આંખોની રોશની અને પાચનતંત્ર માટે સંજીવની સમાન છે આ સસ્તું ફળ: જાણીતા ડાયેટિશિયને જણાવ્યા અદ્ભુત ફાયદા
આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં અનિયમિત ખાનપાન અને સતત સ્ક્રીન સામે રહેવાને કારણે પેટની સમસ્યાઓ તેમજ આંખોનો થાક સામાન્ય બની ગયા છે. આવી સ્થિતિમાં બજારમાં સરળતાથી અને સસ્તા દરે ઉપલબ્ધ કોળું (Pumpkin) શરીર માટે કોઈ અદ્ભુત વરદાનથી કમ નથી. સામાન્ય રીતે માત્ર શાકભાજી કે મોસમી ફળ ગણાતું કોળું પોષણની દ્રષ્ટિએ અત્યંત ધનીક ખોરાક છે.
રજિસ્ટર્ડ ડાયેટિશિયન અને ‘ફોર ટ્રેનર્સ’ ના સ્થાપક લોરેન સ્લેટન (MS, RD) ના જણાવ્યા અનુસાર, કોળામાં કેલરીનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું હોય છે, પરંતુ તે બીટા કેરોટીન, ફાઇબર અને વિટામિન્સનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. તેને રોજિંદા આહારમાં સામેલ કરવાથી આંખોનું તેજ વધે છે, પાચનતંત્ર મજબૂત બને છે અને હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય પણ જળવાઈ રહે છે.
કોળામાં સમાયેલો પોષક તત્વોનો ખજાનો
કોળામાં મુખ્ય પોષક તત્વ વિટામિન એ (Vitamin A) છે. માત્ર એક કપ કોળું આપણી દૈનિક જરૂરિયાતના આશરે ૭૮ ટકા જેટલું વિટામિન એ પૂરું પાડી શકે છે. આ ઉપરાંત તેમાં વિટામિન સી, વિટામિન ઈ, પોટેશિયમ, કોપર અને કેરોટિનોઇડ્સ જેવા શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ રહેલા છે.
એક કપ કોળાના પલ્પમાંથી શરીરને માત્ર ૪૯ કેલરી મળે છે, જ્યારે તેમાં ૩ ગ્રામ ફાઇબર, ૧૨ ગ્રામ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને ૨ ગ્રામ પ્રોટીન મળી રહે છે. ચરબીનું પ્રમાણ નહિવત હોવાને કારણે તે સ્વાસ્થ્ય જાગૃત લોકો માટે આદર્શ ખોરાક છે.
આંખોની રોશની સુધારવામાં અત્યંત અસરકારક
કોળામાં પ્રચુર માત્રામાં રહેલું બીટા કેરોટીન શરીરમાં જઈને વિટામિન એ માં રૂપાંતરિત થાય છે. વિટામિન એ સામાન્ય દ્રષ્ટિ જાળવી રાખવા અને આંખોને સ્વસ્થ રાખવા માટે અનિવાર્ય છે. વધતી ઉંમર સાથે આંખોની રોશની નબળી પડતી અટકાવવામાં અને રેટિનાને સુરક્ષિત રાખવામાં કોળાનું સેવન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
પાચનતંત્ર અને આંતરડા માટે વરદાન
કોળામાં ભરપૂર પ્રમાણમાં રહેલું ડાયેટરી ફાઇબર પાચનક્રિયાને સુગાઢ બનાવે છે. તે આંતરડાની હિલચાલને નિયમિત રાખવામાં મદદ કરે છે, જેથી કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓ થતી નથી. આ ઉપરાંત ફાઇબર આંતરડાના ગુડ બેક્ટેરિયા (માઇક્રોબાયોટા) માટે ઉત્તમ પોષણ પૂરું પાડે છે, જેનાથી સમગ્ર પાચનતંત્ર મજબૂત રહે છે.
રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને હૃદય આરોગ્ય
કોળામાં રહેલા વિટામિન એ, વિટામિન સી અને કેરોટિનોઇડ્સ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) ને મજબૂત બનાવે છે, જેનાથી મોસમી બીમારીઓ સામે રક્ષણ મળે છે. તે જ સમયે, તેમાં રહેલું પોટેશિયમ બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખવામાં અને સ્નાયુઓની કાર્યક્ષમતા વધારવામાં મદદ કરે છે, જે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે.
વજન અને ભૂખ પર નિયંત્રણ
ઓછી કેલરી અને વધુ ફાઇબર હોવાને કારણે, કોળું ખાધા પછી લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું હોવાનો અહેસાસ થાય છે. આનાથી વારંવાર નાસ્તો કરવાની ટેવ ઘટે છે, જે વજન ઉતારવા માંગતા લોકો માટે ખૂબ જ મદદરૂપ નીવડે છે.
કોળું ખાવાની સાચી રીત અને પ્રોસેસ્ડ પલ્પ
કોળામાં રહેલું બીટા કેરોટીન ફેટ-સોલ્યુબલ (ચરબીમાં દ્રાવ્ય) હોય છે. આથી તેનું સંપૂર્ણ શોષણ થાય તે માટે કોળાને ઓલિવ ઓઇલ, એવોકાડો, નટ્સ અથવા દાળ-કઠોળ સાથે રાંધીને ખાવું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. તમે તેની શાકભાજી, સૂપ, ખીર કે જ્યુસ બનાવીને પણ સેવન કરી શકો છો.
તાજું કોળું અને ૧૦૦% શુદ્ધ કૅન્ડ પલ્પ વચ્ચે પોષણની દ્રષ્ટિએ બહુ મોટો તફાવત હોતો નથી. જો તાજું કોળું ન મળે તો ખાંડ કે વધારાના રસાયણો વગરના પલ્પનો ઉપયોગ આખા વર્ષ દરમિયાન આસાનીથી કરી શકાય છે.
