અરુણાચલ પ્રદેશ આપણું જ છે! ભારતનું આ મોટું પગલું જોઈને ચીનના ઉડી ગયા હોશ.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આગામી ૨૭ ઓક્ટોબરથી ૧ નવેમ્બર દરમિયાન અરુણાચલ પ્રદેશના તવાંગ ખાતે વાર્ષિક ઇન્ટરનેશનલ ટૂરિઝમ માર્ટ (International Tourism Mart) નું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ વૈશ્વિક પ્રવાસન પ્રમોશન ઇવેન્ટમાં ચીન સહિત લગભગ ૨૦ દેશોના પ્રતિનિધિઓ ભાગ લે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.
આ ફ્લેગશિપ ટૂરિઝમ પ્રમોશન ઇવેન્ટની ૧૪મી આવૃત્તિ કેન્દ્રીય પ્રવાસન મંત્રાલય અને અરુણાચલ પ્રદેશ સરકારના પ્રવાસન વિભાગ દ્વારા સંયુક્ત રીતે યોજવામાં આવી રહી છે. આ ઇવેન્ટમાં પ્રવાસન વ્યવસાયો, સરકારી પ્રતિનિધિઓ, ટૂર ઓપરેટર્સ, રોકાણકારો, મીડિયા અને અન્ય હિસ્સેદારો એક મંચ પર ભેગા મળીને ઉત્તર-પૂર્વ ક્ષેત્રની પ્રવાસન ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કરશે.
અગાઉ, આ ઇવેન્ટની ૨૦૨૫ની આવૃત્તિ ૧૩ થી ૧૬ નવેમ્બર દરમિયાન સિક્કમના ગંગટોક ખાતે યોજાઈ હતી, જેમાં ૧૯ કરતા વધુ દેશોના સરકારી પ્રતિનિધિઓ અને ઉદ્યોગના હિસ્સેદારોએ હાજરી આપી હતી.
તવાંગ સ્થળનું મહત્વ કેમ ખાસ છે?
આ વર્ષની ઇવેન્ટ એક દાયકા કરતા વધુ સમય બાદ તવાંગમાં ઇન્ટરનેશનલ ટૂરિઝમ માર્ટનું પુનરાગમન દર્શાવે છે. આ જિલ્લાએ છેલ્લે ૨૦૧૩માં આ ઇવેન્ટનું આયોજન કર્યું હતું. જો કે પ્રવાસન માર્ટ એક નિયમિત વાર્ષિક કાર્યક્રમ છે, પરંતુ તેના આયોજન માટે તવાંગની પસંદગી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તવાંગ ભારત-ચીન સરહદના પૂર્વીય ક્ષેત્રમાં આવેલું છે અને તે લાંબા સમયથી અરુણાચલ પ્રદેશ પર બેઇજિંગના પ્રાદેશિક દાવાઓના કેન્દ્રમાં રહ્યું છે.
ચીન અરુણાચલ પ્રદેશને ‘ઝાંગનાન’ (Zangnan) અથવા દક્ષિણ તિબેટ તરીકે ઓળખે છે અને આ પ્રદેશ પર પોતાનો દાવો કરે છે. બીજી તરફ, ભારતે આ દાવાને સ્પષ્ટપણે ફગાવી દીધો છે અને હંમેશાં એ વાત પર જોર આપ્યું છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ એ ભારતનો “અવિભાજ્ય અને અભિન્ન અંગ” છે.
ક્યારેક વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર તણાવ પણ વધી જાય છે. આવી જ એક નોંધપાત્ર ઘટના ૨૦૨૨માં બની હતી, જ્યારે અરુણાચલ પ્રદેશના તવાંગ સેક્ટરના ઉપરના વિસ્તારોમાં ‘યાંગત્સે’ નામના વિસ્તારમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચે ઘર્ષણની અહેવાલ આવ્યા હતા.
તવાંગ તેની ૪૦૦ વર્ષ જૂની મઠ (Monastery), સમૃદ્ધ બૌદ્ધ વારસા, ૬ઠ્ઠા દલાઈ લામા સાથેના જોડાણ, હિમાલયની પ્રાકૃતિક સુંદરતા, ઊંચાઈવાળા પાસ અને મોનપા સંસ્કૃતિ માટે સમગ્ર વિશ્વમાં જાણીતું છે.
સરકારનું સત્તાવાર પગલું અને ભૌગોલિક નામોની ઓળખ
તવાંગમાં યોજાનારી આ પ્રવાસન ઇવેન્ટ એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે સરકારે થોડા અઠવાડિયા પહેલા જ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયાના સત્તાવાર નકશા પર પ્રમાણભૂત નામોનો ઉપયોગ કરીને અરુણાચલ પ્રદેશમાં ૨૭ સ્થાનો અને ભૌગોલિક લાક્ષણિકતાઓની ઓળખ કરી છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ તેમની સચોટ ઓળખ અને સામાન્ય જાગૃતિ વધારવાનો હતો. સરકારના આ અભિગમથી પ્રદેશની સરહદી સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વને વધુ મજબૂતી મળે છે.
ચીન અને પ્રવાસન માર્ટ: શું છે સમીકરણો?
ભારત અને ચીન વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા પ્રાદેશિક વિવાદને ધ્યાનમાં રાખીને તવાંગની આ ઇવેન્ટમાં ચીની પ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિશેષ ધ્યાન ખેંચી શકે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ચીનના સરકારી પ્રતિનિધિઓએ ભારતમાં યોજાયેલા ટૂરિઝમ માર્ટમાં હાજરી આપી નથી, જો કે અગાઉની આવૃત્તિઓમાં ચીનના ખાનગી ટૂર ઓપરેટર્સે ભાગ લીધો હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર તવાંગ જેવા સરહદી વિસ્તારમાં વૈશ્વિક પ્રતિનિધિઓને આમંત્રિત કરીને ભારતે સ્પષ્ટ સંદેશો આપ્યો છે કે અરુણાચલ પ્રદેશમાં સ્થિરતા, શાંતિ અને પર્યટનની અદ્ભુત સંભાવનાઓ છે. આ પગલું માત્ર પ્રવાસન ક્ષેત્રને વેગ આપશે નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની પકડ અને સાંસ્કૃતિક ઓળખને પણ વધુ ઉજાગર કરશે. તવાંગમાં આયોજિત આ મહાસેલથી સ્થાનિક રોજગારી અને અર્થવ્યવસ્થાને પણ નવો વેગ મળશે તેવી પૂરી આશા છે.
