એક વ્યક્તિ હવે રાખી શકશે માત્ર આટલા સિમ કાર્ડ, નવો નિયમ જાણીને ચોંકી જશો
આજના વિશ્વમાં, સ્માર્ટફોન અને ઇન્ટરનેટ આપણા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયા છે; જોકે, સાયબર છેતરપિંડી અને ઓનલાઈન કૌભાંડોના બનાવો પણ સતત વધી રહ્યા છે. આ છેતરપિંડીની પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે, સરકાર અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) ખૂબ જ કડક પગલાં લેવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. જો તમારા નામે બહુવિધ સિમ કાર્ડ નોંધાયેલા છે અથવા તમે નવું સિમ કાર્ડ મેળવવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો આ માહિતી તમારા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
દૂરસંચાર વિભાગના નવા નિયમો હેઠળ ૨૪ ઓગસ્ટથી સિમ કાર્ડ જારી કરવાની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે બદલાવા જઈ રહી છે. ચાલો ખૂબ જ સરળ ભાષામાં જાણીએ કે આ નવા ફેરફારોની સામાન્ય જનતા પર શું અસર પડશે.

શું છે નવો નિયમ અને મર્યાદા? (SIM Card Limit Rules)
ઘણા લોકોને લાગે છે કે તેઓ અલગ-અલગ કંપનીઓ (જેમ કે- એરટેલ, જિયો, Vi અથવા બીએસએનએલ) પાસેથી પોતાની મરજી મુજબ જેટલા ઈચ્છે તેટલા સિમ લઈ શકે છે, કારણ કે દરેક ઓપરેટરની મર્યાદા અલગ હશે. પરંતુ એવું બિલકુલ નથી.
સમગ્ર દેશ માટે નિયમ: ભારતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં એક વ્યક્તિ પોતાના નામ પર મહત્તમ ૯ સિમ કાર્ડ જ રાખી શકે છે.
વિશેષ રાજ્યો માટે નિયમ: જમ્મુ-કાશ્મીર, આસામ અને ઉત્તર-પૂર્વ (North-East) રાજ્યો માટે આ મર્યાદા થોડી અલગ છે, જ્યાં એક વ્યક્તિ માત્ર ૬ સિમ કાર્ડ જ રાખી શકે છે.
ક્રોસ-નેટવર્ક ગણતરી: સૌથી મોટો ફેરફાર એ છે કે હવે આ ૯ સિમની ગણતરી તમામ ઓપરેટરોને ભેગા કરીને કરવામાં આવશે. એટલે કે જો તમારી પાસે જિયોના ૪, એરટેલના ૩ અને Viના ૨ સિમ છે, તો તમારી કુલ સંખ્યા ૯ થઈ જશે અને તમે નવું સિમ લઈ શકશો નહીં.
૨૪ ઓગસ્ટથી શું અને કેવી રીતે બદલાશે?
૨૪ ઓગસ્ટથી ટેલિકોમ કંપનીઓ માટે સરકારે કડક નિર્દેશો જારી કર્યા છે:
ડિજિટલ ઇન્ટેલિજન્સ પ્લેટફોર્મ (DIP)નો ઉપયોગ: હવે જ્યારે પણ કોઈ ગ્રાહક નવું સિમ ખરીદવા માટે અરજી કરશે, ત્યારે ટેલિકોમ કંપનીઓ સરકારના ‘ડિજિટલ ઇન્ટેલિજન્સ પ્લેટફોર્મ’ દ્વારા તરત જ તપાસ કરશે કે તે વ્યક્તિના નામ પર અગાઉથી કેટલા સિમ એક્ટિવ છે.
નવું સિમ મળવામાં અડચણ: જો તમારા નામ પર અગાઉથી જ ૯ કે તેથી વધુ સિમ રજિસ્ટર્ડ છે, તો ઓપરેટર તમને નવું સિમ જારી કરી શકશે નહીં. જો ભૂલથી કોઈ સિમ એક્ટિવ થઈ પણ જાય, તો તેને તુરંત સસ્પેન્ડ કે બ્લોક કરી દેવામાં આવશે.
ફરજીવાડા પર લગામ: અવારનવાર સાયબર અપરાધીઓ અન્ય કોઈ વ્યક્તિના દસ્તાવેજો (ID) પર નકલી સિમ કઢાવીને ઠેબાને અંજામ આપે છે. આ કડકાઈથી આવા ગેરકાયદેસર કામો પર રોક લાગશે.
કેવી રીતે ચેક કરવું કે તમારા નામે કેટલા સિમ ચાલી રહ્યા છે?
જો તમે એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગતા હો કે તમારા નામ પર કોઈ બીજો વ્યક્તિ નકલી રીતે સિમનો ઉપયોગ તો નથી કરી રહ્યો ને, તો તમે સરકારના સત્તાવાર TAFCOP (સંચાર સાથી) પોર્ટલની મદદ લઈ શકો છો:
સૌથી પહેલા તમારા ફોન અથવા લેપટોપ પર sancharsaathi.gov.in વેબસાઇટ પર જાઓ.
ત્યાં હોમપેજ પર “Know Your Mobile Connections” (અથવા Know your numbers) ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
તમારો ચાલુ મોબાઇલ નંબર અને સ્ક્રીન પર આપેલો કેપ્ચા દાખલ કરો.
તમારા નંબર પર એક OTP આવશે, તેને દાખલ કરીને લોગિન કરો.
ત્યારબાદ તમારા નામ પર જેટલા પણ સિમ રજિસ્ટર્ડ છે, તે બધાની પૂરી લિસ્ટ સ્ક્રીન પર આવી જશે.
જો તેમાં કોઈ એવો નંબર દેખાય જેને તમે નથી ઓળખતા કે ઉપયોગ નથી કરતા, તો તમે અહીંથી જ તેને રિપોર્ટ કે બ્લોક પણ કરી શકો છો.
આ નવો નિયમ સામાન્ય અને ઈમાનદાર નાગરિકો માટે ચિંતાનો વિષય નથી, કારણ કે સામાન્ય રીતે કોઈની પાસે ૯ સિમ હોતા નથી. પરંતુ જે લોકો પાસે જૂના કે એવા નંબરો છે જેનો તેઓ હવે ઉપયોગ નથી કરી રહ્યા, તેમને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ તુરંત પોતાનો ડેટા ચેક કરી લે જેથી ભવિષ્યમાં નવું સિમ લેવામાં કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.

કેવી રીતે ચેક કરવું કે તમારા નામે કેટલા સિમ ચાલી રહ્યા છે?