અનિચ્છનીય ગર્ભથી બચાવ માટે WHOની નવી ગાઇડલાઇન જારી, બદલાયા સ્વાસ્થ્ય નિયમો
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO) એ દુનિયાભરમાં અનિચ્છનીય ગર્ભથી બચાવ અને પરિવાર નિયોજન (Family Planning) ને વધુ સુરક્ષિત, સરળ અને સુલભ બનાવવા માટે એક વ્યાપક નવી ગાઇડલાઇન જારી કરી છે. આ નવી ગાઇડલાઇનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મહિલાઓ અને પુરુષો બંને માટે ગર્ભનિરોધક વિકલ્પોને વધુ બેહતર બનાવવાનો અને સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી ગેરસમજોને દૂર કરવાનો છે. WHO ના આ સમગ્ર અહેવાલને મુખ્યત્વે બે મોટા ભાગોમાં સમજી શકાય છે—પહેલો મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય અને વિકલ્પો સાથે જોડાયેલો છે, અને બીજો પુરુષોની ભાગીદારી અને જાગૃતિ સાથે.
૧. મહિલાઓ માટે ગર્ભનિરોધકનાં નવા અને બેહતર તરીકાઓ
આજે પણ દુનિયાભરમાં અંદાજે 16.4 કરોડ મહિલાઓ એવી છે જેઓ માતા બનવા માગતી નથી અથવા ગર્ભાવસ્થામાં વિલંબ ઇચ્છે છે, પરંતુ તેમની પાસે સુરક્ષિત ગર્ભનિરોધક વિકલ્પોની અછત છે. આ અંતરને દૂર કરવા માટે WHO એ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો સૂચવ્યા છે:
લાંબા સમય સુધી ચાલતી ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ: સામાન્ય રીતે ઓરલ પિલ્સ દર મહિનાના ચક્ર મુજબ લેવામાં આવે છે, પરંતુ નવી ગાઇડલાઇન અનુસાર તેમને અટક્યા વગર સતત 6 મહિનાથી લઈને 1 વર્ષ સુધી સુરક્ષિત રીતે લઈ શકાય છે. આનાથી મહિલાઓને વારંવાર દવાઓ બદલવાની અથવા ભૂલી જવાની સમસ્યાથી રાહત મળશે.
ઇમ્પ્લાન્ટની સમયમર્યાદા વધી: શરીરની અંદર ત્વચાની નીચે લગાડવામાં આવતા ગર્ભનિરોધક ઇમ્પ્લાન્ટ (Contraceptive Implant) ને હવે સતત 5 વર્ષ સુધી ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આનાથી મહિલાઓને વારંવાર હોસ્પિટલના ચક્કર કાપવા અને ખર્ચાઓમાંથી મોટી રાહત મળશે.
ઇમરજન્સી પિલ્સના નવા વિકલ્પો: અસુરક્ષિત શારીરિક સંબંધ પછી ઇમરજન્સી વિકલ્પ તરીકે ‘મિફેપ્રિસ્ટોન’ (10-50 મિલિગ્રામ) દવા ભલામણ કરવામાં આવી છે. આ દવાને સંબંધ બનાવ્યાના 5 દિવસની અંદર જેટલી વહેલી તકે શક્ય હોય, લઈ લેવી જોઈએ જેથી અનિચ્છનીય ગર્ભથી બચાવ થઈ શકે.
કેટલીક દવાઓ પર સખત પ્રતિબંધ: WHO એ ચેતવણી આપી છે કે જે ગર્ભનિરોધક દવાઓનો પર્યાપ્ત અને સુરક્ષિત ક્લિનિકલ રેકોર્ડ નથી, તેનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ. ઉદાહરણ તરીકે, ‘ઓર્મેલોક્સિફેન’ દવા પર હજુ વધુ સંશોધનની જરૂર જણાવાઈ છે, જ્યારે ‘ક્વિનેસ્ટ્રોલ’ નામની ગોળીને તેના ગંભીર આડઅસરો (Side Effects) ને કારણે રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય કાર્યક્રમોમાં સામેલ ન કરવાની સખત તાકીદ કરવામાં આવી છે.
૨. પુરુષોની ભાગીદારી અને જાતીય સમાનતા (Gender Equality)
૨. પુરુષોની ભાગીદારી અને જાતીય સમાનતા (Gender Equality)WHO નું સ્પષ્ટ માનવું છે કે ગર્ભનિરોધક પસંદ કરવું કે તેનો ઉપયોગ બંધ કરવો એ માત્ર મહિલાઓની જ જવાબદારી નથી, પરંતુ તે જાતીય સમાનતા અને પરસ્પર સહમતિનો મુદ્દો છે.
મર્યાદિત સાધનો, છતાં મોટી ભાગીદારી: આજના સમયમાં પુરુષો પાસે મુખ્યત્વે કોન્ડોમ, નસબંધી (Vasectomy) કે વિડ્રોલ જેવા અત્યંત મર્યાદિત સાધનો જ ઉપલબ્ધ છે. છતાં પણ, દુનિયાભરમાં આશરે 30% યુગલો પુરુષોના આ વિકલ્પો પર નિર્ભર રહે છે.
વિચારોમાં સકારાત્મક બદલાવ: સમાજમાં આ એક જૂની ધારણા રહી છે કે પુરુષો ગર્ભનિરોધક ઉપાયોનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળે છે. જો કે, WHO ના તાજેતરના સર્વેએ આ માન્યતાને સંપૂર્ણપણે ખોટી સાબિત કરી દીધી છે. સર્વેમાં 75% થી વધુ યુગલોએ સ્વીકાર્યું કે પુરુષો નવા ગર્ભનિરોધક અપનાવવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. જ્યારે 85% મહિલાઓએ એ પણ કહ્યું કે તેઓ પરિવાર નિયોજનની જવાબદારીમાં પોતાના પુરુષ પાર્ટનર પર પૂરો ભરોસો કરે છે.
આ નવી ગાઇડલાઇન માત્ર મહિલાઓના શારીરિક સ્વાસ્થ્ય અને સુવિધાને જ પ્રાથમિકતા નથી આપતી, પરંતુ સમાજમાં ગર્ભનિરોધક સાથે જોડાયેલી રૂઢિચુસ્ત માનસિકતાને બદલીને પુરુષ અને મહિલા બંનેની સમાન જવાબદારી નક્કી કરવા પર ભાર મૂકે છે.
