સવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB): રોકાણકારોને મળ્યું બમ્પર 318% વળતર, જાણો તમારી રકમ કેટલી વધી!

જો તમે સોનામાં રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો અથવા ભૂતકાળમાં કર્યું છે, તો આ સમાચાર તમારા ચહેરા પર મોટી મુસ્કાન લાવી દેશે. સવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) 2019-20 સીરીઝ II ના રોકાણકારો માટે ખુશખબર આવી છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ આ બોન્ડ માટે પ્રી-મેચ્યોર એટલે કે સમય પહેલાં બહાર નીકળવાની કિંમત (Redemption Price) ₹14,199 પ્રતિ ગ્રામ નક્કી કરી છે.

આ નિર્ણયથી જે રોકાણકારો પોતાના બોન્ડ વેચીને બહાર નીકળવા માગે છે, તેમને મૂળ કિંમત પર 318% થી વધુનો જબરદસ્ત નફો મળી રહ્યો છે. સૌથી સારી વાત એ છે કે આ નફો તો માત્ર સોનાના ભાવ વધારાનો છે, આ પાંચ વર્ષ દરમિયાન મળેલું વ્યાજ તો સાવ અલગ છે!

શું છે આ સમગ્ર મામલો અને તમે ક્યારે પૈસા ઉપાડી શકો?

રિઝર્વ બેંકે SGB 2019-20 સીરીઝ II ના રોકાણકારો માટે આ ઓફર આપી છે જેમણે પોતાના રોકાણના પાંચ વર્ષ પૂરા કરી લીધા છે. નિયમ પ્રમાણે, સવરેન ગોલ્ડ બોન્ડની કુલ મુદત 8 વર્ષની હોય છે, પરંતુ 5 વર્ષ પૂરા થયા પછી રોકાણકારોને વ્યાજ ચૂકવણીની નિર્ધારિત તારીખો પર સમય પહેલાં બોન્ડ વેચવાની (Premature Redemption) છૂટ મળે છે.

આ ચોક્કસ સીરીઝ 16 જુલાઈ, 2019 ના રોજ બહાર પાડવામાં આવી હતી. હવે પાંચ વર્ષ પછી, જેઓ પોતાના પૈસા પાછા લેવા માંગે છે તેમના માટે આરબીઆઈએ કિંમત નક્કી કરી દીધી છે.

કઈ રીતે નક્કી થઈ ₹14,199 ની કિંમત?

આરબીઆઈ આ કિંમત મનસ્વી રીતે નક્કી નથી કરતી. તેના માટે એક ચોક્કસ ફોર્મ્યુલા છે. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) દ્વારા 13, 14 અને 15 જુલાઈ, 2026 ના રોજ જાહેર કરાયેલા 999 શુદ્ધતાવાળા સોનાના બંધ ભાવની સરેરાશ કાઢીને આ કિંમત ₹14,199 નક્કી કરવામાં આવી છે.

ઓનલાઈન vs ઓફલાઈન: કોને કેટલો ફાયદો થયો?

જ્યારે 2019 માં આ બોન્ડ બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે ડિજિટલ ઈન્ડિયાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઓનલાઈન ખરીદી કરનારાઓને ₹50 ની છૂટ મળી હતી. આજે આ નાની બચત મોટો તફાવત લાવી રહી છે:

• ઓનલાઈન રોકાણકારો: તેમણે પ્રતિ ગ્રામ ₹3,393 ચૂકવ્યા હતા. આજે ₹14,199 ના ભાવે તેમને પ્રતિ ગ્રામ ₹10,806 નો ચોખ્ખો નફો થઈ રહ્યો છે, જે 318.5% વળતર બરાબર છે.

• ઓફલાઈન રોકાણકારો: તેમણે પ્રતિ ગ્રામ ₹3,443 ચૂકવ્યા હતા. તેમને પ્રતિ ગ્રામ ₹10,756 નો નફો મળી રહ્યો છે, જે લગભગ 312.4% વળતર થાય છે.

આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે સોનાએ પાંચ વર્ષમાં રોકાણકારોના પૈસા ચાર ગણાથી પણ વધુ કરી દીધા છે.

તમારું રોકાણ આજે કેટલું કિંમતી બન્યું? (અંદાજિત ગણતરી)

જો તમે ઓનલાઈન માધ્યમથી ₹3,393 ના ભાવે રોકાણ કર્યું હતું, તો આજે તમારા પૈસાનું મૂલ્ય કેટલું થયું હશે તે નીચે મુજબ સમજી શકાય:

(નોંધ: આ રકમમાં તમને દર છ મહિને મળતું વ્યાજ ઉમેરાયેલું નથી, એટલે કે તમારો કુલ ફાયદો આના કરતા પણ વધારે છે!)

ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન ખરીદદારોની સરખામણી

તમારી સરળતા માટે બંને પ્રકારના રોકાણકારોના નફાની વિગતવાર સરખામણી નીચેના કોષ્ટકમાં આપવામાં આવી છે:

સવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ સામાન્ય સોના કરતાં કેમ ચડિયાતું છે?

આપણે ત્યાં ઘરમાં સોનું રાખવાનો વર્ષો જૂનો રિવાજ છે, પણ ડિજિટલ સોનાના પોતાના અલગ ફાયદા છે:

1. વધારાનું વ્યાજ: ભૌતિક સોનું (દાગીના કે સિક્કા) લોકરમાં પડી રહે છે અને તેના પર કોઈ વ્યાજ મળતું નથી. જ્યારે SGB માં તમને સોનાના ભાવ વધારાની સાથે 2.5% વાર્ષિક વ્યાજ પણ મળે છે. આ વ્યાજ દર છ મહિને સીધું તમારા બેંક ખાતામાં જમા થાય છે.

2. ચોરી કે શુદ્ધતાનો કોઈ ડર નહીં: આ બોન્ડ સરકારી હોવાથી 100% સુરક્ષિત છે. તેને લોકરમાં રાખવાનો કે મેકિંગ ચાર્જ ચૂકવવાનો કોઈ ઝંઝટ હોતો નથી.

મહત્વની વાત: વ્યાજની ગણતરી હંમેશા તમે શરૂઆતમાં રોકેલી રકમ પર થાય છે, સોનાના બદલાતા ભાવ પર નહીં. એટલે કે જો તમે ₹1,00,000 રોક્યા હોય તો દર વર્ષે ₹2,500 વ્યાજ ફિક્સ મળે.

ટેક્સ (ટેક્સેશન) ના નિયમો ખાસ સમજો

જો તમે આ પાંચ વર્ષના ગાળામાં જ બોન્ડ વેચીને બહાર નીકળવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો ટેક્સના નિયમો જાણી લેવા ખૂબ જ જરૂરી છે:

• 5 વર્ષે અધવચ્ચે બહાર નીકળવા પર: જો તમે અત્યારે આરબીઆઈની વિન્ડો દ્વારા સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડો છો, તો તમારે કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ (Capital Gains Tax) ચૂકવવો પડશે. નિયમ મુજબ, 12 મહિનાથી વધુ સમય સુધી બોન્ડ રાખ્યા હોવાથી આ નફાને લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઇન (LTCG) ગણવામાં આવશે અને તેના પર 12.5% ટેક્સ લાગશે.

• 8 વર્ષની મુદત પૂરી થવા પર: જો તમે આ બોન્ડને પુરા 8 વર્ષ સુધી સાચવી રાખો છો, તો મેચ્યોરિટી પર મળનારો તમામ નફો સંપૂર્ણપણે ટેક્સ ફ્રી (કરમુક્ત) હોય છે. સરકાર તેના પર એક પણ રૂપિયો ટેક્સ લેતી નથી.

હવે સવાલ એ છે: શું અત્યારે પૈસા ઉપાડી લેવા જોઈએ કે રાહ જોવી જોઈએ?

આ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે તમારી નાણાકીય જરૂરિયાતો અને બજારની સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે. અહીં બે મુખ્ય પરિસ્થિતિઓ છે જેને તમારે ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ:

1. અત્યારે ક્યારે બહાર નીકળવું (Redeem કરવું)?

જો તમને તાત્કાલિક પૈસાની જરૂર હોય, અથવા તમને એવું લાગતું હોય કે સોનાના ભાવો અત્યારે ખૂબ વધી ગયા છે અને ભવિષ્યમાં તેમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, તો નફો બુક કરવા માટે આ બહુ સરસ તક છે. 318% વળતર કોઈ નાની વાત નથી.

2. રોકાણ ચાલુ રાખવું કેમ ફાયદાકારક છે?

જો તમારી પાસે પૈસાની કોઈ તાકીદની જરૂરિયાત ન હોય, તો બોન્ડને આગામી 3 વર્ષ (એટલે કે કુલ 8 વર્ષની મુદત પૂરી થાય ત્યાં સુધી) ચાલુ રાખવા વધારે ડહાપણભર્યું છે. આના બે મોટા ફાયદા થશે:

• તમને આગામી 3 વર્ષ સુધી દર છ મહિને 2.5% ના દરે વ્યાજ મળતું રહેશે.

• 8 વર્ષ પૂરા થતાં જ તમને જે નફો મળશે તેના પર તમારે કોઈ ટેક્સ ચૂકવવો નહીં પડે, જેનાથી તમારી નેટ કમાણી હજુ વધી જશે.

અંતિમ વિચાર: સવરેન ગોલ્ડ બોન્ડે સાબિત કરી દીધું છે કે તે લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. જો તમને ટેક્સ બચાવવો હોય તો થોડી ધીરજ રાખીને 8 વર્ષ પૂરા થવા દેવા એ જ સૌથી ઉત્તમ નાણાકીય નિર્ણય ગણાશે.