નિવૃત્તિના પાંચ વર્ષ પહેલાં અને પછીની ભૂલો પડી શકે છે ભારે, જાણો નાણાકીય સુરક્ષા જાળવી રાખવાનો સચોટ રોડમેપ
નિવૃત્તિ અથવા રિટાયરમેન્ટ એ દરેક વ્યક્તિના જીવનનો એવો પડાવ છે જ્યાં નિયમિત આવકનો સ્ત્રોત બંધ થઈ જાય છે અને વ્યક્તિએ પોતાની આખી જિંદગીની જમાપૂંજી પર નિર્ભર રહેવું પડે છે. આજના મોંઘવારીના જમાનામાં જો નિવૃત્તિનું આયોજન યોગ્ય સમયે અને સચોટ આંકડાકીય ગણતરી સાથે ન કરવામાં આવે, તો વૃદ્ધાવસ્થા આર્થિક સંકટોથી ઘેરાઈ શકે છે.
આજના દોડધામભર્યા જીવનમાં નિવૃત્તિનો અર્થ માત્ર કામમાંથી નિવૃત્ત થવું એટલો જ નથી, પરંતુ તે સ્વનિર્ભર થઈને શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવવાનો એક નવો તબક્કો છે. જો કે, આ સમયગાળાની સૌથી મોટી વાસ્તવિકતા એ છે કે તમારી માસિક પગારની આવક બંધ થઈ જાય છે, જ્યારે ઘરના નિયમિત ખર્ચાઓ ચાલુ રહે છે. આવી સ્થિતિમાં, નિવૃત્તિ પહેલાંના પાંચ વર્ષ અને નિવૃત્તિ પછીના પ્રથમ પાંચ વર્ષ તમારા આખા ભવિષ્યની આર્થિક સ્થિતિ નક્કી કરે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન લેવાયેલો એક નાનો ખોટો આર્થિક નિર્ણય વર્ષોની મહેનતથી ભેગી કરેલી મૂડીને આંખના પલકારામાં સમાપ્ત કરી શકે છે.
મોંઘવારીના ચોક્કસ દરને સમજવો અને ‘૩૦ નો નિયમ’
નિવૃત્તિ આયોજનની શરૂઆત ભવિષ્યની જરૂરિયાતોની સચોટ ગણતરીથી થાય છે. મોટાભાગના લોકો સૌથી મોટી ભૂલ એ કરે છે કે તેઓ ભવિષ્યની મોંઘવારી (ફુગાવા) ને નજરઅંદાજ કરીને વર્તમાન ખર્ચના આધારે જ પોતાનું ભંડોળ નક્કી કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો આજે તમારા પરિવારનો માસિક ખર્ચ ૧ લાખ રૂપિયા છે, તો આગામી ૨૦ વર્ષ પછી સરેરાશ ફુગાવાના દરને કારણે આ જ જીવનશૈલી જાળવવા માટે તમારે દર મહિને અંદાજે ૩.૨ લાખ રૂપિયાની જરૂર પડશે.
આથી જ નાણાકીય નિષ્ણાતો ‘૩૦ ના નિયમ’ (Rule of 30) ને અપનાવવાની ભારપૂર્વક ભલામણ કરે છે. આ નિયમ મુજબ, નિવૃત્તિ પછીના તમારા અંદાજિત વાર્ષિક ખર્ચને ૩૦ વડે ગુણાકાર કરવાથી જરૂરી નિવૃત્તિ ભંડોળનો સાચો અંદાજ મળે છે. જો નિવૃત્તિ પછી તમારો વાર્ષિક ખર્ચ ૪૦ લાખ રૂપિયા અંદાજવામાં આવે, તો તમારે ગૌરવપૂર્ણ નિવૃત્તિ માટે આશરે ૧૨ કરોડ રૂપિયાનું કુલ ભંડોળ બનાવવું અનિવાર્ય બને છે.
રોકાણ વ્યવસ્થાપન માટે અતિ ઉપયોગી ‘બકેટ સ્ટ્રેટેજી’
નિવૃત્તિનું મોટું ફંડ એકત્રિત કર્યા પછી પણ જો તેને ખોટી જગ્યાએ રોકી રાખવામાં આવે, તો પણ મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે. બધી જ રકમ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) માં રાખવાથી મોંઘવારી સામે વ્યાજદર ટકી શકતો નથી, અને બધી જ રકમ શેરબજારમાં રોકવાથી બજારના ઘટાડા વખતે મૂડી ધોવાઈ જવાનું જોખમ રહે છે. આનાથી બચવા માટે ‘બકેટ સ્ટ્રેટેજી’ સર્વોત્તમ સાબિત થાય છે:
પ્રથમ બકેટમાં નિવૃત્તિના આગામી ૧ થી ૫ વર્ષના ખર્ચની રકમ હોવી જોઈએ. આ રકમને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, શોર્ટ ટર્મ બોન્ડ્સ અથવા લિક્વિડ ફંડ્સ જેવા એકદમ સુરક્ષિત સાધનોમાં રોકવી જોઈએ, જેથી બજારની મંદીના સમયે પણ તમારા ઘરખર્ચ માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ વેચવાની નોબત ન આવે. બીજી બકેટ આગામી ૬ થી ૧૫ વર્ષ સુધીની જરૂરિયાતો માટે હોવી જોઈએ, જેમાં રૂઢિચુસ્ત હાઇબ્રિડ ફંડ્સ અને સારા ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ હોવા જોઈએ જે સ્થિર વળતર આપીને પ્રથમ બકેટને સતત રીફિલ કરે છે. ત્રીજી બકેટ ૧૫ વર્ષ કે તેથી વધુ સમયગાળાના ખર્ચ માટે છે. આમાં ઇક્વિટી ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ જેવા લાંબા ગાળાના ગ્રોથ એસેટ્સનો સમાવેશ થાય છે જે મોંઘવારીને પછાડીને તમારી સંપત્તિમાં વાસ્તવિક વૃદ્ધિ કરે છે.
વધતા જતા તબીબી ખર્ચની અલગ જોગવાઈ
નિવૃત્તિના સમયમાં સૌથી મોટો સાયલન્ટ ખર્ચ હેલ્થકેર એટલે કે તબીબી સારવારનો હોય છે. હાલમાં તબીબી મોંઘવારીનો દર વાર્ષિક ૧૦ ટકા કે તેથી વધુ ઝડપે વધી રહ્યો છે. તેથી, નિવૃત્તિ ભંડોળમાંથી અણધાર્યા તબીબી ખર્ચને પહોંચી વળવાને બદલે, નિવૃત્તિ પહેલાં જ એક મજબૂત હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ પ્લાન અને તેની સાથે ‘સુપર ટોપ-અપ’ પોલિસી લેવી ખૂબ જ ડહાપણભર્યું પગલું છે. આ નાનકડો વીમો તમારી નિવૃત્તિની બચતને હોસ્પિટલના જંગી બિલોથી સુરક્ષિત રાખશે.
જો ૫૦ વર્ષની ઉંમરે પહોંચ્યા પછી તમને સમજાય કે તમારું લક્ષ્ય ઘણું દૂર છે, તો ગભરાઈને હાઈ-રિસ્ક સ્કીમોમાં રોકાણ કરવાને બદલે બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડો, માસિક બચત વધારો અથવા તમારી નિવૃત્તિના વર્ષો થોડા લંબાવી દો. યોગ્ય આયોજન જ સુખી અને ચિંતામુક્ત નિવૃત્ત જીવનની અસલી ચાવી છે.
