વડીલોની સારવાર હવે થશે ફ્રી, સરકારની નવી યોજના લાગુ
વધતી ઉંમરની સાથે સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી મુશ્કેલીઓ અને બીમારીઓનું જોખમ પણ વધવા લાગે છે. આવા સમયમાં ડૉક્ટરની ફી, દવાઓનો ખર્ચ અને હોસ્પિટલોના લાંબા-પહોળા બિલ કોઈપણ પરિવારના બજેટને બગાડી શકે છે. ખાસ કરીને નિવૃત્તિ (Retirement) પછી જ્યારે આવકનું સાધન મર્યાદિત થઈ જાય છે, ત્યારે મેડિકલનો ખર્ચ એક ખૂબ મોટી ચિંતા બની જાય છે. આ જ મોટી સામાજિક અને આર્થિક સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે એક અત્યંત પ્રશંસનીય પગલું ભર્યું છે. સરકારે ‘આયુષ્માન ભારત પ્રધાન મંત્રી જન આરોગ્ય યોજના’ (AB-PMJAY) નો વ્યાપ વધારીને દેશના તમામ વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) માટે એક ખાસ ભેટ આપી છે.
હવે દેશના 70 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના પ્રત્યેક વડીલને સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા પ્રદાન કરવા માટે ‘આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ’ (Ayushman Vay Vandana Card) ની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં વ્યક્તિની આર્થિક સ્થિતિ કે આવકને વચ્ચે આવવા દેવામાં આવી નથી. આવો વિસ્તારથી જાણીએ કે આ કાર્ડ શું છે, તેના શું ફાયદા છે અને તેના માટે કોણ અને કેવી રીતે અરજી કરી શકે છે.
શું છે આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ અને તેના મુખ્ય લાભો?
આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ હેઠળ 70 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના દરેક પાત્ર વરિષ્ઠ નાગરિકને દર વર્ષે 5 લાખ રૂપિયા સુધીનું મફત સ્વાસ્થ્ય કવર (Health Cover) આપવામાં આવે છે. આ યોજના અંતર્ગત મળતી આ રકમનો ઉપયોગ હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા, ગંભીર બીમારીઓની સારવાર, જરૂરી સર્જરી અને તેનાથી જોડાયેલા અન્ય તબીબી ખર્ચાઓ માટે થઈ શકે છે.
આ યોજનાનો સૌથી મોટો ફાયદો ‘કેશલેસ સારવાર’ (Cashless Treatment) ની સુવિધા છે. તેનો અર્થ એ છે કે જ્યારે તમે યોજના હેઠળ સૂચિબદ્ધ (listed) કોઈ હોસ્પિટલમાં સારવાર કરાવવા જશો, ત્યારે તમારે સારવાર દરમિયાન પોતાના ખિસ્સામાંથી હોસ્પિટલના બિલ ચૂકવવા માટે પૈસા આપવા પડશે નહીં. આ તમામ ખર્ચ સીધો સરકાર દ્વારા વહન કરવામાં આવશે, જેનાથી મધ્યમ વર્ગ અને ગરીબ પરિવારો પર પડતું આર્થિક દબાણ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ જાય છે.
કોણ બનાવી શકે છે આ કાર્ડ? પાત્રતાના નવા નિયમો
અગાઉ આયુષ્માન ભારત યોજનાનો લાભ માત્ર અમુક નક્કી કરેલા આર્થિક માપદંડો અને યાદીઓના આધારે જ મળતો હતો, પરંતુ આ નવા વિસ્તાર પછી નિયમોને ખૂબ જ સરળ અને વ્યાપક બનાવવામાં આવ્યા છે:
-
ઉંમર મર્યાદા: અરજદારની ઉંમર 30 સપ્ટેમ્બર સુધી અથવા અરજી કરતી વખતે 70 વર્ષ કે તેથી વધુ હોવી જોઈએ.
-
આર્થિક સ્થિતિનું બંધન સમાપ્ત: હવે પરિવારની આવક કે આર્થિક સ્થિતિ ગમે તેવી હોય, 70 વર્ષથી ઉપરનો દરેક ભારતીય નાગરિક આ કાર્ડ માટે પાત્ર છે.
-
અગાઉના લાભાર્થીઓ માટે: જે પરિવારો પહેલેથી જ આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ કવર છે, તેમના ઘરના 70 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વડીલોને પણ આ વિશિષ્ટ વય વંદના કાર્ડ મળશે.
-
અન્ય યોજનાઓ વાળા પણ પાત્ર: જે વરિષ્ઠ નાગરિકો પાસે અગાઉથી જ પ્રાઇવેટ હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ, સીજીએચએસ (CGHS), ઇસીએચએસ (ECHS) કે અન્ય સરકારી મેડિકલ યોજના છે, તેઓ પણ આ યોજના હેઠળ અરજી કરી શકે છે. જો કે, એક કરતા વધુ સ્વાસ્થ્ય યોજનાઓની સ્થિતિમાં દાવો (ક્લેમ) કેવી રીતે થશે, તેના માટે યોજનાના નિયમોને સમજી લેવા જરૂરી છે.
આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ માટે અરજી કેવી રીતે કરવી?
સરકારે આ કાર્ડ બનાવવાની પ્રક્રિયાને ખૂબ જ સરળ અને ડિજિટલ ફ્રેન્ડલી રાખી છે જેથી વડીલો કે તેમના પરિવારજનોને કોઈ પ્રકારની ભાગદોડ ન કરવી પડે. તમે નીચે આપેલી પદ્ધતિઓ દ્વારા અરજી કરી શકો છો:
-
ઓનલાઈન માધ્યમ (મોબાઇલ એપ): તમે તમારા સ્માર્ટફોન પર ‘આયુષ્માન ભારત મોબાઇલ એપ’ (Ayushman App) ડાઉનલોડ કરીને ઘર બેઠા સરળતાથી અરજી પ્રક્રિયા પૂરી કરી શકો છો.
-
ઓફલાઇન માધ્યમ (સીએસસી સેન્ટર): જો તમને ઓનલાઈન પ્રક્રિયામાં કોઈ મુશ્કેલી આવે, તો તમે તમારા નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) અથવા અધિકૃત નામાંકન કેન્દ્ર પર જઈ શકો છો. ત્યાં હાજર ઓપરેટર તમારી મદદથી રજીસ્ટ્રેશન પૂરું કરી દેશે.
જરૂરી દસ્તાવેજો: અરજી દરમિયાન તમારે તમારી ઓળખ અને ઉંમરની ચકાસણી કરાવવા માટે કેટલાક જરૂરી દસ્તાવેજો (જેમ કે ઉંમરનો પુરાવો અને ઓળખપત્ર) આપવાના રહેશે. વેરિફિકેશનની પ્રક્રિયા પૂરી થયાના થોડા જ સમયમાં તમારું આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ જારી કરી દેવામાં આવશે.
હોસ્પિટલમાં સારવાર કરાવતા પહેલાં આ બાબતોનું રાખો ખાસ ધ્યાન
જો તમારી પાસે આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ આવી ગયું છે અને તમે કોઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાના કારણે હોસ્પિટલ જવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો કેટલીક જરૂરી બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત આવશ્યક છે:
-
સૂચિબદ્ધ (Empanelled) હોસ્પિટલ: સારવાર કરાવતા પહેલાં તે ચોક્કસ કન્ફર્મ કરી લો કે તમે જે હોસ્પિટલમાં જઈ રહ્યા છો, તે આયુષ્માન યોજના હેઠળ અધિકૃત છે કે નહીં. હોસ્પિટલની યાદી PMJAY પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે.
-
જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે રાખો: હોસ્પિટલમાં દાખલ થતી વખતે (Admission) તમારી સાથે તમારું આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ અને ઓળખ માટે અસલી ઓળખપત્ર જરૂર રાખો, જેથી વેરિફિકેશનમાં કોઈ અડચણ ન આવે.
-
કવર થતી સારવાર: એ વાતનું પણ ધ્યાન રાખો કે આ યોજના હેઠળ માત્ર તે જ સારવાર અને બીમારીઓ કવર થશે, જે PMJAY ની યાદીમાં સામેલ છે.
વધતી ઉંમરમાં સ્વાસ્થ્યની સંભાળ રાખવી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા હોય છે. આયુષ્માન વય વંદના કાર્ડ દેશના વડીલોના ઘડપણનો એક મજબૂત સહારો બનીને સામે આવ્યું છે. 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત સારવારની આ સુવિધા માત્ર ગંભીર બીમારીઓ વખતે પરિવારોને આર્થિક મુશ્કેલીમાંથી બચાવશે નહીં, પરંતુ આપણા વડીલોને એક માનભર્યું અને ચિંતામુક્ત જીવન જીવવાની તક પણ આપશે. જો તમારા પરિવારમાં પણ 70 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના કોઈ સભ્યો છે, તો આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે આજે જ તેમનું રજીસ્ટ્રેશન જરૂર કરાવો.
