અખરોટ ખાવાના આશ્ચર્યજનક ફાયદા, શું તમે જાણો છો સેવન કરવાની સાચી રીત?
આજના ભાગદોડ ભરેલા જીવનમાં લોકો પોતાના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે વધુ જાગૃત બન્યા છે. હેલ્ધી લાઈફસ્ટાઈલ અપનાવવા માટે લોકો પોતાના ડાયેટમાં ડ્રાયફ્રૂટ્સનો ભરપૂર ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ ડ્રાયફ્રૂટ્સમાં પણ અખરોટ (Walnut) ને સુપરફૂડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. દેખાવમાં બિલકુલ માનવ મગજ જેવા આકારનું અખરોટ પોષક તત્વોનો ખજાનો છે. આયુર્વેદથી લઈને મોર્ડન મેડિકલ સાયન્સ સુધી, દરેક જગ્યાએ અખરોટને સ્વાસ્થ્ય માટે વરદાન સમાન માનવામાં આવ્યું છે.
પરંતુ, સવાલ એ થાય છે કે શું આપણે અખરોટ ગમે તેટલા પ્રમાણમાં ખાઈ શકીએ? તેનું સેવન કરવાની સાચી રીત કઈ છે અને તેનાથી શરીરને શું ફાયદા થાય છે? આવો જાણીએ આ તમામ બાબતો વિશે વિસ્તારથી.
દરરોજ કેટલા અખરોટ ખાવા જોઈએ?
કોઈપણ વસ્તુનું વધુ પડતું સેવન ફાયદાને બદલે નુકસાન કરી શકે છે. સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મતે, કોઈપણ પુખ્ત વ્યક્તિએ દરરોજ ૧ થી ૨ અખરોટ (આશરે ૨૮ થી ૩૦ ગ્રામ) અથવા ૪ અડધા ટુકડા ખાવા પૂરતા છે. અખરોટમાં કેલરી અને હેલ્ધી ફેટ્સ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, તેથી તેનું વધુ પડતું સેવન વજન વધારી શકે છે અથવા પાચન સંબંધી સમસ્યાઓ પેદા કરી શકે છે. જ્યારે બાળકો માટે દિવસમાં માત્ર એક આખું અખરોટ પૂરતું માનવામાં આવે છે.
અખરોટ ખાવાના મુખ્ય સ્વાસ્થ્ય લાભો
અખરોટમાં ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ, એન્ટીઑકિસડન્ટ્સ, પ્રોટીન, ફાઇબર, વિટામિન ઇ અને વિવિધ ખનિજો ભરપૂર પ્રમાણમાં હોય છે, જે શરીરને અનેક ગંભીર બીમારીઓથી બચાવે છે
૧. મગજને તેજ બનાવે છે અને યાદશક્તિ વધે છે
અખરોટને ‘બ્રેઈન ફૂડ’ પણ કહેવામાં આવે છે. તેમાં રહેલું ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ મગજના કોષોના વિકાસ માટે અતિશય આવશ્યક છે. તે યાદશક્તિ (Memory) મજબૂત કરવામાં, મગજની કાર્યક્ષમતા વધારવામાં અને ઉંમરની સાથે મગજ નબળું પડવાની સમસ્યા (Alzheimer’s) સામે રક્ષણ આપવામાં મદદ કરે છે.
૨. હૃદયને સ્વસ્થ રાખે છે
હૃદયના દર્દીઓ માટે અખરોટ રામબાણ ઈલાજ સમાન છે. તેમાં રહેલું આલ્ફા-લિનોલેનિક એસિડ (ALA) શરીરનું બેડ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL) ઘટાડવામાં અને બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ કરે છે. જેના કારણે હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે.
૩. વજન નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ
ઘણા લોકો માને છે કે ડ્રાયફ્રૂટ્સ ખાવાથી વજન વધે છે, પરંતુ અખરોટના બાબતમાં આ વાત અલગ છે. ફાઇબર અને પ્રોટીનથી સમૃદ્ધ હોવાને કારણે, સવારે અખરોટ ખાવાથી લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રહે છે. આનાથી વારંવાર ખાવાની આદત છૂટે છે અને વજન નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ મળે છે.
4. હાડકાં મજબૂત કરે છે
અખરોટમાં કેલ્શિયમ, કોપર, મેગ્નેશિયમ અને મેંગેનીઝ જેવા ખનિજો પૂરતા પ્રમાણમાં મળી આવે છે. આ તત્વો હાડકાંની ઘનતા (Bone Density) વધારવામાં અને હાડકાંને મજબૂત રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
૫. તણાવ ઘટાડે છે અને સારી ઊંઘ લાવે છે
આજના તણાવપૂર્ણ જીવનમાં અનિદ્રાની સમસ્યા સામાન્ય બની ગઈ છે. અખરોટમાં ‘મેલાટોનિન’ નામનું હોર્મોન કુદરતી રીતે હાજર હોય છે, જે મનને શાંત રાખે છે, તણાવ ઓછો કરે છે અને રાત્રે ગાઢ તેમજ શાંતિપૂર્ણ ઊંઘ લાવવામાં મદદરૂપ બને છે.
અખરોટ ખાવાની સૌથી યોગ્ય રીત કઈ છે?
અખરોટ ખાવાના પૂરતા ફાયદા મેળવવા માટે તેની ખાવાની પદ્ધતિ સાચી હોવી જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે લોકો સૂકા અખરોટ સીધા ખાઈ લે છે, પરંતુ નિષ્ણાતોના મતે:
પલાળેલા અખરોટ શ્રેષ્ઠ: રાત્રે સૂતી વખતે બે અખરોટ પાણીમાં પલાળી રાખો અને સવારે ખાલી પેટ તેનું સેવન કરો.
ફાયટીક એસિડ દૂર થાય છે: અખરોટની છાલમાં ફાયટીક એસિડ હોય છે, જે શરીરમાં પોષક તત્વોના શોષણમાં અડચણરૂપ બને છે. રાત્રે પલાળી રાખવાથી આ તત્વ દૂર થાય છે અને શરીર તેમાં રહેલા વિટામિન્સ અને મિનરલ્સને સરળતાથી પચાવી અને શોષી શકે છે.
નાસ્તામાં ઉપયોગ: જો તમે ઈચ્છો તો પલાળેલા અખરોટને ક્રશ કરીને તમારા ઓટ્સ, ફ્રૂટ સલાડ, દહીં અથવા હેલ્ધી સ્મૂધીમાં પણ ઉમેરી શકો છો.
કાળજી રાખવા યોગ્ય બાબતો:
જો તમારા શરીરમાં પિત્તની પ્રકૃતિ વધુ હોય અથવા તમને ઉનાળામાં પાચન સંબંધી તકલીફ રહેતી હોય, તો ખૂબ જ ગરમ પ્રકૃતિના કારણે અખરોટનું સેવન મર્યાદિત માત્રામાં જ કરવું. શિયાળાની ઋતુમાં પલાળેલા અખરોટ શરીરને અંદરથી ગરમ અને ઊર્જાવાન રાખવામાં ઉત્તમ સાબિત થાય છે.
