સોનું ઓગાળી બિસ્કિટ બનાવવાનું કહ્યું! ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ના નામે થતી મોટી લૂંટનો સાબરકાંઠામાં પર્દાફાશ!
આજના ડિજિટલ યુગમાં સાયબર ગુનેગારો દરરોજ નવી-નવી તરકીબો અપનાવીને નિર્દોષ લોકોને પોતાના શિકાર બનાવી રહ્યા છે. હાલમાં જ સમગ્ર દેશમાં ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ (Digital Arrest) ના નામે કરોડો રૂપિયાની ઠગાઈ આચરતી ટોળકીઓ ખૂબ જ સક્રિય થઈ છે. પરંતુ સાબરકાંઠા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ અને એક્સિસ બેંકના એક જાગૃત કર્મચારીની સમયસૂચકતાના કારણે એક ૭૫ વર્ષીય વૃદ્ધ દંપતી પોતાના આજીવન કમાણીના નાણાં અને સોનું ગુમાવતા બચી ગયું છે.
કઈ રીતે ઘડાયો હતો ઠગાઈનો ખેલ?
મળતી માહિતી મુજબ, ૭૫ વર્ષીય વૃદ્ધ રસિકભાઈ મોદી અને તેમના પત્નીને સાયબર ગુનેગારોએ એક અજાણ્યા નંબર પરથી ફોન કરીને ટાર્ગેટ કર્યા હતા. ઠગોએ પોતાની ઓળખ મુંબઈ પોલીસના અધિકારીઓ તરીકે આપી હતી અને રસિકભાઈ પર ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા.
તેમણે રસિકભાઈને એવો ખોટો ડર બતાવ્યો કે તેમના ઓળખપત્ર સાથે લિંક થયેલા સિમ કાર્ડનો ઉપયોગ “નરેશ ગોયલ” નામના વ્યક્તિ સાથે જોડાયેલા એક ખૂબ જ મોટા નાણાકીય કૌભાંડ (Financial Scam) માં થયો છે. આ મામલામાં તેમની સામે કાનૂની કાર્યવાહી થશે અને જેલ ભેગા થવું પડશે તેવી ધમકીઓ આપવામાં આવી હતી.
૩ દિવસ સુધી વિડીયો કોલ પર ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ રાખ્યા!
પીડિત દંપતીને માનસિક રીતે તોડી પાડવા અને ડરાવવા માટે ઠગોએ સતત ત્રણ દિવસ સુધી વિડીયો કોલ ચાલુ રાખીને તેમને કહેવાતા “ડિજિટલ અરેસ્ટ” હેઠળ રાખ્યા હતા. આ દરમિયાન દંપતીને ઘરની બહાર ન નીકળવા, કોઈની સાથે વાત ન કરવા અને વિડીયો કોલ કટ ન કરવા માટે સતત માનસિક તાણ આપવામાં આવ્યું હતું.
જ્યારે દંપતી પૂરેપૂરું ડરી ગયું, ત્યારે ઠગોએ આ કેસમાંથી તેમનું નામ હટાવવા અને કાનૂની મુશ્કેલીમાંથી બહાર કાઢવા માટે મોટી રકમની માગણી કરી હતી. ગુનેગારોએ દંપતીને ઘરમાં રહેલું ૨૫ તોલા સોનું ઓગાળીને તેના બિસ્કિટ બનાવવા અને બેંકમાં રહેલી રૂપિયા ૨ લાખની ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) તોડીને તમામ રકમ ભેગી કરવાની સ્પષ્ટ સૂચના આપી હતી.
બેંક કર્મચારીની જાગૃતતા અને પોલીસનું ક્વિક એક્શન
સાયબર ગઠિયાઓના ડરથી ગભરાયેલા વૃદ્ધ દંપતી નાણાંની વ્યવસ્થા કરવા માટે એક્સિસ બેંક (Axis Bank) ની સ્થાનિક શાખામાં પહોંચ્યા હતા. બેંકમાં એફડી તોડવાની અને અચાનક મોટી રકમ ઉપાડવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન બેંકના એક જાગૃત કર્મચારીનું ધ્યાન દંપતી પર ગયું. દંપતીના ચહેરા પરનો અતિશય ગભરાટ અને અસ્વાભાવિક વર્તન જોઈને તે કર્મચારીને કંઈક ગડબડ હોવાની શંકા ગઈ.
પરિસ્થિતિની ગંભીરતા સમજીને બેંક કર્મચારીએ વિલંબ કર્યા વગર તાત્કાલિક સાબરકાંઠા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનને જાણ કરી. સમાચાર મળતા જ સાયબર ક્રાઇમની એક વિશેષ ટીમ તાત્કાલિક બેંક પર પહોંચી ગઈ હતી.
પોલીસ અધિકારીઓએ દંપતી સાથે પ્રેમથી વાતચીત કરી, તેમનું યોગ્ય કાઉન્સેલિંગ કર્યું અને તેમને આશ્વાસન આપ્યું કે તેઓ સાયબર ફ્રોડનો શિકાર બની રહ્યા છે. સાબરકાંઠા પોલીસે સમયસર પહોંચીને દંપતીનું ૨૫ તોલા સોનું અને ૨ લાખની રોકડ રકમ સુરક્ષિત બચાવી લીધી હતી.
ગૃહવિભાગની કડક સૂચના અને બેંકિંગ ક્ષેત્રે સમીક્ષા
સાયબર ગુનાઓના વધતા જતા કિસ્સાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ગૃહવિભાગ દ્વારા પોલીસ પ્રશાસનને સતત એલર્ટ રહેવા આદેશ આપવામાં આવ્યા છે. સાયબર ફ્રોડનો ભોગ બનવાના જોખમમાં હોય તેવા નાગરિકોને તાત્કાલિક સહાય પૂરી પાડવા અને પોલીસ તથા બેંકિંગ ક્ષેત્ર વચ્ચે યોગ્ય સંકલન જાળવવા માટે ખાસ સમીક્ષા બેઠકોનું પણ આયોજન કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને નાણાકીય ગુનાઓથી બચાવવા માટે વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ અને બેંકના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે આવા વિજીલન્સ નેટવર્કને મજબૂત બનાવવાના કારણે જ આ કિસ્સામાં મોટું નાણાકીય નુકસાન અટકાવી શકાયું છે.
સાયબર પોલીસની નાગરિકોને અપીલ: શું ધ્યાન રાખવું?
સાબરકાંઠા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસે વરિષ્ઠ નાગરિકો અને સામાન્ય જનતા માટે એક મહત્વની એડવાઈઝરી જાહેર કરી છે:
-
કોઈ ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ હોતું નથી: કાયદામાં ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ જેવી કોઈ જોગવાઈ કે પ્રક્રિયા નથી.
-
વિડીયો કોલથી તપાસ નહીં: કોઈ પણ સરકારી એજન્સી, સીબીઆઈ (CBI), મની લોન્ડરિંગ વિભાગ કે પોલીસ ક્યારેય વિડીયો કોલ પર તપાસ કરતી નથી કે ઓનલાઈન પૈસાની માગણી કરતી નથી.
-
ડરવું નહીં: જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની ઓળખ પોલીસ કે સરકારી અધિકારી તરીકે આપીને ધમકાવે, તો ગભરાયા વગર તાત્કાલિક ફોન કટ કરી દેવો.
-
તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરો: સાયબર ફ્રોડની આશંકા કે બનાવ બને ત્યારે તરત જ સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર સંપર્ક કરો અથવા નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (
cybercrime.gov.in) પર ફરિયાદ નોંધાવો.
