શું પેટ્રોલના ભાવમાં થયો વધારો? જાણો અમદાવાદ, મુંબઈ અને દિલ્હી સહિત મુખ્ય શહેરોના આજના ભાવ
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં સતત વધઘટ નોંધાઈ રહી છે, ત્યારે ભારતીય વાહનચાલકો અને સામાન્ય જનતા માટે આજના પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરો જાણવા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે. દેશની જાહેર ક્ષેત્રની ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા દરરોજ સવારે ૬ વાગ્યે ઈંધણના નવા દરો જાહેર કરવામાં આવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેલના કાચા માલના ભાવમાં અનિશ્ચિતતા હોવા છતાં, ભારતમાં લાંબા સમયથી મોટાભાગના શહેરોમાં રિટેલ ઈંધણના ભાવ સરખામણીએ સ્થિર જળવાઈ રહ્યા છે.
ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત બદલાવા છતાં દરરોજ કેમ નથી બદલાતા રિટેલ ભાવ?
ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલ મોંઘુ કે સસ્તું થાય ત્યારે પેટ્રોલ પંપ પર તેની ત્વરિત અસર કેમ જોવા મળતી નથી. વાસ્તવમાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલનો આખરી છૂટક ભાવ માત્ર કૂડ ઓઈલની બેઝ પ્રાઈસ પર આધારિત હોતો નથી. તેમા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવતી એક્સાઈઝ ડ્યુટી, અલગ-અલગ રાજ્યોના પોતાના વેટ (VAT) દરો, ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચ (ભાડું) અને ડીલરોનું કમિશન ઉમેરવામાં આવે છે.

આ તમામ પરિબળોને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના દરમાં થતા નાના-મોટા દૈનિક ફેરફારોની સીધી અસર ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા દેવામાં આવતી નથી. તેલ કંપનીઓ પોતાના નફા અને નુકસાનનું સંતુલન જાળવીને ભાવ સ્થિર રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે.
દેશના મુખ્ય શહેરોમાં આજના પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરો
આજના તાજા દરો અનુસાર, ગુરુગ્રામમાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લીટર રૂ. ૧૦૨.૯૭ અને ડીઝલ રૂ. ૯૫.૬૪ ની આસપાસ નોંધાયો છે. નોઈડામાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૧.૯૬ અને ડીઝલ રૂ. ૯૫.૪૪ પ્રતિ લીટર છે. ઉત્તર પ્રદેશની રાજધાની લખનૌમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૧.૮૬ અને ડીઝલ રૂ. ૯૫.૩૬ ના દરે વેચાઈ રહ્યું છે.
દેશના મહાનગરોની વાત કરીએ તો, દેશની રાજધાની નવી દિલ્હીમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૨.૧૨ અને ડીઝલ રૂ. ૯૫.૨૦ પર સ્થિર છે. ગુજરાતના આર્થિક પાટનગર અમદાવાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ રૂ. ૧૦૨.૧૫ અને ડીઝલનો ભાવ રૂ. ૯૮.૨૭ પ્રતિ લીટર જોવા મળી રહ્યો છે. મહારાષ્ટ્રની રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૧.૨૧ અને ડીઝલ રૂ. ૯૭.૮૩ છે, જ્યારે પુણેમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૨.૦૨ અને ડીઝલ રૂ. ૯૮.૬૬ ના દરે ઉપલબ્ધ છે.

દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારતના રાજ્યોમાં રાજ્યસ્તરીય કરવેરા વધારે હોવાને કારણે ઈંધણના ભાવ થોડા ઊંચા છે. હૈદરાબાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ સૌથી વધુ રૂ. ૧૧૫.૬૯ અને ડીઝલ રૂ. ૧૦૩.૮૨ છે. જયપુરમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૩.૧૯ અને ડીઝલ રૂ. ૯૮.૨૫ છે. કોલકાતામાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૩.૫૧ અને ડીઝલ રૂ. ૯૯.૮૨ ના દરે મળી રહ્યું છે, ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૭.૭૬ અને ડીઝલ રૂ. ૯૯.૫૫ તથા બેંગલોરમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૧.૬૮ અને ડીઝલ રૂ. ૯૯.૫૬ પ્રતિ લીટરના સ્તરે પહોંચ્યું છે.
શું ભવિષ્યમાં ઈંધણ સસ્તું થશે?
આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ઘટશે કે નહીં તેનો આધાર બે મુખ્ય બાબતો પર રહેલો છે. પ્રથમ, જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમત લાંબા ગાળા માટે નીચી સપાટીએ રહે અને બીજું, જો કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારો પોતાના ટેક્સ માળખામાં કપાત કે રાહત આપે. જો વૈશ્વિક તણાવ કે પુરવઠાની સમસ્યાને કારણે ક્રૂડ મોંઘુ થશે, તો ભવિષ્યમાં કિંમતો વધવાની ભીતિ પણ સેવાઈ રહી છે. તેલ કંપનીઓ દૈનિક બજારની સ્થિતિ ચકાસીને દરરોજ સવારે દરો અપડેટ કરવાનું ચાલુ રાખશે.