UAN નંબર ભૂલી ગયા છો? ચિંતા કરશો નહીં! આધાર, PAN કે PF નંબરની મદદથી મિનિટોમાં મેળવો તમારો યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર
દરેક નોકરી કરતા વ્યક્તિ માટે, પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) તેમના ભવિષ્યની સુરક્ષા અને બચતનો સૌથી મોટો આધારસ્તંભ છે. કર્મચારી ભવિષ્ય ભંડોળ (EPF) ભારતમાં પગારદાર કર્મચારીઓ માટે સૌથી લોકપ્રિય નિવૃત્તિ બચત યોજના છે. જ્યારે પણ આપણે નવી કંપનીમાં જોડાઈએ છીએ, ત્યારે આપણું PF ખાતું ખોલવામાં આવે છે. UAN (યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર) આ બધા PF ખાતાઓને એકસાથે જોડવામાં અને તેનું સંચાલન કરવામાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
પરંતુ ઘણીવાર એવું બનતું હોય છે કે UAN નંબર રોજિંદા કામમાં ન આવવાને કારણે આપણે તેને ભૂલી જઈએ છીએ. પીએફ બેલેન્સ ચેક કરવું હોય, ખાતું ટ્રાન્સફર કરવું હોય, કેવાયસી (KYC) અપડેટ કરવું હોય કે પછી પીએફના નાણાં ઉપાડવા (Withdrawal) હોય, આ દરેક જગ્યાએ UAN ની જરૂર પડે છે. જો તમે પણ તમારો UAN નંબર ભૂલી ગયા છો, તો જરાય ટેન્શન લેવાની જરૂર નથી. કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) દ્વારા એક ખૂબ જ સરળ પ્રક્રિયા પૂરી પાડવામાં આવી છે, જેના દ્વારા તમે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ અથવા પીએફ મેમ્બર આઈડીની મદદથી ઘરે બેઠા મિનિટોમાં તમારો UAN પુનઃપ્રાપ્ત કરી શકો છો. આજના આ વિસ્તૃત લેખમાં આપણે આખી પ્રક્રિયા વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરીશું.
UAN શું છે અને તેનું આપણા માટે શું મહત્વ છે?
યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર (UAN) એ EPFO દ્વારા દેશના દરેક પગારદાર કર્મચારીને ફાળવવામાં આવતો એક વિશિષ્ટ ૧૨-અંકનો (12-digit) અનન્ય નંબર છે. આ નંબરની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે આખી જિંદગી એક જ રહે છે.
જ્યારે તમે નોકરી બદલો છો અને કોઈ નવી કંપનીમાં જોડાઈ છો, ત્યારે તમારો UAN બદલાતો નથી. નવું એમ્પ્લોયર તમારા માટે નવું પીએફ ખાતું જરૂર ખોલે છે, પરંતુ તમારા જૂના અને નવા બંને પીએફ ખાતા તમારા એક જ UAN સાથે લિંક થઈ જાય છે. આનાથી કર્મચારીઓને તેમના પીએફ ફંડનું સંચાલન કરવામાં અદ્ભુત સરળતા રહે છે. નોકરી બદલતી વખતે પીએફ ટ્રાન્સફર કરવાની ઝંઝટ પણ આનાથી ઘણે અંશે હળવી થઈ જાય છે.
UAN શોધવા માટે કઈ-કઈ વિગતો હોવી જરૂરી છે?
જો તમે તમારો UAN નંબર શોધી રહ્યા છો, તો પ્રક્રિયા શરૂ કરતા પહેલા તમારી પાસે નીચે મુજબની પ્રાથમિક વિગતો હોવી અનિવાર્ય છે:
તમારો સક્રિય અને પીએફ ખાતા સાથે લિંક થયેલો મોબાઈલ નંબર (જેના પર OTP આવશે).
આધાર કાર્ડ નંબર અથવા પાન કાર્ડ નંબર અથવા પીએફ મેમ્બર આઈડી (સભ્ય ID).
તમારી મૂળભૂત વિગતો જેવી કે પૂરું નામ અને જન્મ તારીખ (EPFO રેકોર્ડ મુજબ).
પદ્ધતિ ૧: EPFO સભ્ય પોર્ટલ દ્વારા UAN કેવી રીતે પુનઃપ્રાપ્ત કરવો?
જો તમારા પીએફ ખાતા સાથે તમારો વર્તમાન મોબાઈલ નંબર નોંધાયેલ છે, તો તમે સત્તાવાર EPFO પોર્ટલનો ઉપયોગ કરીને ખૂબ જ સરળતાથી તમારો UAN મેળવી શકો છો. તેના માટે આ સ્ટેપ્સ અનુસરો:
સત્તાવાર વેબસાઇટની મુલાકાત લો: સૌથી પહેલા તમારા કમ્પ્યુટર કે મોબાઈલમાં EPFO મેમ્બર પોર્ટલ (Unified Portal) ખોલો.
“Know Your UAN” વિકલ્પ પસંદ કરો: હોમપેજ પર જમણી બાજુ કે નીચે આપેલા ક્વિક લિંક્સ સેક્શનમાં તમને “તમારા UAN ને જાણો” (Know Your UAN) નો વિકલ્પ મળશે, તેના પર ક્લિક કરો.
મોબાઈલ નંબર અને કેપ્ચા દાખલ કરો: હવે તમારી સામે એક નવું પેજ ખુલશે. તેમાં તમારો ચાલુ મોબાઈલ નંબર અને સ્ક્રીન પર દેખાતો કેપ્ચા કોડ (Captcha Code) ચોકસાઈપૂર્વક દાખલ કરો. ત્યારબાદ “Request OTP” પર ક્લિક કરો.
OTP ચકાસણી કરો: તમારા મોબાઈલ નંબર પર એક વન-ટાઇમ પાસવર્ડ (OTP) આવશે. તેને નિર્ધારિત ખાનામાં નાખીને ઓટીપી વેરિફાઈ કરો.
વૈકલ્પિક દસ્તાવેજ વિગતો આપો: સફળતાપૂર્વક OTP વેરિફિકેશન થયા બાદ, તમારી સામે તમારી અંગત માહિતી ભરવાનું ફોર્મ આવશે. અહીં તમારે તમારું નામ, જન્મ તારીખ અને પીએફ ખાતા સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજોમાંથી કોઈપણ એકની વિગત આપવાની રહેશે. તમે નીચેનામાંથી કોઈ એક વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો:
આધાર નંબર
PAN નંબર
PF સભ્ય ID (Member ID)
UAN સ્ક્રીન પર દેખાશે: બધી માહિતી સાચી રીતે ભરીને સબમિશન કર્યા બાદ, સિસ્ટમ તમારી વિગતો ચકાસશે અને તમારો UAN નંબર કમ્પ્યુટર સ્ક્રીન પર પ્રદર્શિત થશે. આ સાથે જ, SMS દ્વારા તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પણ UAN મોકલી આપવામાં આવશે.
પદ્ધતિ ૨: UMANG એપ્લિકેશન દ્વારા UAN મેળવવાની રીત
સ્માર્ટફોન યુઝર્સ માટે ભારત સરકારની UMANG એપ એક વરદાન સાબિત થઈ રહી છે. જો તમને તમારો જૂનો PF નંબર (સભ્ય ID) યાદ હોય, તો તમે UMANG એપ્લિકેશન દ્વારા પણ મિનિટોમાં UAN શોધી શકો છો:
સ્ટેપ ૧: તમારા સ્માર્ટફોનમાં UMANG એપ ખોલો (જો ન હોય તો ડાઉનલોડ કરો) અને સર્ચ બારમાં EPFO શોધો.
સ્ટેપ ૨: EPFO સેવાઓ અંતર્ગત ‘કર્મચારી કેન્દ્ર સેવાઓ’ (Employee Centric Services) પર જાઓ અને “તમારા UAN ને જાણો” વિકલ્પ પસંદ કરો.
સ્ટેપ ૩: તમારો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર અને કેપ્ચા કોડ નાખીને OTP દ્વારા લોગિન અથવા વેરિફિકેશન કરો.
સ્ટેપ ૬: હવે ઓળખના વિકલ્પોમાંથી ‘સભ્ય ID’ (Member ID) નો વિકલ્પ પસંદ કરો.
સ્ટેપ ૫: EPFO ના રેકોર્ડ મુજબ તમારી વિગતો (નામ, જન્મ તારીખ) સાથે તમારો જૂનો PF સભ્ય ID દાખલ કરો.
સ્ટેપ ૬: “મારો UAN બતાવો” (Show My UAN) પર ક્લિક કરો.
સ્ટેપ ૭: થોડીવારમાં તમારો UAN નંબર મોબાઈલ સ્ક્રીન પર આવી જશે અને સાથે જ ટેક્સ્ટ મિસેજ દ્વારા પણ પ્રાપ્ત થઈ જશે.
ધ્યાનમાં રાખવા લાયક મહત્વપૂર્ણ બાબતો
મોબાઈલ નંબર અપડેટ હોવો જરૂરી છે: UAN મેળવવાની આ બંને પદ્ધતિઓમાં OTP દ્વારા ચકાસણી અનિવાર્ય છે. તેથી, જો તમારો મોબાઈલ નંબર બદલાઈ ગયો હોય, તો સૌથી પહેલા તેને EPFO રેકોર્ડમાં ઓનલાઈન અથવા પીએફ ઓફિસ દ્વારા અપડેટ કરાવી લો.
ડેટા મેચ થવો જોઈએ: તમે જે આધાર કે પાન કાર્ડની વિગતો આપો છો, તે પીએફ રેકોર્ડમાં દાખલ કરેલી વિગતો સાથે બિલકુલ મેચ થવી જોઈએ. જો નામ કે જન્મ તારીખમાં સ્પેલિંગની ભૂલ હશે તો સિસ્ટમ એરર બતાવશે.
પ્રોવિડન્ટ ફંડ એ દરેક નોકરિયાત વર્ગની મહેનતની કમાણી છે અને કટોકટીના સમયે આ નાણાં ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે. UAN નંબર ભૂલી જવો એ સામાન્ય વાત છે, પરંતુ ડિજિટલ યુગમાં EPFO પોર્ટલ અને UMANG એપ્લિકેશને આ સમસ્યાનું સમાધાન માત્ર થોડી ક્લિક્સમાં જ કરી આપ્યું છે. જો તમે પણ તમારો UAN ભૂલી ગયા છો, તો ગભરાયા વગર ઉપર જણાવેલી સરળ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરો અને મિનિટોમાં તમારો નંબર પાછો મેળવો.
