હવે નાની-મોટી જમીન માટે સરકારી ઓફિસોમાં અટકવું નહીં પડે: જમીન ફાળવણીના નિયમોમાં ઐતિહાસિક ફેરફાર!
ગુજરાત સરકારે રાજ્યમાં વિકાસ કાર્યોને નવી ઝડપ આપવા અને વહિવટી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક તથા ઝડપી બનાવવા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ લેવાયેલા આ નિર્ણયથી રાજ્યમાં ‘ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ’ને મોટો વેગ મળશે. મુખ્યત્વે, સરકારી જમીનની ફાળવણી અને ગામતળના પ્લોટ્સની મંજૂરી માટે જિલ્લા કલેક્ટરો અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારીઓ (DDO) ની નાણાંકીય સત્તામર્યાદામાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
અત્યાર સુધી નાની-મોટી જમીન મંજૂરી માટે પણ ફાઈલો ગાંધીનગર સુધી મોકલવી પડતી હતી, જેના કારણે સમયનો વ્યય થતો હતો અને યોજનાઓ અટકી પડતી હતી. પરંતુ હવે આ નવી જોગવાઈથી સ્થાનિક કક્ષાએ જ નિર્ણય લઈ શકાશે, જેથી વહિવટી વિલંબ ઘટશે અને કામગીરીમાં સુગમતા આવશે.
કલેક્ટરશ્રીઓની સત્તામર્યાદામાં કરવામાં આવેલો મહત્વનો વધારો
રાજ્યમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ, ઔદ્યોગિક એકમો, અને જાહેર હેતુઓ માટે સરકારી જમીનની જરૂરિયાત સતત રહેતી હોય છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને જિલ્લા કલેક્ટરશ્રીઓની નાણાંકીય સત્તામાં નીચે મુજબનો મોટો વધારો કરાયો છે:
-
રાજ્ય સરકારના બોર્ડ અને કોર્પોરેશન માટે: ૨ હેક્ટર સુધીની જમીન ફાળવણી માટે કલેક્ટરશ્રીની નાણાંકીય સત્તામર્યાદા રૂ. ૧૫ લાખથી સીધી વધારીને રૂ. ૧ કરોડ કરવામાં આવી છે.
-
કેન્દ્ર સરકારના વિભાગો માટે: કેન્દ્રીય ખાતાઓ અને જાહેર હેતુના કામો માટે ૧ હેક્ટર સુધીની જમીન મંજૂર કરવાની સત્તા રૂ. ૧૫ લાખથી વધારીને રૂ. ૫૦ લાખ કરાઈ છે.
-
સહકારી ગૃહ નિર્માણ મંડળીઓ: હાઉસિંગ સોસાયટીઓ માટે જમીન ફાળવવાની સત્તા મર્યાદા રૂ. ૬ લાખથી વધારીને રૂ. ૫૦ લાખ કરવામાં આવી છે.
-
વ્યક્તિગત રહેણાંક હેતુ: સરકારી કર્મચારીઓ કે વ્યક્તિગત રહેણાંક હેતુ માટેની જમીન ફાળવણીની સત્તા રૂ. ૧ લાખથી સધ્ધર કરીને રૂ. ૨૦ લાખ કરવામાં આવી છે.
-
સહકારી ગોડાઉન અને અન્ય સંસ્થાઓ: ગ્રામીણ અને સહકારી ક્ષેત્રના વિકાસ માટે ગોડાઉન અને સંસ્થાઓ માટેની સત્તા રૂ. ૩ લાખથી વધારીને રૂ. ૧૫ લાખ કરાઈ છે.
-
વ્યાપારિક હેતુ (હરાજી દ્વારા): વેપારી કે વાણિજ્યિક ઉપયોગ માટે હરાજીથી અપાતી જમીન માટેની સત્તા મર્યાદા રૂ. ૧ લાખથી વધારીને રૂ. ૫ લાખ કરવામાં આવી છે.
જિલ્લા વિકાસ અધિકારીઓ (DDO) ની નાણાંકીય સત્તામાં ફેરફાર
ગ્રામીણ વિસ્તારમાં વિકાસના કામો ઝડપથી થાય અને સ્થાનિક લોકોને ઘર કે વ્યવસાય માટે પ્લોટ મેળવવામાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે જિલ્લા વિકાસ અધિકારીઓની સત્તામાં પણ વધારો કરાયો છે:
-
વ્યક્તિગત રહેઠાણ માટે: ગામતળના પ્લોટની ફાળવણી માટે DDO ની સત્તા રૂ. ૨૦,૦૦૦ થી વધારીને રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦ કરવામાં આવી છે.
-
સહકારી ગૃહ નિર્માણ મંડળીઓ: ગ્રામીણ ક્ષેત્રે હાઉસિંગ મંડળીઓ માટેની સત્તા રૂ. ૧.૫ લાખથી વધારીને રૂ. ૭.૫ લાખ કરાઈ છે.
-
દૂધ મંડળીઓ, સહકારી ગોડાઉન અને ગ્રીડ: સ્થાનિક દૂધ મંડળીઓ અને ગ્રામીણ ગ્રીડ જેવા જરૂરી પ્રકલ્પો માટેની નાણાંકીય સત્તા રૂ. ૨૦,૦૦૦ થી વધારીને રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦ કરવામાં આવી છે.
મુદત વધારા અંગે કલેક્ટરને આપવામાં આવેલી વિશેષ સત્તા
ઘણીવાર એવું બનતું હોય છે કે રાજ્ય કે કેન્દ્ર સરકારના બોર્ડ અને નિગમોને જમીન ફાળવણીની ઈન્ટિમેશન (સૂચના) આપ્યા બાદ પણ નિયત ૯૦ દિવસમાં કબ્જાકિંમત કે પ્રીમિયમની રકમ ભરી શકાતી નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં ફાઈલ ફરીથી પ્રક્રિયામાં મુકવી પડતી હતી.
હવે આ નિયમમાં સરળીકરણ કરીને નિર્ણય લેવાયો છે કે જો ૯૦ દિવસમાં રકમ ભરાય નહીં, તો જિલ્લા જમીન મૂલ્યાંકન સમિતિની ત્રણ વર્ષની અવધિ પૂરી થાય ત્યાં સુધી મુદત વધારો આપવાની સત્તા સીધી કલેક્ટરને જ આપી દેવામાં આવી છે. આનાથી એક જ કામ માટે વારંવાર કાગળિયા કરવાની કે ફાઈલો દોડાવવાની કામગીરીમાંથી મુક્તિ મળશે.
આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયથી રાજ્યને અને નાગરિકોને શું લાભ થશે?
આ નિર્ણય માત્ર કાગળ પરનો વહિવટી ફેરફાર નથી, પરંતુ તેની સીધી અને હકારાત્મક અસર રાજ્યના વિકાસ અને સામાન્ય નાગરિકો પર જોવા મળશે:
૧. ગાંધીનગરના ફેરામાંથી મુક્તિ: અગાઉ નાના-નાના જમીન સંબંધિત નિર્ણયો માટે પણ અરજદારો અને સંસ્થાઓને રાજ્યના પાટનગર ગાંધીનગર સુધી ધક્કા ખાવા પડતા હતા. હવે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં જિલ્લા કક્ષાએ જ નિર્ણય થઈ જશે, જેથી નાગરિકોનો સમય અને નાણાં બંને બચશે.
૨. સરકારી પ્રકલ્પો અને ઔદ્યોગિક વિકાસને ઝડપ: શાળા, હોસ્પિટલ, રસ્તાઓ, કે સરકારી કચેરીઓ જેવા જાહેર હેતુના કામો માટે જમીનની ફાળવણી ઝડપથી થશે. પરિણામે, વિકાસ કાર્યો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂરા થઈ શકશે.
૩. રોજગારીની નવી તકો: ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારિક હેતુ માટે જમીન સરળતાથી મળશે તો નવા એકમો ઝડપથી શરૂ થશે, જેનાથી સ્થાનિક યુવાનો માટે રોજગારીની તકો ઊભી થશે.
૪. સરકારી તિજોરીમાં ઝડપી આવક: જમીનની ફાળવણી અને મંજૂરીની પ્રક્રિયા ઝડપી બનવાથી જમીનની કબ્જાકિંમત અને પ્રીમિયમની રકમ સરકારી તિજોરીમાં વહેલી તકે જમા થશે.
૫. સ્થાનિક કક્ષાએ જ ઝડપી ફોલો-અપ: કલેક્ટર અને DDO પાસે સ્થાનિક જમીનનો રેકોર્ડ અને સ્થળ સ્થિતિની વિગતો પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ હોય છે. આથી, સ્થાનિક કક્ષાએથી જ આખી પ્રક્રિયાનું ફોલો-અપ લેવું અરજદારો માટે સરળ બનશે.
