Uber માં મોટો ધડાકો! CEO દારા ખોસરોશાહીએ કેમ ચલાવી 3,300 નોકરીઓ પર કાતર?
વૈશ્વિક સ્તરે રાઇડ-હેલિંગ સર્વિસ આપતી જાણીતી ટેકનોલોજી કંપની ઉબર (Uber) તરફથી કોર્પોરેટ જગતમાં એક મોટા અને આંચકાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કંપનીએ પોતાના ગ્લોબલ વર્કફોર્સમાંથી આશરે 10 ટકા કર્મચારીઓને મુક્ત કરવાનો કડક નિર્ણય લીધો છે. ઉબરના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO) દારા ખોસરોશાહીએ (Dara Khosrowshahi) કંપનીના તમામ કર્મચારીઓને એક આંતરિક મેમો મોકલીને આ નિર્ણયની વિધિવત પુષ્ટિ કરી છે.
આ નિર્ણયથી ટેક ક્ષેત્રમાં કામ કરતા કર્મચારીઓમાં ફરી એકવાર પોતાની નોકરીની સુરક્ષાને લઈને ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. જોકે, કંપનીનું કહેવું છે કે આ પગલું કોઈ તાત્કાલિક નાણાકીય સંકટ કે આર્થિક મંદીના કારણે નથી લેવાયું, પરંતુ કંપનીના માળખાને વધુ કાર્યક્ષમ અને ઝડપી બનાવવા માટે આ વ્યૂહાત્મક ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
નોકરીઓ ઘટાડવા પાછળનું અસલી કારણ: ‘ઓપરેશનલ એફિશિયન્સી’
સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ કોઈ મોટી ટેક કંપની આટલા મોટા પાયે છટણી કરે છે, ત્યારે લોકો તેને આર્થિક નુકસાન કે નફામાં ઘટાડા સાથે જોડીને જોતા હોય છે. પરંતુ ઉબરના કિસ્સામાં પરિસ્થિતિ થોડી અલગ છે. દારા ખોસરોશાહીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કંપની આ પગલું પોતાના વહીવટી માળખાને સુવ્યવસ્થિત કરવા (Streamlining Operations) માટે ઉઠાવી રહી છે.
કંપનીમાં નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા ઘણીવાર બિનજરૂરી મેનેજમેન્ટ સ્તરો (Bureaucratic Layers) ના કારણે ધીમી પડી જતી હોય છે. આથી, મેનેજમેન્ટના સ્તરો ઘટાડવા, ટીમોને સરળ અને સ્પષ્ટ માળખામાં સંગઠિત કરવી અને નિર્ણય લેવાની સ્પીડ વધારવી એ આ છટણી પાછળનું મુખ્ય ધ્યેય છે. વૈશ્વિક ટેક ક્ષેત્રમાં હાલમાં જે ‘ઓપરેશનલ એફિશિયન્સી’ (Operational Efficiency) એટલે કે ઓછા ખર્ચે વધુ ઝડપી કામ કરવાની હોડ ચાલી રહી છે, આ નિર્ણય પણ તેનો જ એક ભાગ છે.
વૈશ્વિક સ્તરે 3,400થી વધુ નોકરીઓ પર પડશે સીધી અસર
ઉબરના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણયથી વિશ્વભરમાં આશરે 3,400થી વધુ કર્મચારીઓની નોકરીઓ પ્રભાવિત થવાનો અંદાજ છે. વર્ષ 2025ના અંત સુધીમાં બહાર પાડવામાં આવેલા વાર્ષિક અહેવાલ મુજબ, ઉબર અને તેની સબસિડિરી કંપનીઓમાં વૈશ્વિક સ્તરે આશરે 34,000 કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા. તેમાંથી 10 ટકા કર્મચારીઓની કાપ મૂકવાનો અર્થ એ થાય છે કે હજારો પરિવાર આ નિર્ણયથી સીધી રીતે પ્રભાવિત થશે.
કંપની હાલમાં દુનિયાના 70 કરતાં વધુ દેશોમાં અને 15,000થી વધુ શહેરોમાં પોતાનું વિશાળ નેટવર્ક ધરાવે છે. ગ્લોબલ સ્તરે ફેલાયેલા આ વિશાળ કારોબારમાં અચાનક 10 ટકા નોકરીઓ ઘટાડવાનો નિર્ણય દર્શાવે છે કે કંપની હવે માત્ર પોતાના મુખ્ય અને વધુ નફાકારક બિઝનેસ એરિયા પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે.
ઓફિસોનું કેન્દ્રીકરણ અને સંસ્થાકીય પુનઃરચના
પોતાના આંતરિક સંદેશમાં CEO દારા ખોસરોશાહીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, માત્ર કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડવી જ પૂરતી નથી, પરંતુ કંપની પોતાની ઓફિસોનું પણ પુનઃસંગઠન કરી રહી છે. હવે કંપની વિશ્વભરમાં ફેલાયેલી પોતાની ઓફિસોને અમુક પસંદગીના અને મુખ્ય શહેરોમાં જ કેન્દ્રિત (Centralize) કરવાની દિશામાં કામ કરી રહી છે.
આ યોજના પાછળનો હેતુ વિવિધ શહેરોમાં પથરાયેલી ટીમો વચ્ચેના કમ્યુનિકેશન ગેપને ઘટાડવાનો અને કામકાજની ગુણવત્તા સુધારવાનો છે. કંપની પોતાની ટીમોને નાના, વધુ જવાબદાર અને પરિણામલક્ષી જૂથોમાં વહેંચવા માંગે છે, જેથી બદલાતા ટેકનોલોજીકલ યુગમાં નવીનતા (Innovation) ઝડપથી લાવી શકાય.
ભારત અને એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર પર શું પડશે અસર?
વૈશ્વિક સ્તરે લેવાયેલા આ મોટા નિર્ણય બાદ ભારતમાં રહેલા ઉબરના કર્મચારીઓ અને આઈટી સેક્ટરમાં પણ ચિંતા જોવા મળી રહી છે. આ અંગે સ્પષ્ટતા કરતા ઉબર ઈન્ડિયાના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, ગ્લોબલ નિર્ણયના ભાગરૂપે ભારતમાં પણ કેટલાક કર્મચારીઓની ભૂમિકાઓ (Roles) પર ચોક્કસપણે અસર પડશે.
જોકે, પ્રવક્તાએ એ બાબત પર ભાર મૂક્યો હતો કે ભારત ઉબર માટે અતિ મહત્વપૂર્ણ અને ઝડપથી વધતું માર્કેટ બની રહેશે. ઉબર એશિયા-પેસિફિક (APAC) ક્ષેત્રમાં પોતાના કારોબારને વધુ મજબૂત અને વિસ્તૃત કરવા માટે ભારતને એક મુખ્ય પ્રાદેશિક કેન્દ્ર (Regional Hub) તરીકે જોઈ રહ્યું છે. આથી, કેટલાક સ્ટાફમાં કાપ હોવા છતાં, ભારતમાંથી થતું ક્રોસ-બોર્ડર અને રિજનલ ઓપરેશન આગામી સમયમાં વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે.
ટેક સેક્ટરમાં સતત વધતી અસુરક્ષાનો સંકેત
કોરોના મહામારી પછીના સમયગાળામાં ટેકનોલોજી કંપનીઓએ ખૂબ ઝડપથી રિક્રૂટમેન્ટ (ભરતી) કરી હતી, પરંતુ હવે વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ અને AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ)ના ઉદય સાથે કંપનીઓ ‘લેન એન્ડ મીન’ (Lean and Mean) મોડેલ તરફ આગળ વધી રહી છે. મોટા બજેટ અને વિશાળ કોર્પોરેટ માળખા ધરાવતી કંપનીઓ હવે પોતાની વધારાની ચરબી એટલે કે બિનજરૂરી ખર્ચાઓ અને હોદ્દાઓ દૂર કરી રહી છે.
ઉબર દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય એ વાતનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે ટેક સેક્ટરમાં હવે માત્ર કંપનીનું કદ નહીં, પરંતુ તેની કાર્યક્ષમતા અને નફાકારકતા સૌથી વધુ મહત્વ ધરાવે છે. દારા ખોસરોશાહીના આ પગલાથી અન્ય ટેક કંપનીઓ પણ પોતાના સંસ્થાકીય માળખા પર પુનર્વિચાર કરવા માટે મજબૂર બની શકે છે.
