એન્જિનિયરિંગ સાથે વિદેશી ભાષાઓનો ક્રેઝ! જાણો કઈ IITમાં કયો કોર્સ છે ઉપલબ્ધ
જ્યારે પણ આપણી સામે ‘IIT’ (ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી)નું નામ આવે છે, ત્યારે તરત જ આપણને એન્જિનિયરિંગ, ઉચ્ચ ટેકનોલોજી, કમ્પ્યુટર સાયન્સ અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોનો વિચાર આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દેશની આ પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ હવે માત્ર ટેકનિકલ શિક્ષણ પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી?
આજે દેશની વિવિધ IITsમાં વિદ્યાર્થીઓ, કાર્યરત પ્રોફેશનલ્સ અને ભાષા શીખવાના શોખીનો માટે ખાસ ડિઝાઇન કરવામાં આવેલા વિદેશી ભાષાના કોર્સ (Foreign Language Programmes) ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે. ફ્રેંચ, જર્મન, જાપાનીઝ, ચાઇનીઝ (મંડારિન) અને સ્પેનિશથી લઈને પ્રાચીન સંસ્કૃત સુધીની ભાષાઓ અહીં શીખવવામાં આવે છે. ટેકનિકલ જ્ઞાનની સાથે વૈશ્વિક ભાષાઓનું કૌશલ્ય ઉમેરીને આ સંસ્થાઓ વિદ્યાર્થીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ સક્ષમ બનાવી રહી છે.
આ કોર્સમાંથી કેટલાક જે-તે IITના ‘હ્યુમેનિટીઝ વિભાગ’ દ્વારા કેમ્પસમાં ચલાવવામાં આવે છે, તો કેટલાક ‘NPTEL’ અને ‘SWAYAM’ જેવા ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઓફર કરવામાં આવે છે, જેથી દેશના કોઈ પણ ખૂણે રહેતી વ્યક્તિ પણ તેનો લાભ લઈ શકે. ચાલો, જાણીએ કઈ IIT કઈ ભાષાનો કોર્સ ઓફર કરી રહી છે:
૧. IIT કાનપુર: ૫૦ વર્ષથી વધુ જૂનો ભાષા કાર્યક્રમ
IIT કાનપુર પાસે વિદેશી ભાષાઓ શીખવવાની સૌથી જૂની અને મજબૂત પરંપરા છે. સંસ્થા દ્વારા તેની સ્થાપનાના શરૂઆતના દિવસોથી જ ભાષા શિક્ષણ પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું અને ૧૯૭૦ના દાયકામાં ફિલિંગ સરપ્રાઈઝડ લિન્ગ્વિસ્ટિક પ્રોગ્રામ (FLP) ની વિધિવત શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
-
ભાષાઓ: ફ્રેંચ, જર્મન અને જાપાનીઝ.
-
લેવલ: બેઝિક (લેવલ-૧) અને એડવાન્સ (લેવલ-૨).
-
પ્રવેશ: આ કોર્સ IIT કાનપુરના વિદ્યાર્થીઓ ઉપરાંત બહારના સામાન્ય નાગરિકો માટે પણ ઉપલબ્ધ છે. તે ઓનલાઇન અને ઓફલાઇન એમ બંને મોડમાં ચલાવાય છે અને કોર્સ પૂર્ણ થયા બાદ સત્તાવાર પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવે છે.
૨. IIT દિલ્હી: વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ખાસ તૈયારી
IIT દિલ્હી પોતાના ‘ઇન્ડિયન એન્ડ ફોરેન લેંગ્વેજ લર્નિંગ પ્રોગ્રામ’ (IFLLP) હેઠળ વિદ્યાર્થીઓ અને કર્મચારીઓને ભાષા શીખવાની ઉત્તમ તક આપે છે.
આ કોર્સમાં માત્ર IIT દિલ્હીના વિદ્યાર્થીઓ જ નહીં, પરંતુ ત્યાંના સ્ટાફ, પ્રોફેસરોના પરિજનો અને બહારના વિદ્યાર્થીઓ પણ પ્રવેશ મેળવી શકે છે. સંસ્થાએ અગાઉ સ્પેનિશ જેવી ભાષાઓ પણ શીખવી છે, પરંતુ વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના શૈક્ષણિક સત્ર માટે ખાસ ફ્રેંચ, જર્મન અને જાપાનીઝ ભાષાના કોર્સ વર્ગખંડ (Classroom mode) મોડમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. કોર્સ પૂરો થવા પર સર્ટિફિકેટ પણ આપવામાં આવે છે.
૩. IIT બોમ્બે: સૌથી વધુ ભાષાઓનો વિકલ્પ
જો તમામ IITsની સરખામણી કરવામાં આવે તો IIT બોમ્બે પાસે ભાષાઓનો સૌથી મોટો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ છે. અહીંના ‘ઓફિસ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ રિલેશન્સ’ દ્વારા નીચે મુજબની ભાષાઓ શીખવવામાં આવે છે:
-
ઉપલબ્ધ ભાષાઓ: ફ્રેંચ, જર્મન, જાપાનીઝ, ચાઇનીઝ (મંડારિન) અને સંસ્કૃત.
-
કોર્સનું માળખું: દરેક ભાષાનો કોર્સ ૧૦૦ કલાકનો હોય છે, જેને બિગિનર, ઇન્ટરમીડિયેટ અને એડવાન્સ લેવલમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે.
-
સમય અને શરત: કેમ્પસમાં સાંજના સમયે અઠવાડિયામાં બે વાર વર્ગો યોજાય છે. અહીં પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે વર્ગમાં ઓછામાં ઓછી ૮૦% હાજરી હોવી ફરજિયાત છે.
૪. IIT મદ્રાસ: ઘરે બેઠા ઓનલાઇન જર્મન શીખો
IIT મદ્રાસે કેમ્પસ સુધી સીમિત રહેવાને બદલે સમગ્ર દેશના લોકો માટે ઓનલાઇન માધ્યમ પસંદ કર્યું છે. સંસ્થા ‘NPTEL’ અને ‘SWAYAM’ પ્લેટફોર્મ દ્વારા જર્મન ભાષાના ત્રણ સ્તરના કોર્સ ચલાવે છે:
૧. જર્મન-૧ (A1)
૨. જર્મન-૨ (A2)
૩. જર્મન-૩ (B1)
આ ઓનલાઇન કોર્સમાં જોડાવા માટે કોઈ પણ ફી આપવી પડતી નથી (એટલે કે ભણવું મફત છે). પરંતુ જો તમારે IIT મદ્રાસ અને NPTELના લોગોવાળું માન્યતાપ્રાપ્ત ડિજિટલ સર્ટિફિકેટ જોઈતું હોય, તો માત્ર રૂ. ૧,૦૦૦ ની પરીક્ષા ફી ભરીને ઓનલાઇન સેન્ટર પર પરીક્ષા આપી શકાય છે.
૫. IIT ખડગપુર: સ્પોકન સંસ્કૃત અને જર્મન
IIT ખડગપુર પોતાના કેમ્પસના નિયમિત વિદ્યાર્થીઓ માટે હ્યુમેનિટીઝ વિભાગ દ્વારા જર્મન ભાષાનો ઇલેક્ટિવ (ઓપ્શનલ) વિષય તરીકે અભ્યાસ કરાવે છે.
આ ઉપરાંત, દેશના સામાન્ય નાગરિકો માટે IIT ખડગપુરે NPTEL પ્લેટફોર્મ પર ‘એડવાન્સ લેવલ ઓફ સ્પોકન સંસ્કૃત’ (બોલાતી સંસ્કૃત) નો ઓનલાઇન કોર્સ શરૂ કર્યો છે. જેમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ મફતમાં નોંધણી કરાવીને સંસ્કૃત ભાષાનું જ્ઞાન મેળવી શકે છે.
૬. IIT હૈદરાબાદ: પ્રાચીન ભાષા સંસ્કૃત પર વિશેષ ધ્યાન
IIT હૈદરાબાદે કેન્દ્રીય સંસ્કૃત વિશ્વવિદ્યાલય (CSU) સાથે ભાગીદારી કરીને ‘પ્રથમા-દીક્ષા’ નામનો પ્રારંભિક સંસ્કૃત સર્ટિફિકેટ કોર્સ શરૂ કર્યો છે.
આ કોર્સની ખાસિયત એ છે કે આમાં પ્રવેશ લેવા માટે તમને પહેલાંથી સંસ્કૃત કે દેવનાગરી લિપિ આવડવી જરૂરી નથી. માત્ર રૂ. ૧,૦૦૦ ની ફી માં તમને અભ્યાસ સામગ્રી અને પુસ્તકો પણ આપવામાં આવે છે. આ કોર્સ પૂરો કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓ ‘દ્વિતીયા-દીક્ષા’ નામના એડવાન્સ ડિપ્લોમા કોર્સમાં પ્રવેશ મેળવી શકે છે.
NPTEL નો મફત લાભ કેવી રીતે લેવો?
ઘરે બેઠા ઓનલાઇન માધ્યમથી વિદેશી ભાષાઓ શીખવા માંગતા લોકો માટે NPTEL અને SWAYAM પોર્ટલ એક વરદાન સમાન છે.
-
IIT કાનપુર દ્વારા: ઇન્ટ્રોડક્શન ટુ જાપાનીઝ લેંગ્વેજ એન્ડ કલ્ચર.
-
IIT મદ્રાસ દ્વારા: જર્મન લેવલ ૧, ૨ અને ૩.
-
IIT ખડગપુર દ્વારા: એડવાન્સ સ્પોકન સંસ્કૃત.
આ તમામ ઓનલાઇન કોર્સમાં રજિસ્ટ્રેશન સંપૂર્ણપણે મફત છે. માત્ર સર્ટિફિકેટ પરીક્ષા માટે રૂ. ૧,૦૦૦ નો ચાર્જ લેવામાં આવે છે.
આજના વૈશ્વિકીકરણના યુગમાં માત્ર ટેકનિકલ જ્ઞાન પૂરતું નથી. જાપાન, જર્મની કે ફ્રાન્સ જેવી વૈશ્વિક મહાસત્તાઓ પોતાની ભાષાને ખૂબ મહત્વ આપે છે. આવી સ્થિતિમાં, IITs દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા આ મલ્ટિલિંગ્વલ (બહુભાષી) કોર્સ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ માટે વિદેશમાં નોકરી અને ઉચ્ચ અભ્યાસના નવા દરવાજા ખોલી રહ્યા છે.
