એમેઝોન-ફ્લિપકાર્ટ પર વિવાદ: સરકારી મંજૂરી વગર વેચાતા 700 થી વધુ સિક્યોરિટી કેમેરા પ્લેટફોર્મ પરથી હટાવાયા
આજના ડિજિટલ યુગમાં લોકો ઘર હોય કે દુકાન, દરેક જગ્યાએ ઈન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલા સિક્યોરિટી કેમેરા (CCTV Camera) લગાવવાનો ક્રેઝ ખૂબ જ વધી ગયો છે. આધુનિક ટેક્નોલોજીના કારણે લોકો પોતાની ગેરહાજરીમાં પણ દુનિયાના કોઈપણ ખૂણે બેઠા-બેઠા પોતાના ઘર કે વ્યવસાય પર સ્માર્ટફોનની મદદથી સીધી નજર રાખી શકે છે.
પરંતુ જો તમે પણ તમારા ઘરમાં કે અન્ય કોઈ સુરક્ષિત જગ્યાએ આવા ઈન્ટરનેટથી કનેક્ટેડ કેમેરા લગાવ્યા હોય, તો આ અહેવાલ તમારા માટે અત્યંત ચેતવણીરૂપ છે. તાજેતરમાં એમેઝોન (Amazon) અને ફ્લિપકાર્ટ (Flipkart) જેવા દિગ્ગજ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર ઓનલાઈન વેચાતા આઈપી અને સિક્યોરિટી કેમેરાની ગુણવત્તા અને કાયદેસરતાને લઈને કેટલાક ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
રોયટર્સની તપાસમાં થયો મોટો ખુલાસો: બિનઅધિકૃત કેમેરાનું વેચાણ
તાજેતરની એક તપાસમાં એ વાત સામે આવી છે કે એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ જેવા લોકપ્રિય શોપિંગ પ્લેટફોર્મ પર એવા સુરક્ષા કેમેરા ખુલ્લેઆમ વેચાઈ રહ્યા હતા, જેને ભારત સરકાર તરફથી જરૂરી સરકારી મંજૂરી કે પ્રમાણપત્ર મળ્યું જ નહોતું. ઈ-કોમર્સ વેબસાઇટ્સ પર ઉપલબ્ધ આવા આશરે 770 જેટલા ઈન્ટરનેટથી કનેક્ટેડ સીસીટીવી કેમેરાની યાદી સામે આવી હતી.
આશ્ચર્યજનક બાબત તો એ છે કે આ યાદીમાં સામેલ મોટાભાગના કેમેરા પાસે દેશના કાયદા મુજબના જરૂરી સરકારી માપદંડો કે મંજૂરીઓ જ નહોતી. આ ખુલાસો સામે આવ્યા બાદ બંને મોટી ઈ-કોમર્સ કંપનીઓએ પોતાના પ્લેટફોર્મ પર વેચાતી આવી પ્રોડક્ટ્સની આંતરિક તપાસ શરૂ કરી દીધી છે.
BIS સર્ટિફિકેશન વગર વેચાઈ રહ્યા હતા 700 થી વધુ કેમેરા
પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ પર વેચાણ માટે મૂકવામાં આવેલા 700 થી વધુ કેમેરાના નામો BIS (Bureau of Indian Standards – બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ) ના અધિકૃત મંજૂર રેકોર્ડમાં નોંધાયેલા જ નહોતા. કોઈપણ ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણ ભારતમાં વેચવા માટે બીઆઈએસનું પ્રમાણપત્ર હોવું અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે, જેથી તે ઉપકરણ સુરક્ષા અને ગુણવત્તાના તમામ ધોરણો પર ખરું ઉતરે.
પરંતુ વગર મંજૂરીએ વેચાતા આ કેમેરાની માહિતી બહાર આવતા જ ગ્રાહકોની સુરક્ષાને લઈને ભારે ચિંતા ફેલાઈ ગઈ છે. આ મામલો ગંભીર બનતા જ બંને ઓનલાઈન શોપિંગ પ્લેટફોર્મ્સે તાત્કાલિક ધોરણે પગલાં લેવાની કવાયત હાથ ધરી છે.
હવે આગળ શું પગલાં લેવામાં આવશે?
બિનઅધિકૃત અને મંજૂરી વગરના કેમેરા બજારમાં ખુલ્લેઆમ વેચાઈ રહ્યા હોવાની વિગતો સામે આવ્યા બાદ, હવે પ્રશાસન અને કંપનીઓ દ્વારા કડક કાર્યવાહીના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે. જે કેમેરાના નામ સરકારના માન્ય રેકોર્ડ કે બીઆઈએસ લિસ્ટમાં નથી, તેમને તાત્કાલિક અસરથી સંબંધિત ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પરથી હટાવવામાં આવી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પ્રકારના વગર મંજૂરીવાળા સ્માર્ટ કેમેરા માત્ર ગ્રાહકો સાથેની છેતરપિંડી નથી, પરંતુ તે ઘરની ગોપનીયતા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પણ મોટો ખતરો બની શકે છે.
સાયબર સુરક્ષા અને પ્રાઈવસી પર વધતું ગંભીર જોખમ
આપણે જાણીએ છીએ કે આજની તારીખમાં સુરક્ષા વધારવા માટે જ કેમેરા લગાવવામાં આવે છે, પરંતુ જો તે જ કેમેરા નબળી ગુણવત્તાવાળા કે બિનઅધિકૃત નીકળે, તો તે સુરક્ષા સુધારવાને બદલે ઊલટો મોટો ખતરો પેદા કરી શકે છે.
આવા અનઓથોરાઈઝ્ડ ઈન્ટરનેટ કેમેરાને કારણે સાયબર સુરક્ષાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. હેકર્સ સરળતાથી આવા કેમેરાના ડેટા કે લાઈવ ફુટેજ ચોરી શકે છે, જેનાથી તમારા ઘર કે દુકાનની અંગત પળાઓ અને ગોપનીયતા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. તેથી, કોઈપણ ઈલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ કે કેમેરો ખરીદતી વખતે તેની સરકારી માન્યતા અને સર્ટિફિકેશન ચોક્કસપણે ચકાસી લેવા જોઈએ.
