પાણીમાં રહેલા બેક્ટેરિયાનો નાશ કરે છે તાંબુ: જાણો કેટલા કલાક બોટલમાં પાણી રાખવું પડે

આજકાલ હેલ્થ અને લાઈફસ્ટાઈલ ક્ષેત્રે તાંબાની બોટલ (Copper Bottle) માં પાણી પીવાનો ટ્રેન્ડ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર વેલનેસ ઈન્ફ્લુએન્સર્સથી લઈને આરોગ્ય નિષ્ણાતો સુધી ઘણા લોકો તાંબાના વાસણમાં રાખેલું પાણી પીવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. ઘણા લોકો સવારે ઉઠતાની સાથે જ અથવા તો આખો દિવસ તાંબાની બોટલમાંથી જ પાણી પીવાની ટેવ પાડી ચૂક્યા છે. પરંતુ શું રોજ અને સતત તાંબાનું પાણી પીવું ખરેખર સુરક્ષિત છે? તે સમજવું અત્યંત જરૂરી છે.

તાંબુ (Copper) એ માનવ શરીર માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ટ્રેસ મિનરલ છે, જે શરીરમાં ઊર્જાના નિર્માણ, કનેક્ટિવ ટીશ્યુના સમારકામ અને મગજના નર્વસ સિગ્નલિંગમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જ્યારે પાણીને તાંબાની બોટલ કે વાસણમાં કેટલાક કલાકો સુધી રાખવામાં આવે છે, ત્યારે લીચિંગ (Leaching) પ્રક્રિયા દ્વારા તાંબાના કેટલાક સૂક્ષ્મ અણુઓ પાણીમાં ભળે છે.

આયુર્વેદમાં પ્રાચીન સમયથી તાંબાના વાસણમાં પાણી રાખવાની પરંપરા રહી છે. આધુનિક સંશોધનો પણ દર્શાવે છે કે તાંબાના સંપર્કમાં આવવાથી પાણીમાં રહેલા હાનિકારક બેક્ટેરિયા નષ્ટ થાય છે. આ પ્રક્રિયાને ‘કોન્ટેક્ટ કિલિંગ’ અથવા એન્ટીબેક્ટેરિયલ ઈફેક્ટ કહે છે. તાંબુ બેક્ટેરિયાની સેલ વોલને નુકસાન પહોંચાડી તેમને નિષ્ક્રિય કરે છે. રિસર્ચ મુજબ પાણીને ૮ થી ૪૮ કલાક સુધી તાંબાના વાસણમાં રાખવાથી જ આ લાભ મળે છે; તરત જ બોટલમાં પાણી ભરીને પીવાથી આવો કોઈ પ્રભાવ જોવા મળતો નથી.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર રોજ તાંબાનું પાણી પીવું યોગ્ય છે, પરંતુ તેની માત્રા પર નિયંત્રણ રાખવું અતિ આવશ્યક છે. તાંબુ શરીર માટે જરૂરી છે, પરંતુ જો તેની માત્રા શરીરમાં મર્યાદા કરતાં વધી જાય તો તે પાચનતંત્ર અને લીવર માટે હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે.

આરોગ્ય નિષ્ણાતો મુજબ એક પુખ્ત વયની વ્યક્તિ માટે દરરોજ આશરે ૯૦૦ માઇક્રોગ્રામ કોપરની જરૂરિયાત હોય છે. તેથી તાંબાનું પાણી પણ મર્યાદિત પ્રમાણમાં જ પીવું જોઈએ.

સામાન્ય રીતે પુખ્ત વયના લોકો દિવસમાં ૨ થી ૩ ગ્લાસ (લગભગ ૫૦૦ થી ૭૫૦ મિલી) તાંબાનું પાણી પી શકે છે, જ્યારે બાળકો માટે ૧ થી ૨ ગ્લાસ (લગભગ ૨૫૦ થી ૫૦૦ મિલી) પાણી પૂરતું ગણાય છે. જે લોકો પ્રથમ વખત આ ટેવ શરૂ કરી રહ્યા છે, તેમણે પહેલા સવારે માત્ર ૧ ગ્લાસથી જ શરૂઆત કરવી જોઈએ અને શરીરની અનુકૂળતા મુજબ જ આગળ વધવું જોઈએ.