શું તમે પહેલાં જીવી ચૂક્યા છો? પાછલા જન્મની યાદોને ઓળખવાની રીત
હિન્દુ ધર્મમાં આત્માને અજર અને અમર માનવામાં આવે છે. શ્રીમદ ભગવદ ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે જેવી રીતે મનુષ્ય જૂના વસ્ત્રોનો ત્યાગ કરીને નવા વસ્ત્રો ધારણ કરે છે, તેવી જ રીતે આત્મા એક શરીરનો ત્યાગ કરીને બીજા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે. આ પ્રક્રિયાને આપણે પુનર્જન્મ કહીએ છીએ. આપણા ધર્મગ્રંથો, ખાસ કરીને ‘ગરુડ પુરાણ’માં મૃત્યુ પછી આત્માની યાત્રા અને તેના પુનર્જન્મની પ્રક્રિયાનું ખૂબ જ વિગતવાર વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. ઘણીવાર આપણા જીવનમાં કેટલીક એવી ઘટનાઓ બને છે, જેનું કોઈ તાર્કિક કારણ મળતું નથી. લોકો ઘણીવાર કહે છે કે “ખબર નહીં કયા જન્મના પાપોની સજા મળી રહી છે.” આ જિજ્ઞાસા સ્વાભાવિક છે કે શું ખરેખર આપણે પહેલા પણ જીવી ચૂક્યા છીએ?
ગરુડ પુરાણ અને અન્ય પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, કેટલાક એવા વિશેષ લક્ષણો હોય છે જે સંકેત આપે છે કે તમારો આત્મા આ સંસારમાં પહેલીવાર નથી આવ્યો. ચાલો, તે સંકેતોને ઊંડાણપૂર્વક સમજીએ જે પાછલા જન્મની સ્મૃતિઓ તરફ ઈશારો કરે છે.
1. વારંવાર એક જ સ્વપ્ન જોવું
ઘણીવાર લોકો ફરિયાદ કરે છે કે તેમને એક જ સ્વપ્ન વારંવાર આવે છે. તે સ્વપ્નમાં કેટલીક એવી જગ્યાઓ કે ચહેરાઓ હોય છે જેને તમે અસલ જીવનમાં ક્યારેય જોયા નથી, છતાં તે તમને એટલા નજીક લાગે છે કે તમે તેમને ઓળખો છો. જો તમને વારંવાર કોઈ અજાણ્યું શહેર, કોઈ જૂની હવેલી કે અજાણ્યા લોકો દેખાય છે, તો આ માત્ર મગજની કલ્પના ન હોઈ શકે. આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ તેને પાછલા જન્મની દબાયેલી સ્મૃતિઓનું બહાર આવવું માનવામાં આવે છે. બની શકે છે કે તે સ્થાન અથવા તે લોકો તમારા પાછલા જીવનનો હિસ્સો રહ્યા હોય.
2. અજાણ્યા લોકો સાથે અચાનક ગાઢ સંબંધ
તમે નોંધ્યું હશે કે જીવનમાં ઘણીવાર તમે કોઈ એવી વ્યક્તિને મળો છો જેને તમે પહેલીવાર જોઈ રહ્યા છો, છતાં થોડી જ મિનિટોની વાતચીતમાં તમને લાગે છે કે તમે તેમને વર્ષોથી ઓળખો છો. તેમના પ્રત્યે એક અજીબ સહજતા અને આત્મીયતા અનુભવાય છે. આ ‘કાર્મિક બંધન’ (Karmic connection) છે. આ સંકેત છે કે તે વ્યક્તિ સાથે તમારો સંબંધ વર્તમાન જીવન કરતાં ઘણો જૂનો છે. તમે કદાચ પાછલા જન્મમાં મિત્ર, સંબંધી અથવા જીવનસાથી રહ્યા હશો.
3. ભવિષ્યની ઘટનાઓનો પૂર્વાભાસ થવો
દુનિયામાં ઘણા એવા લોકો છે જેમને ભવિષ્યમાં બનનારી ઘટનાઓનો અહેસાસ પહેલા જ થઈ જાય છે. આને ‘ડેજા વુ’ (Deja Vu) કરતા અલગ સમજવું જોઈએ. આ લોકોને ખબર પડી જાય છે કે શું થવાનું છે અથવા કોણ આવવાનું છે. ગરુડ પુરાણના જાણકારોનું માનવું છે કે જે આત્માઓએ ઘણા જન્મ લીધા હોય છે, તે વધુ પરિપક્વ (Mature) થઈ જાય છે. તેમની સહજ બુદ્ધિ (Intuition) ખૂબ તીવ્ર હોય છે, જેનાથી તેમને આવનારા સમયનો સંકેત મળી જાય છે.
4. કોઈ વસ્તુ કે સ્થાન પ્રત્યે અત્યંત લગાવ
કોઈ કારણ વગર કોઈ વિશેષ વસ્તુ, જૂની કલાૃતિ કે કોઈ અજાણ્યા શહેર સાથે ખૂબ ગાઢ લગાવ થઈ જવો પણ એક સંકેત છે. બની શકે છે કે તે વસ્તુ કે સ્થાન તમારી પાછલા જીવનની યાદો સાથે જોડાયેલું હોય. તમને ત્યાં જઈને એવું અનુભવાય છે જાણે તમે ‘ઘર’ પાછા આવી ગયા હોવ. આ લગાવ તે આત્માની પુકાર હોઈ શકે છે જે પોતાના જૂના પરિવેશને ઓળખી લે છે.
5. કોઈ કારણ વગર અજાણ્યો ડર લાગવો
જેમ લગાવ પાછલા જન્મનો સંકેત છે, તેમ કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર કોઈ વસ્તુ, પાણી, ઊંચાઈ કે કોઈ વિશેષ પરિસ્થિતિથી અત્યંત ડર લાગવો પણ પાછલા જન્મની કોઈ દુર્ઘટનાનું પરિણામ હોઈ શકે છે. જો તમને કોઈ એવી વસ્તુથી ડર લાગે છે જેનો તમારા વર્તમાન જીવનમાં કોઈ અનુભવ નથી, તો સંભવ છે કે પાછલા જન્મમાં તે વસ્તુને કારણે તમને કોઈ આઘાત (Trauma) મળ્યો હોય.
શું આ સંકેતોનો અર્થ એ છે કે આપણે આપણા પાછલા જન્મની શોધમાં લાગી જવું જોઈએ? ના, ગરુડ પુરાણનો ઉદ્દેશ્ય આપણને ડરાવવાનો કે મૂંઝવવાનો નથી, પરંતુ આપણને એ અહેસાસ કરાવવાનો છે કે આ જીવન માત્ર એક પડાવ છે. આપણે જે પણ કર્મ આજે કરી રહ્યા છીએ, તેના બીજ ભવિષ્યના જન્મોમાં અંકુરિત થશે. પુનર્જન્મનું રહસ્ય આપણને એ શીખવે છે કે આપણે આપણી આત્માની શુદ્ધિ પર ધ્યાન આપીએ. પાછલા જન્મની યાદો જો ઝાંખી છે, તો આ પ્રકૃતિની એક દયા છે, જેથી આપણે વર્તમાન જીવનના પડકારોને પૂરી ઉર્જા સાથે જીવી શકીએ.
તમારો વર્તમાન જ તમારું સૌથી મોટું સત્ય છે. આ લક્ષણોને માત્ર એક કુતૂહલની જેમ જુઓ અને તમારા વર્તમાન જીવનને એટલી સારી રીતે જીવો કે તમારો આગામી જન્મ પાછલા કરતા પણ વધુ ઉજ્જવળ અને સુખી હોય. અંતે, આત્માનું લક્ષ્ય જન્મ-મરણના આ ચક્રમાંથી મુક્તિ મેળવીને પરમાત્મામાં વિલીન થવાનું છે.
