મોબાઈલ યુઝર્સ માટે મોટું એલર્ટ: સિમ કાર્ડના ગેરકાયદેસર ઉપયોગ પર સરકારે કસી લગામ
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન અને સિમ કાર્ડ આપણા જીવનનો એક અભિન્ન અંગ બની ગયા છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારા નામે રજિસ્ટર્ડ સિમ કાર્ડનો ખોટો કે ગેરકાયદેસર ઉપયોગ તમને મોટી કાનૂની મુસીબતમાં મૂકી શકે છે? તાજેતરમાં ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) દ્વારા મોબાઈલ યુઝર્સ માટે એક કડક ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે, જેમાં નકલી સિમ અને મોબાઈલ ઓળખ સાથે જોડાયેલા મામલાઓ પર સકંજો કસવાની વાત કરવામાં આવી છે. આવો જાણીએ કે આ ચેતવણી પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે અને તેનાથી બચવા માટે તમારે કઈ સાવચેતીઓ રાખવી જોઈએ.

શું કહે છે ટેલિકોમ વિભાગની ચેતવણી?
ટેલિકોમ વિભાગ (DoT)ના જણાવ્યા અનુસાર, જો તમારા નામે જારી કરાયેલા કોઈપણ સિમ કાર્ડનો ઉપયોગ કોઈ પણ પ્રકારના અપરાધ કે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિમાં થતો જણાશે, તો તમારે ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે. ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ એક્ટ, 2023 હેઠળ આવા મામલાઓમાં 3 વર્ષ સુધીની જેલ અને 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો મોટો દંડ ફટકારવામાં આવી શકે છે.
વિભાગે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે યુઝર્સે ક્યારેય પણ પોતાના નામે જારી થયેલું સિમ કાર્ડ અન્ય કોઈ વ્યક્તિને ઉપયોગ કરવા માટે આપવું જોઈએ નહીં. છેતરપિંડીથી સિમ જારી કરાવવું, ટેલિકોમ આઈડેન્ટિફાયરનો ખોટો ઉપયોગ કરવો અને મોબાઈલના IMEI નંબર સાથે છેડછાડ કરવી એ કાયદાકીય ગુનો છે અને આના પર ખૂબ જ સખત કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
શા માટે જારી કરવામાં આવી આ એડવાઈઝરી?
આ કડક પગલું તાજેતરમાં સાયબર ક્રાઈમની તપાસ દરમિયાન સામે આવેલા એક મોટા કિસ્સા પછી લેવામાં આવ્યું છે. છત્તીસગઢમાં એક પોઈન્ટ ઓફ સેલ (PoS) એજન્ટે લોકોની જાણકારી અને તેમની સંમતિ વગર તેમના દસ્તાવેજોનો ખોટો ઉપયોગ કરીને 25 મોબાઈલ કનેક્શન એક્ટિવેટ કરી દીધા હતા. જ્યારે આ તમામ કનેક્શન્સની તપાસ અને વેરિફિકેશન કરવામાં આવ્યું, ત્યારે ઘણા નંબરો સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર સાબિત થયા, જેને તાત્કાલિક ધોરણે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા.
આ ઘટના એ વાતનો પાક્કો પુરાવો છે કે કેવી રીતે કોઈ તમારી જાણ વગર તમારા નામે સિમ કાર્ડ એક્ટિવેટ કરી શકે છે, અને જો તે નંબરોનો ઉપયોગ કોઈ સાયબર અપરાધમાં થયો, તો મુસીબત અસલી દસ્તાવેજ ધારક પર આવી શકે છે.
IMEI નંબર સાથે છેડછાડ અને નકલી એપ્સ પર પણ કડકાઈ
ટેલિકોમ વિભાગે માત્ર સિમ કાર્ડ જ નહીં, પરંતુ એવા મોડેમ, સિમ બોક્સ અને અન્ય ઉપકરણોથી પણ સાવધ રહેવા જણાવ્યું છે જેના IMEI નંબર બદલવામાં આવ્યા હોય અથવા જેમાં છેડછાડ કરવામાં આવી હોય. IMEI કોઈપણ મોબાઈલ ઉપકરણની ઓળખ સાથે જોડાયેલો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ યુનિક નંબર છે.
આ ઉપરાંત, વિભાગે જનતાને એવી એપ્સ, વેબસાઈટ્સ કે ટૂલ્સનો ઉપયોગ ન કરવાની સલાહ આપી છે જે કોલિંગ લાઇન આઈડેન્ટિફાઈડ (CLI) કે અન્ય ટેલિકોમ ઓળખ સાથે જોડાયેલી જાણકારીને બદલે કે છુપાવે છે. DoTના મતે, આ પ્રકારના ફેરફારો દેશના ટેલિકોમ નેટવર્કની સુરક્ષા અને તેની વિશ્વસનીયતા માટે ખૂબ મોટું જોખમ પેદા કરે છે.
તમારે શું કરવાની જરૂર છે?
પોતાને સુરક્ષિત રાખો: જો તમને શંકા હોય કે તમારી જાણ વગર તમારા દસ્તાવેજો પર બીજું કોઈ સિમ ચાલી રહ્યું છે, તો તુરંત તપાસ કરો.
સંચાર સાથી પોર્ટલનો ઉપયોગ કરો: સરકારના અધિકૃત સંચાર સાથી (Sanchar Saathi) પોર્ટલ અથવા તેની મોબાઈલ એપ પર જઈને તમે સરળતાથી ચેક કરી શકો છો કે તમારા નામે કુલ કેટલા સિમ કાર્ડ એક્ટિવ છે.
બીજાને સિમ ન આપો: તમારું સિમ કાર્ડ કે તમારા દસ્તાવેજોની ઝેરોક્ષ ક્યારેય પણ કોઈ અજાણ વ્યક્તિને ઉપયોગ માટે આપશો નહીં.
જાગૃત રહો અને ડિજિટલ સુરક્ષાના આ નિયમોનું પાલન કરીને તમારી જાતને અને તમારા પરિવારને કાનૂની મુશ્કેલીઓથી બચાવો.

IMEI નંબર સાથે છેડછાડ અને નકલી એપ્સ પર પણ કડકાઈ