલું ન ભરવા વિનંતી કરી છે જેનાથી આખું પ્રદેશ સંપૂર્ણ યુદ્ધની આગમાં હોમાઈ જાય.
