ઓપરેશન સિંદૂર: S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની તૈનાતી પર પાકિસ્તાને કરી હતી જાસૂસી, વાયુસેનાના પૂર્વ અધિકારીનો સળગતો દાવો
આધુનિક યુદ્ધ માત્ર સરહદ પર ગોળીબાર કે લડાકુ વિમાનો વચ્ચેની ડોગફાઈટ પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ તે ગુપ્ત માહિતી, જાસૂસી અને તકનીકી શ્રેષ્ઠતાની એક જટિલ રમત બની ગયું છે. હાલમાં જ ભારતીય વાયુસેનાના પૂર્વ એર માર્શલ જિતેન્દ્ર મિશ્રા દ્વારા કરવામાં આવેલા એક સંસનીખેજ ખુલાસાએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ દરમિયાન ભારતની અત્યાધુનિક S-400 એર ડિફેન્સ મિસાઈલ સિસ્ટમનું લોકેશન ટ્રેક કરવા માટે પાકિસ્તાની ગુપ્તચર સંસ્થાઓએ તમામ મર્યાદાઓ વટાવીને વ્યાપક જાસૂસી અભિયાન ચલાવ્યું હતું.
S-400 નો પાવર: પાકિસ્તાની વાયુસેના માટે સાબિત થયો ‘ગેમ ચેન્જર’
S-400 સરફેસ-ટુ-એર મિસાઈલ સિસ્ટમ ભારતીય વાયુસેનાનું સૌથી મોટું અને મજબૂત સુદર્શન ચક્ર ગણાય છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન જ્યારે સરહદ પર તણાવ ચરમસીમાએ હતો, ત્યારે ભારત તરફ આવતી પાકિસ્તાની મિસાઈલો અને હવાઈ ખતરાઓને S-400 એ હવામાં જ ક્ષણભરમાં નેસ્તનાબૂદ કરી દીધા હતા.
એર માર્શલ જિતેન્દ્ર મિશ્રાએ એક ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું કે, S-400 ની વ્યૂહાત્મક તૈનાતી એટલી ભયાનક અને અસરકારક હતી કે પાકિસ્તાની લડાકુ વિમાનો ભારતીય સરહદના ૨૦૦ કિલોમીટરના વિસ્તારની નજીક પણ આવતા ડરતા હતા. આ સિસ્ટમે પાકિસ્તાન આકાશમાંથી કરી શકતા કોઈપણ હુમલાની શક્યતાઓને સંપૂર્ણપણે રોકી દીધી હતી.
સ્લીપર સેલ અને જાસૂસી નેટવર્કનો ઉપયોગ: પાકિસ્તાનનો અસફળ પ્રયાસ
જ્યારે પાકિસ્તાનને ભાન થયું કે S-400 તેમની દરેક એર સ્ટ્રાઈકની યોજનાને નિષ્ફળ બનાવી રહ્યું છે, ત્યારે તેમણે આ સિસ્ટમ પર હુમલો કરવા કે તેને નિષ્ક્રિય કરવા માટે તેની ચોક્કસ જગ્યા (લોકેશન) શોધવાના ભગીરથ પ્રયાસો શરૂ કર્યા.
પાકિસ્તાને આ જાસૂસી માટે ભારતની અંદર સક્રિય પોતાના સ્લીપર સેલ, એજન્ટો અને અન્ય ઈન્ટેલિજન્સ સોર્સિસનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેઓ કોઈપણ ભોગે એ જાણવા માગતા હતા કે S-400 ની બેટરીઓ ક્યાં તૈનાત છે. પરંતુ ભારતીય સુરક્ષા દળો અને વાયુસેનાની ‘કેમોફ્લાજ’ (છલાવરણ) તથા અત્યંત ગોપનીય વ્યૂહરચનાના કારણે પાકિસ્તાનની તમામ ચાલ નિષ્ફળ ગઈ હતી અને તેઓ આ સિસ્ટમનું સ્થાન શોધી શક્યા નહોતા.
આધુનિક યુદ્ધનું નવું સ્વરૂપ: મિસાઈલો સાથે ઈન્ટેલિજન્સની પણ લડાઈ
એર માર્શલના આ દાવો સાબિત કરે છે કે ૨૧મી સદીના યુદ્ધમાં માત્ર ટેન્કો, તોપો કે વિમાનો જ મહત્વના નથી, પરંતુ ગુપ્ત માહિતી એકઠી કરવી અને દુશ્મનના રડાર તથા મિસાઈલ ડિફેન્સથી પોતાની સંપત્તિઓને બચાવી રાખવી તે પણ એટલું જ મહત્વનું છે. S-400 માત્ર એક મિસાઈલ સિસ્ટમ નથી, પરંતુ તે ભારતની આકાશી સુરક્ષાનું એક અદમ્ય કવચ છે, જેણે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતની સ્થિતિને અત્યંત મજબૂત બનાવી દીધી હતી.
ભારતીય વાયુસેનાની આત્મનિર્ભરતા અને સુરક્ષા કવચ
S-400 સિસ્ટમની સફળતાએ વૈશ્વિક સ્તરે ભારતીય વાયુસેનાની ક્ષમતાઓનો ડંકો વગાડ્યો છે. પાકિસ્તાનની તમામ ચાલબાજીઓ છતાં ભારતીય વાયુસેનાએ જે રીતે આ મહત્ત્વપૂર્ણ એર ડિફેન્સ એસેટનું રક્ષણ કર્યું અને દુશ્મનના મનમાં ભય પેદા કર્યો, તે ભારતીય સંરક્ષણ રણનીતિની મોટી જીત દર્શાવે છે. આ ઘટના બાદ ભારતીય બોર્ડર પર હવાઈ સુરક્ષા વધુ સજ્જ અને અભેદ્ય બનાવી દેવામાં આવી છે.
