શું ગાળ આપવી એ ગુનો છે? સુનીતા આહુજાએ ટ્રોલર્સને પૂછ્યો સણસણતો સવાલ!
બોલિવૂડના ‘હિરો નંબર 1’ ગોવિંદાના પત્ની સુનિતા આહુજા હંમેશા પોતાના સ્પષ્ટવક્તા અને બિન્દાસ અંદાજ માટે જાણીતા છે. તાજેતરમાં નેટફ્લિક્સના લોકપ્રિય રિયાલિટી શો ‘લોકઅપ 2’ (Lock Upp 2) માં તેમના પ્રવેશથી ઘણી ચર્ચાઓ જાગી હતી. જોકે, શો દરમિયાન તેમની ભાષા અને ખાસ કરીને ગાળોના ઉપયોગને કારણે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રોલર્સના નિશાના પર આવી ગયા હતા. હવે શોમાંથી બહાર આવ્યા બાદ, સુનિતાએ આ ટ્રોલિંગનો જે રીતે સામનો કર્યો છે, તેણે સમાજમાં એક નવી ચર્ચા છેડી દીધી છે.
શું શો દરમિયાનની વર્તણૂક ટ્રોલિંગનું કારણ બની?
રિયાલિટી શો એટલે કે જ્યાં દરેકના વ્યક્તિત્વના અલગ-અલગ પાસાઓ બહાર આવે છે. સુનિતા આહુજા જ્યારે ‘લોકઅપ 2’માં દાખલ થયા, ત્યારે દર્શકોને તેમના તરફથી એ જ જૂની ચુલબુલી અને બિન્દાસ સુનિતાની અપેક્ષા હતી. પરંતુ, શોની અંદરના દબાણ અને સ્પર્ધાત્મક વાતાવરણમાં સુનિતાનો એક અલગ જ ચહેરો જોવા મળ્યો. જ્યારે વાત તેમના આત્મસન્માન કે ઉશ્કેરણીની આવી, ત્યારે તેઓ ચૂપ ન રહ્યા અને તેમની જીભ પરથી નીકળેલા શબ્દોએ વિવાદ સર્જ્યો. લોકોએ તેમની ભાષાને લઈને સવાલ ઉઠાવ્યા અને સોશિયલ મીડિયા પર તેમને આડેહાથ લીધા.
સુનિતાનો પલટવાર: “હું ચૂપ રહેનારી સ્ત્રી નથી”
ટ્રોલિંગના જવાબમાં સુનિતા આહુજાએ જે રીતે પોતાની વાત રજૂ કરી, તે સાંભળતા જ એવું લાગે છે કે તેઓ પોતાની છબી વિશે સ્પષ્ટ છે. એક તાજેતરની વાતચીતમાં તેમણે સીધો સવાલ કર્યો, “જો તમને કોઈ આવીને ગાળ આપે, તો તમે શું કરશો? શું તમે સામે ચાલીને કહેશો કે ‘ભાઈ, હજુ એક આપો’? હું એટલી મૂર્ખ નથી.”
તેમનું કહેવું છે કે દુનિયામાં એક એવી છબી બનાવવામાં આવી છે કે સ્ત્રીએ હંમેશા શાંત, સંયમિત અને ગમે તેટલા અપમાનને સહન કરી લેનારી હોવી જોઈએ. સુનિતા આ છબી તોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે તેઓ એવી સ્ત્રીઓમાં નથી જે બધું ચૂપચાપ સહન કરીને બેસી રહે.
“કઈ સ્ત્રી ગાળ નથી બોલતી?” – આ પ્રશ્ન પાછળનું મનોવિજ્ઞાન
સુનિતાનું સૌથી વિવાદાસ્પદ અને ચર્ચિત નિવેદન છે: “કઈ સ્ત્રી ગાળ નથી બોલતી?” આ સવાલ ઘણાને ઉશ્કેરણીજનક લાગી શકે છે, પરંતુ તેના ઊંડાણમાં જોતા સ્ત્રીઓના રોજિંદા સંઘર્ષો દેખાય છે. સમાજ સ્ત્રીઓ પાસેથી હંમેશા ‘સંસ્કારી’ હોવાની અપેક્ષા રાખે છે. જ્યારે કોઈ સ્ત્રી ગુસ્સામાં ગાળ બોલે, ત્યારે તેને તરત જ ‘બિન-સંસ્કારી’ કે ‘ખરાબ’નું લેબલ લગાવી દેવામાં આવે છે. સુનિતા અહીં એ વાસ્તવિકતા પર ભાર મૂકે છે કે સ્ત્રીઓ પણ મનુષ્ય છે; તેમને પણ ગુસ્સો આવે છે, તેમને પણ દુખ થાય છે અને જ્યારે હદ વટાઈ જાય ત્યારે તેઓ પણ પ્રતિક્રિયા આપે છે.
શું આપણે સ્ત્રીઓને અવાજ ઉઠાવતા રોકી રહ્યા છીએ?
આ ઘટના આપણને એક મોટો પ્રશ્ન પૂછે છે: શું આપણે સ્ત્રીઓના અવાજને દબાવવા માટે ‘શિષ્ટાચાર’નો ઉપયોગ કરીએ છીએ? જ્યારે સુનિતા કહે છે કે “પોતાની જિંદગી જીવો અને પોતાના માટે જીવો,” ત્યારે તેઓ એક પ્રકારના સ્વતંત્રતાના સંદેશની વાત કરી રહ્યા છે. જોકે, ગાળોનો ઉપયોગ કોઈ પણ સંજોગોમાં આદર્શ માનવામાં આવતો નથી, પરંતુ અહીં મુદ્દો ગાળોનો નથી, મુદ્દો એ છે કે શું કોઈ પુરુષ આ જ રીતે વર્તે તો પણ તેને આટલી જ ટ્રોલિંગનો સામનો કરવો પડે? કદાચ નહીં. સ્ત્રીઓની પ્રતિક્રિયાને હંમેશા ‘ઓવર-રિએક્શન’ ગણવામાં આવે છે, જે માનસિકતા બદલવાની જરૂર છે.
સ્વાસ્થ્ય અને રિયાલિટી શોની મર્યાદાઓ
સુનિતા આહુજા ‘લોકઅપ 2’માંથી પોતાની સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓના કારણે બહાર આવ્યા હતા. શોની અંદરનું વાતાવરણ અત્યંત માનસિક તણાવભર્યું હોય છે. સતત કેમેરાની સામે રહેવું, લોકો સાથે ટકરાવ અને ટીકાઓનો સામનો કરવો એ કોઈ પણ વ્યક્તિ માટે સરળ નથી. સુનિતાનું બહાર આવવું એ દર્શાવે છે કે રિયાલિટી શો માત્ર મનોરંજન નથી, પણ તે કલાકારોની માનસિક અને શારીરિક સ્થિતિની પણ કસોટી કરે છે.
ટ્રોલિંગ સામે આત્મનિર્ભરતા
સુનિતા આહુજાના આ જવાબથી એક વાત તો સ્પષ્ટ થાય છે કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પરના નકારાત્મક કોમેન્ટ્સથી પ્રભાવિત થનારા નથી. ઘણા સેલિબ્રિટીઝ ચૂપ રહીને કે માફી માંગીને વિવાદને ઠારવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પરંતુ સુનિતાએ ટ્રોલર્સને તેમની જગ્યા બતાવી દીધી છે. આ વર્તન તેમના ચાહકોના એક વર્ગને ગમ્યું પણ છે, કારણ કે તેઓ એક એવી સ્ત્રીને જુએ છે જે પોતાના સ્ટેન્ડ પર અડગ રહે છે.
શું આ બદલાતી સ્ત્રીની તસવીર છે?
આજની સ્ત્રી માત્ર ઘરની ચાર દીવાલોમાં કે સમાજના નીતિ-નિયમોમાં બંધાયેલી રહેવા માંગતી નથી. તે પોતાની રીતે જીવવા માંગે છે. હા, ગાળો આપવી એ યોગ્ય રસ્તો નથી, અને સમાજની મર્યાદાઓ પણ જાળવવી જોઈએ, પરંતુ શું આપણે સ્ત્રીઓના ગુસ્સાને સ્વીકારી શકીએ છીએ? શું સ્ત્રીઓને ભૂલ કરવાનો કે ગુસ્સામાં આવીને કડવા શબ્દો બોલવાનો અધિકાર નથી?
સુનિતા આહુજાનો આ વિવાદ ભલે આજે ગાળોના ઉપયોગ પર કેન્દ્રિત હોય, પણ તે પરોક્ષ રીતે એ વાતની યાદ અપાવે છે કે આપણે સ્ત્રીઓને માત્ર ‘સંસ્કારી મૂર્તિ’ તરીકે જોવાને બદલે, તેમને એક સાચા અને લાગણીશીલ મનુષ્ય તરીકે સ્વીકારવાની જરૂર છે. કદાચ, આપણે સ્ત્રીઓના અવાજને સાંભળવાની આદત પાડવી પડશે, પછી ભલે તે અવાજ આપણને ગમે કે ન ગમે.
તમે સુનિતા આહુજાના આ નિવેદન વિશે શું વિચારો છો? શું તમને લાગે છે કે સોશિયલ મીડિયા પર જે રીતે ટ્રોલિંગ થાય છે તે વાજબી છે, કે પછી કોઈને પણ પોતાની વાત કહેવાની પૂરી આઝાદી હોવી જોઈએ? આ એક એવો પ્રશ્ન છે જેનો જવાબ આપણે સૌએ પોતાની વિચારધારાના આધારે શોધવાનો છે.
