સીબીઆઈ વકીલની ગેરહાજરીથી કોર્ટ નારાજ, હવે 3 ઓગસ્ટે થશે આગામી સુનાવણી
દેશને હચમચાવી દેનાર NEET-UG પેપર લીક મામલામાં ન્યાયની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે સરકારે જે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ (Fast Track Court) ની રચના કરી હતી, તેની પહેલી જ સુનાવણી ટળી ગઈ છે. સોમવારે થનારી આ મહત્વપૂર્ણ સુનાવણીના પહેલા જ દિવસે એવો વળાંક આવ્યો કે અદાલતે કાર્યવાહી આગળ વધારવી પડી. હવે આ બહુપ્રતિક્ષિત કેસની આગામી સુનાવણી 3 ઓગસ્ટે થશે.
આવો વિગતવાર જાણીએ કે આખરે સોમવારે કોર્ટમાં એવું શું થયું કે સુનાવણી ટાળવી પડી અને આ સમગ્ર મામલા સાથે જોડાયેલા મુખ્ય પાસાઓ શું છે. 
કેમ ટળી NEET પેપર લીક કેસની પહેલી સુનાવણી?
સોમવારે દિલ્હીની રાઉઝ એવેન્યુ કોર્ટમાં વિશેષ ન્યાયાધીશ (Special Judge) અનુ ગ્રોવર બલીગાની ફાસ્ટ ટ્રેક અદાલતમાં આ કેસની સુનાવણી નક્કી હતી. આ સુનાવણીનો મુખ્ય એજન્ડા ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓની જામીન અરજીઓ પર વિચાર કરવાનો હતો.
સુનાવણી દરમિયાન આરોપીઓના વકીલ એ.પી. સિંહ તો કોર્ટમાં پوری તૈયારી સાથે હાજર હતા, પરંતુ CBI (સીબીઆઈ) તરફથી કોઈ પણ સરકારી વકીલ કોર્ટમાં હાજર રહ્યા નહોતા. કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સીના વકીલ અદાલતમાં હાજર ન હોવાને કારણે ન્યાયાધીશ સમક્ષ સુનાવણી આગળ વધારવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નહોતો. આ બેદરકારીને ગંભીરતાથી લેતા અદાલતે નિર્દેશ આપ્યો કે આગામી તારીખ પર સરકાર દ્વારા નિયુક્ત લોક અભિયોજક (Public Prosecutor) ની ઉપસ્થિતિ અનિવાર્યપણે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.
કયા આરોપીઓની જામીન અરજી પર થવાની હતી સુનાવણી?
NEET પેપર લીક મામલામાં CBI દ્વારા અત્યાર સુધી કુલ 13 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. સોમવારે જે બે આરોપીઓ—વિકાસ બિવાલ અને દિનેશ બિવાલ—ની જામીન અરજીઓ પર સુનાવણી થવાની હતી, તેઓ આ જ 13 આરોપીઓમાં સામેલ છે.
તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ બંને પર ગંભીર આક્ષેપો છે કે જ્યારે NEETનું પ્રશ્નપત્ર લીક થયું હતું, ત્યારે તેમણે તે લીક થયેલા પેપરને યોગ્ય સમયે અને સુરક્ષિત રીતે પરીક્ષાર્થીઓ (અભ્યાસુઓ) સુધી પહોંચાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. જોકે, મામલો હજુ અદાલતના વિચારાધીન છે અને બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા પછી જ ન્યાયાલય કોઈ અંતિમ નિર્ણય સંભળાવશે.
પેપર લીક અને ગેરરીતિ રોકવા માટે કેમ બનાવવામાં આવી ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ?
દેશભરની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં થઈ રહેલી ગેરરીતિઓ, અનિયમિતતાઓ અને પેપર લીક જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ પર લગામ કસવા માટે સરકારે પબ્લિક એજ્યુકેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ 2024 હેઠળ વિશેષ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની રચના કરી છે. આ વિશેષ અદાલતોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પરીક્ષાઓ સાથે જોડાયેલા છેતરપિંડીના મામલામાં કોઈપણ વિલંબ વગર ઝડપથી નિર્ણયો આપવાનો છે જેથી દોષિતોને વહેલી તકે સજા મળી શકે.
આ ઉપરાંત, સરકારે આ કાયદાને વધુ કડક બનાવવા માટે સંસદમાં સંશોધન બિલ પણ રજૂ કર્યું છે. આ નવા સંશોધન હેઠળ દોષિતો માટે દંડની રકમ લગભગ પાંચ ગણી સુધી વધારી દેવામાં આવી છે, તેમજ તેમાં સંડોવાયેલા પાયાના તત્વો માટે 10 વર્ષ સુધીની કઠોર જેલની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
રાજકીય હલચલ અને વડાપ્રધાન મોદીનું મોટું એલાન
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા લાવવા અને યુવાનોના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવાના વાયદા હેઠળ 23 જુલાઈએ જ દેશમાં ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ બનાવવાની મોટી જાહેરાત કરી હતી. સરકારનું વારંવાર એવું જ કહેવું રહ્યું છે કે દેશના યુવાનોનું ભવિષ્ય અને તેમની મહેનત દેશની સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા છે.
બીજી તરફ, NEET વિવાદને લઈને દેશની રાજનીતિ પણ oldukça ગરમ રહી હતી. આ મોટા વિવાદ પછી વિપક્ષી પક્ષો અને દેશભરના વિદ્યાર્થીઓએ સરકાર સામે ਜ਼ੋਰదાર વિરોધ પ્રદર્શનો કર્યા હતા. જંતર-મંતર પર લાંબુ વિરોધ પ્રદર્શન ચાલ્યું અને સંસદ કૂચ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી પોલીસ કાર્યવાહીએ આ મુદ્દાને રાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ સંવેદનશીલ બનાવી દીધો હતો. વધતા રાજકીય દબાણ અને નૈતિક જવાબદારીના કારણે તે દરમિયાન તત્કાલિન શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું.
હવે તમામની નજર 3 ઓગસ્ટ પર ટકેલી છે, જ્યારે રાઉઝ એવેન્યુ કોર્ટમાં આ હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસની આગામી સુનાવણી થશે અને CBI પોતાનો પક્ષ રજૂ કરશે.