સંસદ માર્ચમાં વિદ્યાર્થીઓ પર હિંસાનો આદેશ કોણે આપ્યો? રાહુલ ગાંધીના સરકાર પર આકરા પ્રહારો
૨૦ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ ભારતના યુવાનો દેશની શિક્ષણ પ્રણાલીમાં સુધાર અને વારંવાર થતા પેપર લીકની ઘટનાઓ સામે ઉત્સુકતા તથા જવાબદેહીની માંગ સાથે એકજૂથ થયા હતા. દેશના ખૂણે-ખૂણેથી આવેલા આ યુવક-યુવતીઓ દરેક જ્ઞાતિ, વર્ગ, પ્રદેશ અને ધર્મનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા હતા. તેઓ પોતાના બંધારણીય અધિકારો પ્રત્યે જાગૃત હતા અને ન્યાય માટે અવાજ ઉઠાવવાની હિંમત ધરાવતા હતા.
શાંતિપૂર્ણ રીતે ગીતો ગાઈને, એકબીજાનો હાથ પકડીને વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહેલા આ યુવાનોને આખો દેશ આશ્ચર્ય અને આશાની નજરે જોઈ રહ્યો હતો. તેમના આ પ્રદર્શનમાં માત્ર તેમનો પોતાનો જ અસંતોષ નહીં, પરંતુ દેશના કરોડો એવા નાગરિકોનો અવાજ પણ સામેલ હતો જેઓ અન્યાય સહન કરવા છતાં ડરના કારણે મૌન રહેવા મજબૂર છે.
શાંતિપૂર્ણ આંદોલન પર બર્બરતાનો સામનો
આ વિરોધ પ્રદર્શને ભારતની એ શાંતિપૂર્ણ પ્રતિકારની ગૌરવશાળી પરંપરાને આગળ ધપાવી, જેણે દેશને આઝાદી અપાવી હતી અને જેને ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ ૧૯ હેઠળ સંરક્ષણ મળેલું છે. પરંતુ, આટલા શાંતિપૂર્ણ આંદોલન સામે સરકારે અત્યંત નિષ્ઠુર વલણ અપનાવ્યું હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. યુવાનોના અવાજને કચડી નાખવા માટે અશ્રુવાયુના ગોળા છોડવામાં આવ્યા, કીલા જડેલી લાઠીઓ વડે માર મારવામાં આવ્યો અને છર્રા વાળી બંદૂકો (Pellet Guns) વડે ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો.
આ હિંસાની ગંભીરતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે ૧૯ વર્ષીય સહિલ લોચાબ નામના વિદ્યાર્થીના શરીરના ઉપલા ભાગમાં સીસાના અનેક છર્રા વાગ્યા હતા, જેમાંનો એક છર્રો તેની આંખમાં વાગતા તેણે પોતાની દૃષ્ટિ ગુમાવવાનો વારો આવ્યો છે. લાઠીઓથી સજ્જ પોલીસકર્મીઓએ મહિલા આંદોલનકારીઓ પર પણ દયા વગર હુમલો કર્યો હતો. સગીર વયના વિદ્યાર્થીઓને પણ નિર્દયતાથી મારવામાં આવ્યા, જેના કારણે ઘણા યુવાનોના હાડકાં ભાંગી ગયા અને શરીરે ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી. બિહારના સીવાનમાં પણ વિદ્યાર્થીઓ પર એકે-૪૭ જેવા ઘાતક શસ્ત્રોથી ગોળીબાર કરાયો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે હવે સૌથી મોટો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે આ ગેરબંધારણીય અને ગેરકાયદેસર હિંસાની મંજૂરી આખરે કોણે આપી?
કેન્દ્રિય સત્તા અને ગૃહ મંત્રાલયની જવાબદારી
વર્તમાન કેન્દ્ર સરકાર હંમેશા તમામ નિર્ણય પ્રક્રિયાઓ પર પોતાના સંપૂર્ણ કેન્દ્રીય નિયંત્રણનો દાવો કરતી આવી છે. ભલે તે મંગળ મિશન હોય કે ઓલિમ્પિકમાં મળેલા મેડલ, સરકાર હંમેશા તેનો શ્રેય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહના નેતૃત્વને આપે છે. જો તેમની મંજૂરી વગર કશું થતું નથી, તો પછી આ ઘટના માટે જવાબદાર કોણ?
આ ભયાનક હિંસા દેશની રાજધાની દિલ્હીના હૃદયસમા વિસ્તારમાં, સંસદ ભવનથી માત્ર ૫૦૦ મીટરના અંતરે ઘટી હતી. ઘટનાસ્થળે તૈનાત દિલ્હી પોલીસ અને રેપિડ એક્શન ફોર્સ (RAF) બંને સુરક્ષા દળો સીધા ગૃહ મંત્રાલયના તાબા હેઠળ કામ કરે છે. તેથી અહીં મુખ્યત્વે બે જ શક્યતાઓ સામે આવે છે:
૧. જો તેમણે પોતે વિદ્યાર્થીઓ પર આ પ્રકારના કઠોર હુમલાનો આદેશ આપ્યો હોય, તો તેઓ આ હિંસા માટે સીધા દોષિત ઠરે છે.
૨. જો તેમને આટલી મોટી ઘટના વિશે કોઈ જાણકારી જ નહોતી, તો તે તેમની ઘોર અક્ષમતા દર્શાવે છે.
બંનેમાંથી ગમે તે સ્થિતિ હોય, ગૃહમંત્રી તરીકે તે દિવસે બનેલી ઘટનાઓની નૈતિક અને કાનૂની જવાબદારી તેમની જ બને છે અને તેમણે પદ પરથી રાજીનામું આપવું જોઈએ. વધુમાં, સરકાર તરફથી અત્યાર સુધી કોઈ તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા નથી કે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું નથી. સંસદમાં પણ વિપક્ષ દ્વારા દરરોજ રજૂ કરવામાં આવતી ચર્ચાની દરખાસ્તોને સતત ફગાવી દેવામાં આવી રહી છે.
પ્રચાર તંત્ર અને છબી સુધારવાના પ્રયાસો
બીજી તરફ, પોતાની છબી બચાવવા માટે સરકારી તંત્ર અને મીડિયાના એક વર્ગનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. યુવા પ્રદર્શનકારીઓને ડરાવવા અને ધમકાવવા માટે તેમની સામે એફઆઈઆર (FIR) નોંધવામાં આવી રહી છે અને ધરપકડો કરવામાં આવી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા પર સત્તાધારી પક્ષના ટ્રોલ્સ દ્વારા પ્રદર્શનમાં ભાગ લેનાર યુવતીઓ અને તેમના માતા-પિતાને ધમકાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી તેઓ જાહેર માફી માંગવા મજબૂર બને.
વડાપ્રધાન દ્વારા એક વીડિયો જાહેર કરીને દેશના યુવાનોને તેમના અભિવ્યક્તિના અધિકારનો ઉપયોગ કરવા બદલ “માફ” કરવાની વાત કરવામાં આવી હતી. જ્યારે નાગરિકો સરકાર પાસે સિસ્ટમની ખામીઓ અંગે જવાબદેહી માંગી રહ્યા હોય, ત્યારે વડાપ્રધાન તેમને માફ કરવાની વાત કરે તે અત્યંત હાસ્યાસ્પદ અને લોકશાહીના મૂલ્યોથી વિપરીત છે.
વિપક્ષનો યુવાનોને ટેકો અને ભવિષ્યની ચેતવણી
આ ઘટનાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે દેશનું નેતૃત્વ જમીની વાસ્તવિકતાથી અને યુવાનોની પીડાથી તદ્દન કપાઈ ગયું છે. દેશભરના યુવાનો હવે પોતાના અધિકારો પ્રત્યે સંપૂર્ણપણે જાગૃત થઈ ચૂક્યા છે. સરકારની લોકપ્રિયતા અને તેમની છબીને જે નુકસાન પહોંચ્યું છે, તે હવે સહેલાઈથી સુધારી શકાય તેમ નથી.
ભારતના યુવાનો આ હિંસા અને અન્યાય માટે જવાબદાર કોઈ પણ અધિકારી કે નેતાને સજામાંથી છટકી જવા દેશે નહીં. વિપક્ષી દળો સંપૂર્ણ તાકાત સાથે દેશના યુવાનોની પાછળ મક્કમતાથી ઊભા છે. વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલા આ અત્યાચારોને વગર સજાએ જવાદેવામાં નહીં આવે. ૨૦ જુલાઈના રોજ સાહિલ લોચાબ અને દેશભરના હજારો યુવાનોએ પોતાના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પાસે જે જવાબદારી અને ન્યાયની માંગ કરી હતી, તે તેમને વહેલી તકે મળે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.
