‘મક્કા ડિફેન્સ પેક્ટ’ સત્તાવાર રીતે લાગુ, હવે એક દેશ પર હુમલો ત્રણેય પર હુમલો ગણાશે
મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં ભૂ-રાજકીય સમીકરણો ઝડપથી બદલાઈ રહ્યા છે. યેમનના ઈરાન-સમર્થિત હુતી વિદ્રોહીઓ દ્વારા ઇસ્લામના પવિત્ર સ્થળો મક્કા અને મદીનાને નિશાન બનાવીને સતત કરવામાં આવી રહેલા હુમલાઓ બાદ સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ છે. આ વધતા ક્ષેત્રીય જોખમને પહોંચી વળવા માટે આખરે સાઉદી અરેબિયા, તુર્કીએ અને પાકિસ્તાને પોતાના ઐતિહાસિક ‘મક્કા સંયુક્ત રક્ષા કરાર’ (Mecca Defense Pact) ને ઔપચારિક રીતે સંપૂર્ણપણે લાગુ કરી દીધો છે.
શું છે મક્કા ડિફેન્સ પેક્ટ અને તેનો મુખ્ય આધાર?
રિયાધમાં આયોજિત ‘મક્કા ડિફેન્સ એલાયન્સ’ની કટોકટીની ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક બાદ પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલય અને સંબંધિત સભ્ય દેશો દ્વારા એક સંયુક્ત નિવેદન જારી કરવામાં આવ્યું છે. આ કરારની સૌથી મોટી અને મહત્વની શરત એ છે કે આ ત્રણેય દેશોમાંથી કોઈપણ એક દેશ પર થનારો સશસ્ત્ર હુમલો, ત્રણેય દેશો પરનો હુમલો ગણવામાં આવશે. તેને નાટો (NATO) ની તર્જ પર ‘કલેક્ટિવ સિક્યુરિટી’ (સામૂહિક સુરક્ષા) નું એક મોટું ક્ષેત્રીય માળખું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
સાઉદી અરેબિયામાં લશ્કરી દળોની ઝડપી તૈનાતી
સાઉદી અરેબિયામાં લશ્કરી દળોની ઝડપી તૈનાતીહુતી વિદ્રોહીઓના હુમલાઓ બાદ આ પેક્ટને એક્ટિવેટ કરીને ત્રણેય દેશોએ સાઉદી અરેબિયાની સુરક્ષાને ચકચૌબંદ કરવાનું મોટું પગલું ભર્યું છે. આ અંતર્ગત સાઉદી ધરતી પર પાકિસ્તાન અને તુર્કીએની લશ્કરી તાકાતો, રક્ષા ઉપકરણો અને સૈન્ય ક્ષમતાઓની ઝડપી તૈનાતી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે. જાણકારોનું માનવું છે કે આ પગલાથી ખાડી ક્ષેત્રમાં સુરક્ષાનું એક નવું સમીકરણ તૈયાર થઈ રહ્યું છે, જે હુતી વિદ્રોહીઓ અને તેમના સમર્થકો સામે એક મજબૂત અવરોધક (Deterrence) નું કામ કરશે.
ક્ષેત્રીય સંઘર્ષનું રૂપ લેતી જંગ
યેમનમાં જાગેલી જંગ હવે માત્ર સ્થાનિક સંઘર્ષ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ માટે એક મોટો પડકાર બની ચુકી છે. હુતી વિદ્રોહીઓ દ્વારા સાઉદી અરેબિયાના ઊર્જા માળખા અને પવિત્ર સ્થળોની નજીક મિસાઈલ તથા ડ્રોન હુમલાઓએ રિયાધની સુરક્ષા ચિંતાઓને ઘણી વધારી દીધી છે. આ ત્રિપક્ષીય ગઠબંધનના સક્રિય થવાથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે આગામી દિવસોમાં આ ક્ષેત્રની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં એક ખૂબ મોટો બદલાવ જોવા મળશે, જેના પર આખી દુનિયાની નજર ટકેલી છે.
