ટ્રમ્પ ભલે ગમે તે દાવા કરે, પણ તેમના નજીકના સહયોગીઓ માને છે કે 2029 સુધી નહીં અટકે યુદ્ધ
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ અને સૈન્ય સંઘર્ષને લઈને વ્હાઇટ હાઉસની અંદરથી એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચિંતાજનક અહેવાલ સામે આવી રહ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ભલે જાહેરમાં એવા દાવા કરી રહ્યા હોય કે ઈરાન સાથેનો આ સંઘર્ષ ખૂબ જ ઝડપથી સમાપ્ત થઈ જશે, પરંતુ તેમના પોતાના જ વરિષ્ઠ સલાહકારો અને મંત્રીમંડળના નજીકના સહયોગીઓનો મત આનાથી તદ્દન અલગ છે. બંધ બારણે ચાલી રહેલી બેઠકોમાં ટ્રમ્પના સલાહકારોએ તેમને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે ઈરાનને સરળતાથી ઝુકાવી શકાશે નહીં અને આ યુદ્ધ તેમના વર્તમાન કાર્યકાળ એટલે કે જાન્યુઆરી 2029 સુધી પણ લંબાઈ શકે છે.
ઓવલ ઓફિસ અને સિચ્યુએશન રૂમમાં થયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો દરમિયાન ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ, વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો અને અન્ય શીર્ષ સુરક્ષા અધિકારીઓએ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સમક્ષ આ બાબતે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આ વરિષ્ઠ અધિકારીઓનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે દાયકાઓથી અમેરિકી પ્રતિબંધો, સખત આર્થિક દબાણ અને તમામ પ્રકારની પાબંદીઓનો સામનો કરી રહેલું ઈરાન વર્તમાન સૈન્ય કાર્યવાહી સામે આટલી જલદી ઘૂંટણ ટેકવનાર નથી. ઈરાની શાસનની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ અને તેની જીદને જોતાં આ યુદ્ધ ટૂંકા સમયમાં પૂરું થવાને બદલે એક લાંબી અને થકવી નાખનારી સૈન્ય જટિલતાનું રૂપ લઈ શકે છે.
આ સંભવિત લાંબા ગાળાના સંઘર્ષની અસર માત્ર રાજદ્વારી ક્ષેત્ર પૂરતી સીમિત નહીં રહે; તેનાથી અમેરિકા પર વ્યૂહાત્મક અને આંતરિક એમ બંને મોરચે ભારે દબાણ આવવાની શક્યતા છે. વિશ્લેષકો માને છે કે જો સંઘર્ષ ૨૦૨૯ સુધી લંબાય છે, તો તે અમેરિકાના લશ્કરી સંસાધનો પર અતિશય બોજ નાખશે. વધુમાં, તે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ભારે અસ્થિરતા સર્જી શકે છે, જેનાથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચશે અને વિશ્વભરની અર્થવ્યવસ્થાઓ તેમજ ખુદ અમેરિકન નાગરિકો પર મોંઘવારીનો બોજ પડશે. લાંબા અને અનિશ્ચિત યુદ્ધો પ્રત્યે અમેરિકન જનતાના ઐતિહાસિક વિરોધને જોતાં, આ બાબત રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આંતરિક રાજકીય સ્થિતિ માટે પણ મોટો પડકાર સાબિત થઈ શકે છે.
ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં જમીની હકીકત ઝડપથી વિસ્ફોટક બનતી જઈ રહી છે અને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાસે બંને દેશો વચ્ચે સીધી સૈન્ય અથડામણો શરૂ થઈ ગઈ છે. સમુદ્રમાં યુદ્ધ જહાજો અને વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવાની ઘટનાઓએ આ કટોકટીને વધુ ગંભીર બનાવી દીધી છે. તાજેતરમાં બંને પક્ષો દ્વારા એકબીજાના જહાજો પર હુમલા કરવાના ગંભીર દાવા કરવામાં આવ્યા છે. ઈરાની સેનાનો દાવો છે કે અમેરિકી કાર્યવાહીમાં તેના પાંચ ઓઇલ ટેન્કર તબાહ થઈ ગયા છે, જેના પલટવારમાં ઈરાને પણ દરિયાઈ વિસ્તારમાં 10 જહાજો પર હુમલા કર્યા. આ હિંસક અથડામણોમાં એક નાવિકનું મૃત્યુ થયાના સમાચાર છે અને અન્ય એક નાવિક હજુ પણ લાપતા હોવાનું કહેવાય છે, જેના કારણે દરિયાઈ માર્ગો પર ભયનું વાતાવરણ છે.
તણાવનો વ્યાપ માત્ર સમુદ્ર સુધી જ મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે જમીન પર પણ ફેલાઈ ચૂક્યો છે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેણે જોર્ડનમાં સ્થિત એક અમેરિકી સૈન્ય મથકને પોતાની બેલેસ્ટિક મિસાઈલોથી નિશાન બનાવ્યું છે. જોકે, જોર્ડનની સેનાએ ત્વરિત કાર્યવાહી કરીને હવામાં જ 18 મિસાઈલોને રોકીને નષ્ટ કરવાનો દાવો કર્યો છે. અમેરિકી અધિકારીઓ દ્વારા રાહતના સમાચાર એ આપવામાં આવ્યા છે કે આ ભીષણ મિસાઈલ હુમલામાં તમામ અમેરિકી સૈનિકો સુરક્ષિત છે અને કોઈ મોટા નુકસાનના અહેવાલ નથી.
બીજી તરફ, અમેરિકાએ પણ પોતાની આક્રમક નીતિ સ્પષ્ટ કરી દીધી છે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયોએ ઈરાનને અત્યંત કડક ચેતવણી આપતા કહ્યું છે કે જો ઈરાની દળો દ્વારા અમેરિકી નૌકાદળના જહાજોને નિશાન બનાવવાનો સિલસિલો નહીં અટકે, તો અમેરિકા ઈરાનના ઓઇલ ટેન્કરો અને તેના આર્થિક ઠિકાણાઓ વિરુદ્ધ હજુ પણ વધુ ભયાનક અને નિર્ણાયક કાર્યવાહી કરવાથી પાછળ હટશે નહીં. વોશિંગ્ટનનું આ વલણ એ સાફ કરે છે કે અમેરિકા પીછેહટ કરવાના મૂડમાં નથી.
ટૂંકમાં, જ્યાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ આ સંઘર્ષના ઝડપી ઉકેલની આશા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, ત્યાં તેમના સલાહકારો આગામી દિવસોમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા ગાળાના, ખર્ચાળ અને જોખમી સંઘર્ષની શક્યતા જોઈ રહ્યા છે. જો આ પરિસ્થિતિ યથાવત રહેશે, તો આ સંઘર્ષ સમગ્ર વૈશ્વિક વ્યવસ્થા તેમજ મધ્ય પૂર્વ માટે એક ગંભીર સમસ્યા બની શકે છે.
