પીએફ ટ્રસ્ટ ચલાવતી કંપનીઓ માટે મોટા સમાચાર; EPFO લાવ્યું એમ્નેસ્ટી સ્કીમ ૨૦૨૬, કાયદાકીય ભૂલો સુધારવાની સોનેરી તક
ભારતમાં જે કંપનીઓ અને ઔદ્યોગિક ગૃહો પોતાના કર્મચારીઓ માટે સ્વાયત્ત રીતે એક્ઝેમ્પટેડ એટલે કે મુક્તિ પ્રાપ્ત પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) ટ્રસ્ટ ચલાવે છે, તેમના માટે રવિવારે કેન્દ્ર સરકાર હસ્તકની સંસ્થા EPFO તરફથી એક બહુ મોટા અને ઉત્સાહવર્ધક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) એ સત્તાવાર જાહેરાત કરતા જણાવ્યું છે કે, જે સંસ્થાઓ પોતાના પીએફ ટ્રસ્ટનું સંચાલન કરે છે, તેમને પોતાની કાનૂની સ્થિતિને સુધારવા અને નિયમિત (રેગ્યુલરાઈઝ) કરવા માટે એક વિશેષ તક આપવામાં આવી રહી છે. આ માટે સંસ્થા દ્વારા ‘એમ્નેસ્ટી યોજના ૨૦૨૬’ (Amnesty Scheme 2026) ની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. આ ક્રાંતિકારી યોજના આગામી ૨૯ જૂન, ૨૦૨૬ થી શરૂ થનારા મહિનાઓ માટે દેશભરમાં અમલી બનશે, જેનો હેતુ કંપનીઓ પરના બિનજરૂરી કાયદાકીય બોજને ઘટાડવાનો છે.
કોને લાગુ પડશે આ નવી એમ્નેસ્ટી યોજના?
આ વિશેષ માફી યોજના મુખ્યત્વે એવી સંસ્થાઓ અને કોર્પોરેટ કંપનીઓને લાગુ પડશે જેઓ આવકવેરા અધિનિયમ, ૧૯૬૧ ના પ્રાવધાનો હેઠળ માન્યતા પ્રાપ્ત પીએફ ટ્રસ્ટ ચલાવી રહી છે. ઘણીવાર એવું બને છે કે કંપનીઓ પાસે ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટની મંજૂરી હોય છે, પરંતુ વહીવટી વિલંબને કારણે તેમની પાસે કેન્દ્ર સરકાર અથવા સંબંધિત રાજ્ય સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ ઔપચારિક મુક્તિ સૂચના (ફોર્મલ એક્ઝેમ્પશન નોટિફિકેશન) હોતું નથી. આવી તમામ સંસ્થાઓ પોતાની ભૂતકાળની ભૂલો કે કાનૂની છટકબારીઓને આ સ્કીમ હેઠળ કાયદેસરનું સ્વરૂપ આપી શકશે.
આ ઉપરાંત, જે સંસ્થાઓ પોતાના પીએફ ટ્રસ્ટને પાછલી અસરથી (પશ્ચાદવર્તી ધોરણે) નિયમિત કરવા માંગે છે અને જેમણે અગાઉ બિન-મુક્તિ (Un-exempted) સંસ્થા તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું, તેઓ પણ આ સ્કીમનો લાભ લઈને સુધારો કરી શકશે. જે કંપનીઓ ભવિષ્યમાં નવા કાયદા મુજબ કામ કરવા માંગે છે અથવા સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, ૨૦૨૦ (Code on Social Security, 2020) હેઠળ મુક્તિ પામેલી સંસ્થાઓ તરીકે પોતાની કામગીરી ચાલુ રાખવા ઈચ્છે છે, તેમના માટે પણ આ યોજના આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે.
‘વન-ટાઇમ’ સોનેરી તક અને કાયદાકીય માળખું
EPFO ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એમ્નેસ્ટી સ્કીમ ૨૦૨૬ એ આવકવેરા કાયદા હેઠળ નોંધાયેલા તમામ ખાનગી ટ્રસ્ટો માટે પોતાની સ્થિતિ સુધારવાની એકમાત્ર અને અંતિમ વન-ટાઇમ તક છે. આ યોજના હેઠળ આપવામાં આવનારી માન્યતાઓના નિયમો પણ તદ્દન સ્પષ્ટ છે. EPFO ના જણાવ્યા મુજબ, આવકવેરા અધિનિયમ, ૨૦૨૫ હેઠળ માન્યતા ફક્ત તે જ ભવિષ્ય ભંડોળ કે ટ્રસ્ટોને આપવામાં આવશે જેમને મૂળભૂત રીતે કર્મચારી ભવિષ્ય ભંડોળ અને વિવિધ જોગવાઈઓ અધિનિયમ, ૧૯૫૨ ની કલમ ૧૭ હેઠળ અગાઉથી મુક્તિ મળેલી છે અથવા તે પ્રક્રિયામાં છે. એમ્નેસ્ટી યોજના હેઠળ, પાત્ર સંસ્થાઓને સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, ૨૦૨૦ ની કલમ ૧૭ અને કલમ ૧૪૩ હેઠળ પશ્ચાદવર્તી (પાછલી અસરથી) મુક્તિનો સીધો કાનૂની લાભ આપવામાં આવશે, જેથી જૂના કેસો આપોઆપ સેટલ થઈ જશે.
કંપનીઓને કયા નાણાકીય અને વહીવટી ફાયદા મળશે?
આ યોજના અંતર્ગત પોતાનો દરજ્જો નિયમિત કરનાર ભારતીય સંસ્થાઓને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી બે અદભુત રાહતો આપવામાં આવી છે. પ્રથમ રાહત એ છે કે, સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, ૨૦૨૦ હેઠળ ખાનગી ટ્રસ્ટો માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવેલી કર્મચારીઓની લઘુત્તમ સંખ્યા અને ટ્રસ્ટના મિનિમમ કોર્પસ (ભંડોળ) ની જટિલ શરતોમાંથી આ કંપનીઓને કાયમી મુક્તિ આપવામાં આવશે.
બીજો અને સૌથી મોટો આર્થિક ફાયદો એ છે કે, જો કંપનીઓએ ભૂતકાળમાં પોતાના કર્મચારીઓના પીએફ ખાતામાં કાયદાકીય દર જેટલું અથવા તેનાથી વધુ વ્યાજ અને માસિક યોગદાન સમયસર જમા કરાવી દીધું હોય, તો સરકારી ઓડિટમાં ટેકનિકલ ખામીઓના કારણે ઊભા થયેલા પીએફ લેણાં, પેનલ્ટી (દંડ) અને વ્યાજ સંબંધિત તમામ બાકી આકારણીઓ (પેન્ડિંગ એસેસમેન્ટ્સ) અને કાનૂની નોટિસો સરકાર દ્વારા સત્તાવાર રીતે પાછી ખેંચી લેવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી કોર્પોરેટ સેક્ટરમાં ‘ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ’ (વેપાર કરવાની સરળતા) ને મોટો વેગ મળશે અને લાખો કર્મચારીઓના સામાજિક સુરક્ષા ભંડોળનું સંચાલન વધુ પારદર્શક બનશે.
