તિબેટમાં વધુ એક ગ્લેશિયર તળાવ ફાટ્યું: નેપાળમાં ભયાનક પૂરનું હાઈ એલર્ટ, બચાવ કામગીરી થંભી
નેપાળ પરથી કુદરતી આફતોનું સંકટ ઓછું થવાનું નામ નથી લઈ રહ્યું. હજુ તો દક્ષિણ એશિયાનો આ પહાડી દેશ અગાઉના વિનાશક પૂરના આઘાતમાંથી બહાર આવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો, ત્યાં જ તિબેટ સરહદેથી ફરી એકવાર મોટી હોનારતના સમાચાર આવ્યા છે. ચીનના સિચુઆન પ્રાંતમાં આવેલા તીવ્ર ભૂકંપ બાદ તિબેટ ક્ષેત્રમાં સ્થિત એક મોટું તળાવ (Glacial Lake) ફાટી જતાં નેપાળની નદીઓમાં જળસ્તર ભયજનક સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. સ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને વડાપ્રધાન બાલેન શાહે સમગ્ર દેશમાં હાઈ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.
ભૂકંપ અને ગ્લેશિયર તળાવ ફાટવાની ઘટના
શુક્રવારે સવારે સાડા અગિયાર વાગ્યાની આસપાસ ચીનના સિચુઆન પ્રાંતમાં રીક્ટર સ્કેલ પર ૫.૧ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ અનુભવાયો હતો. આ આંચકાના કારણે પહાડી વિસ્તારોમાં મોટી ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓ બની હતી, જેની સીધી અસર તિબેટમાંથી વહેતી નદીઓ પર પડી હતી.
ભૂકંપના કારણે ચીનની શુઓકેન નદી અને પોઇક ત્સાંગપો નદીના સંગમ સ્થાન પર બનેલું એક વિશાળ કુદરતી તળાવ તૂટી ગયું હતું. આ તળાવમાં કરોડો લીટર પાણી સંગ્રહિત હતું, જે એકાએક નીચાણવાળા વિસ્તારો તરફ ધસી આવ્યું હતું. ચીન સરકારે તાત્કાલિક અસરથી નેપાળના વહીવટીતંત્રને આ અંગે ચેતવણી પાઠવી હતી.
નેપાળમાં કટોકટી જેવી સ્થિતિ: બચાવ કામગીરી સ્થગિત
ચીન તરફથી એલર્ટ મળતા જ નેપાળના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા અને ગૃહ મંત્રાલયે તાત્કાલિક કટોકટીની બેઠક બોલાવી હતી. વડાપ્રધાન બાલેન શાહે દેશના તમામ સુરક્ષા દળો, ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ટીમ અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રને સ્ટેન્ડબાય પર રહેવાનો આદેશ આપ્યો છે.
નવા પૂરના ભયને કારણે સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત ધાદિંગ અને નુવાકોટ જિલ્લાઓમાં ચાલી રહેલી રાહત અને બચાવ કામગીરી (Search and Rescue Operations) તાત્કાલિક ધોરણે રોકી દેવામાં આવી છે. બચાવકર્તાઓનું જીવન પણ જોખમમાં ન મુકાય તે હેતુથી આ નિર્ણય લેવાયો છે.
રસુવા જિલ્લામાં હાહાકાર: નદી કિનારે રહેતા લોકોને ખસવા અપીલ
તિબેટની સરહદને અડીને આવેલા નેપાળના રસુવા જિલ્લામાં વહીવટીતંત્ર દ્વારા માઇકિંગ કરીને લોકોને સલામત સ્થળે ખસી જવા માટે સતત અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.
તત્કાલ સ્થાનાંતરણ: નદીના કાંઠે આવેલા ગામડો અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાંથી લોકોને ઉંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં બનેલા અસ્થાયી કેમ્પમાં મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.
તકેદારીના પગલાં: નાગરિકોને રાત્રિ દરમિયાન નદી કિનારે ન જવાની અને સરકારી સૂચનાઓનું કડકપણે પાલન કરવાની વિનંતી કરાઈ છે.
સતત દેખરેખ: નેપાળી અધિકારીઓ ચીની હવામાન વિભાગ અને જળ સંસાધન ટીમ સાથે સતત સંપર્કમાં છે જેથી પાણીના વહાવની ગતિ અને સમયનો ચોક્કસ અંદાજ લગાવી શકાય.
હિમાલયન ક્ષેત્રમાં બદલાતી આબોહવા અને વધતું જોખમ
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર હિમાલયન ક્ષેત્રમાં પર્યાવરણીય સંવેદનશીલતા અને ગ્લોબલ વોર્મિંગના ખતરાને ઉજાગર કર્યો છે. હિમાલયના પહાડોમાં સ્થિત ગ્લેશિયર તળાવો (GLOF – Glacial Lake Outburst Flood) ફાટવાની ઘટનાઓ તાજેતરના વર્ષોમાં ચિંતાજનક રીતે વધી છે. ભૂકંપના નાના આંચકા પણ આ તળાવોની કુદરતી દીવાલોને તોડી નાખે છે, જેનાથી સેકન્ડોમાં જ ભયાનક પૂર આવી જાય છે.
માનવતા સામે મોટો પડકાર
નેપાળમાં અગાઉથી જ હજારો લોકો બેઘર બન્યા છે, અને હવે આ નવી આપદાએ તબાહીનું જોખમ બેવડાવી દીધું છે. વડાપ્રધાન બાલેન શાહની સરકારે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય અને પાડોશી દેશોને પણ સ્થિતિ પર નજર રાખવા વિનંતી કરી છે. હાલમાં સમગ્ર દેશ પ્રાર્થના કરી રહ્યો છે કે પાણીનો પ્રવાહ ઝડપથી ઓછો થાય અને કોઈ મોટું જાનમાલનું નુકસાન ન થાય.
