રોકાણમાં કમ્પાઉન્ડિંગનો જાદુ: ૫ વર્ષ નહીં, ૧૫ વર્ષની SIP થી મળશે ₹૯૫ લાખથી વધુનું વળતર
આજના સમયમાં નાણાકીય સુરક્ષા અને લાંબા ગાળાની સંપત્તિના સર્જન માટે ‘સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન’ (SIP) એક અત્યંત લોકપ્રિય અને વિશ્વાસપાત્ર રોકાણ વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે મધ્યમ વર્ગના રોકાણકારો માટે એ માનવું થોડું મુશ્કેલ હોય છે કે નાની માસિક બચત ભવિષ્યમાં લાખો કે કરોડો રૂપિયાનું ભંડોળ બનાવી શકે છે. જોકે, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં SIP દ્વારા રોકાણ કરીને ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ (Power of Compounding) નો લાભ લેવામાં આવે તો આ અશક્ય લાગતું લક્ષ્ય ખૂબ સરળતાથી પૂરું કરી શકાય છે.
૫ વર્ષનું પ્રથમ રોકાણ ચક્ર
ધારો કે કોઈ રોકાણકાર દર મહિને ₹૨૦,૦૦૦ ની માસિક SIP શરૂ કરે છે. આનો અર્થ એ થયો કે તેઓ એક વર્ષમાં કુલ ₹૨.૪૦ લાખનું રોકાણ કરે છે. જો આ રોકાણ પર વાર્ષિક સરેરાશ ૧૨ ટકા જેટલું અંદાજિત વળતર ગણવામાં આવે, તો ૫ વર્ષના અંતે ચિત્ર ખૂબ આશાસ્પદ જોવા મળે છે. ૫ વર્ષમાં રોકાણકારની કુલ જમા રકમ ₹૧૨ લાખ થશે, જેની સામે ૧૨ ટકાના અંદાજિત વાર્ષિક વળતર સાથે આશરે ₹૪,૨૨,૦૭૨ નો ચોખ્ખો નફો મળશે. આ રીતે ૫ વર્ષના અંતે કુલ ભંડોળ આશરે ₹૧૬,૨૨,૦૭૨ સુધી પહોંચી જાય છે.

૧૦ વર્ષમાં ચક્રવૃદ્ધિની વધતી અસર
હવે જો રોકાણકાર આ જ SIP ને અટકાવ્યા વગર વધુ ૫ વર્ષ એટલે કે કુલ ૧૦ વર્ષ સુધી ચાલુ રાખે છે, તો તેમના દ્વારા રોકાણ કરાયેલી કુલ રકમ ₹૨૪ લાખ થશે. પરંતુ ૧૨ ટકાના સરેરાશ વાર્ષિક વળતરના દરે ૧૦ વર્ષ પછી મળવાપાત્ર કુલ ભંડોળ આશરે ₹૪૪,૮૦,૭૧૮ થઈ શકે છે. અહીં નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે કુલ ₹૨૪ લાખના રોકાણ સામે અંદાજિત વળતરની રકમ વધીને ₹૨૦,૮૦,૭૧૮ થઈ જાય છે. પાછલા ૫ વર્ષની સરખામણીએ આ આગામી ૫ વર્ષમાં ફંડનો વિકાસ બમણાથી પણ વધુ ઝડપી જોવા મળે છે, જે માત્ર ને માત્ર કમ્પાઉન્ડિંગનો કમાલ છે.
૧૫ વર્ષમાં ₹૯૫ લાખથી વધુનું ભંડોળ
લાંબા ગાળાના રોકાણની ખરી તાકાત ૧૫ વર્ષના સમયગાળામાં દેખાય છે. જો રોકાણકાર ₹૨૦,૦૦૦ ની માસિક SIP કોઈ પણ વિક્ષેપ વિના સતત ૧૫ વર્ષ સુધી ચાલુ રાખે, તો ૧૫ વર્ષમાં તેમનું કુલ રોકાણ ₹૩૬ લાખ થશે. ૧૨ ટકાના વાર્ષિક વળતરના આધારે, ૧૫ વર્ષના અંતે આશરે ₹૯૫,૧૮,૬૨૮ નું વિશાળ ભંડોળ તૈયાર થઈ શકે છે. આમાં રોકાણ કરેલી ₹૩૬ લાખની રકમ પર અંદાજિત વળતર જ આશરે ₹૫૯,૧૮,૬૨૮ જેટલું મળે છે.

૧૦ થી ૧૫ વર્ષ વચ્ચેનો ₹૫૦ લાખનો મોટો ઉછાળો
રોકાણની ગણતરી પર નજર કરીએ તો ૧૦ વર્ષના અંતે તૈયાર થયેલું ભંડોળ આશરે ₹૪૪.૮૦ લાખ હતું, જે ૧૫ વર્ષના અંતે વધીને ₹૯૫.૧૮ લાખ થઈ જાય છે. એટલે કે માત્ર ૧૦ થી ૧૫ વર્ષની વચ્ચેના આ ૫ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન ફંડમાં સીધો ₹૫૦.૩૮ લાખનો મોટો વધારો થાય છે. આ આશ્ચર્યજનક બાબત એટલા માટે છે કારણ કે આ ૫ વર્ષોમાં રોકાણકારે પોતાના ખિસ્સામાંથી માત્ર ₹૧૨ લાખનું વધારાનું રોકાણ કર્યું હતું, જ્યારે બાકીની ₹૩૮ લાખથી વધુની રકમ માત્ર અપેક્ષિત વળતર અને કમ્પાઉન્ડિંગની અસરથી ઉમેરાઈ હતી.
જોકે, એ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કરવામાં આવતું રોકાણ બજારના જોખમોને આધીન હોય છે અને વાસ્તવિક વળતર બજારની વધઘટ પર આધારિત રહે છે. આમ છતાં, લાંબા ગાળાનો દૃષ્ટિકોણ રાખીને શિસ્તબદ્ધ રીતે SIP જાળવી રાખવામાં આવે તો સંપત્તિ સર્જન ખૂબ સરળ બને છે.