પ્રાકૃતિક ખેતીથી હળદરની ઉપજ થઈ બમણી: વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોની મોટી સફળતા

ખેડૂતો માટે ખુશખબર: આ દેશી પદ્ધતિ અપનાવો અને હળદરની ખેતીમાં કમાણી કરો બમણી!

ભારતમાં ખેતી ક્ષેત્રે એક મોટા અને સકારાત્મક પરિવર્તનની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. તાજેતરમાં ગુજરાત બાયોટેકનોલોજી રિસર્ચ સેન્ટર (GBRC) અને સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલય (SDAU) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંયુક્ત સંશોધનમાં અદભુત પરિણામો સામે આવ્યા છે. હળદરની ખેતી પર કરવામાં આવેલા આ ફિલ્ડ ટ્રાયલ્સમાં સાબિત થયું છે કે પ્રાકૃતિક પદ્ધતિ અપનાવવાથી હળદરનું ઉત્પાદન રાસાયણિક ખેતી કરતા બે ગણા કરતાં પણ વધુ થઈ શકે છે. આ સફળતા માત્ર ગુજરાત જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશના ખેડૂતો માટે એક નવી દિશા ખોલી રહી છે.

વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ અને ચોંકાવનારા આંકડા

આ અભ્યાસના રિપોર્ટ ‘BMC Plant Biology’ નામના પ્રતિષ્ઠિત જર્નલમાં પણ પ્રકાશિત થયા છે. વિજ્ઞાન અને પ્રાદ્યોગિકી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાના જણાવ્યા અનુસાર, પરંપરાગત રાસાયણિક ખેતીની સરખામણીમાં પ્રાકૃતિક ખેતીની નવ અલગ-અલગ પદ્ધતિઓનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.

પરિણામો ખૂબ જ પ્રોત્સાહક રહ્યા:

• પ્રાકૃતિક ખેતી: આ પદ્ધતિથી ખેતી કરવા પર હેક્ટરદીઠ 40 ટનથી વધુ હળદરની ઉપજ મળી.

• પરંપરાગત ખેતી: સામાન્ય રાસાયણિક પદ્ધતિમાં આ જ પ્રમાણ માત્ર હેક્ટરદીઠ 19.3 ટન સુધી જ સીમિત રહ્યું.

• આર્થિક લાભ: ઇનપુટ પાછળનો ખર્ચ ઘટવાને કારણે પ્રાકૃતિક ખેતીમાં હેક્ટરદીઠ રૂ. 10.5 લાખથી વધુનું ચોખ્ખું વળતર મળ્યું, જ્યારે પરંપરાગત ખેતીમાં આ વળતર માત્ર રૂ. 3.61 લાખ આસપાસ જ રહ્યું હતું.

પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયની જન્મજયંતિ: મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે કાંકરિયા ખાતે પ્રતિમાને અર્પણ કરી ભાવભીની શ્રદ્ધાંજલિ

અમદાવાદમાં ‘સેવા સેતુ’ કાર્યક્રમનું ભવ્ય આયોજન: મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની ઉપસ્થિતિમાં નાગરિકોને મળ્યા સરકારી યોજનાઓના લાભ

પરંપરાગત પદ્ધતિઓ અને આધુનિક બાયોટેકનોલોજીનો સુમેળ

આ સફળતા પાછળ ગુજરાત સ્ટેટ બાયોટેકનોલોજી મિશન (GSBTM) અને અન્ય સંશોધન સંસ્થાઓની મહત્વની ભૂમિકા રહી છે. વૈજ્ઞાનિકોએ બીજની માવજત માટે ‘બીજામૃત’, પ્રવાહી બાયોસ્ટિમ્યુલન્ટ તરીકે ‘જીવામૃત’ અને ઘન ઇનપુટ તરીકે ‘ઘનજીવામૃત’નો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ સાથે ઘઉંના પરાળનું મલ્ચિંગ કરવાથી જમીનમાં ભેજ અને કાર્બનિક દ્રવ્યો જળવાઈ રહ્યા, જે સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિ માટે અત્યંત ગુણકારી સાબિત થયા.

જમીનની ફળદ્રુપતા અને સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાજ્યના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત સતત ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. આ સંશોધને સાબિત કર્યું છે કે પ્રાકૃતિક પદ્ધતિઓથી જમીનની જીવંત ઇકોસિસ્ટમ પાછી આવે છે. જમીનમાં રહેલા લાભદાયી સૂક્ષ્મજીવો અને મેટાબોલાઇટ્સ છોડની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં અને પોષક તત્વો પૂરા પાડવામાં મદદ કરે છે.

આજે ખેડૂતો રાસાયણિક ખાતરો અને મોંઘા જંતુનાશકોના બોજમાંથી મુક્ત થઈને ઓછા ખર્ચે મબલખ ઉપજ મેળવી રહ્યા છે. હળદર જેવી ‘ગોલ્ડન સ્પાઇસ’ પાકની આ પ્રાકૃતિક ખેતી ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવાની સાથે દેશના નાગરિકોને રસાયણમુક્ત અને પોષણયુક્ત આહાર પૂરો પાડવામાં સીમાચિહ્ન રૂપ સાબિત થઈ રહી છે.