નેશનલ હાઈવે પર મુસાફરી કરતા વાહનચાલકો ખાસ વાંચે: FASTag અને ટોલ ટેક્સ વસૂલાતના નિયમોમાં બદલાવ
દેશના નેશનલ હાઇવે પર મુસાફરી કરતી વખતે ઘણીવાર વાહનચાલકોને ટોલ પ્લાઝા પર ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. ખાસ કરીને FASTag સ્કેન ન થવું, ટેકનિકલ ખામી સર્જાવી કે બેંકનું સર્વર ડાઉન હોવાને કારણે પેમેન્ટ ફેલ થઈ જવાની ઘટનાઓ અવારનવાર બને છે. આવી સ્થિતિમાં ટોલ પ્લાઝાના કર્મચારીઓ અને વાહનચાલકો વચ્ચે બમણા દંડની વસૂલાતને લઈને ઉગ્ર બોલાચાલી અને ઝઘડા થતા જોવા મળે છે.
જોકે, નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઑફ ઇન્ડિયા (NHAI) અને કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા ટોલ વસૂલાતના નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. વાહનચાલકો માટે એ જાણવું અત્યંત જરૂરી છે કે FASTag કામ ન કરે ત્યારે ખરેખર કેટલો ટોલ ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે અને કાયદો શું કહે છે.
જૂના નિયમોમાં ફેરફાર અને પેમેન્ટ મોડ આધારિત નવો ચાર્જ
અગાઉના ચાલતા નિયમો હેઠળ જો વાહન પર FASTag લાગેલું ન હોય, બેલેન્સ પૂરતું ન હોય અથવા સ્કેનર દ્વારા FASTag રીડ ન થઈ શકે, તો વાહનચાલક પાસેથી સીધો બમણો (Double) ટોલ ટેક્સ વસૂલવામાં આવતો હતો. પરંતુ NHAI એ હવે આ પ્રક્રિયામાં સુધારો કર્યો છે.
નવા નિયમો મુજબ, તમારે બમણો દંડ ભરવો પડશે કે નહીં તેનો આધાર તમે ચુકવણી કયા માધ્યમથી (Payment Mode) કરો છો તેના પર રહેલો છે. જો તમારો FASTag સ્કેન ન થઈ રહ્યો હોય અને તમે રોકડ (Cash) આપવાના બદલે Google Pay, PhonePe, Paytm જેવા UPI અથવા અન્ય કોઈપણ ડિજિટલ માધ્યમથી પેમેન્ટ કરો છો, તો તમારે બમણો ટોલ ટેક્સ ચૂકવવાની બિલકુલ જરૂર નથી. આવી સ્થિતિમાં માત્ર સાધારણ ટોલ ટેક્સના ૧.૨૫ ગણા એટલે કે સામાન્ય દર પર માત્ર ૨૫ ટકા વધારાની રકમ ચૂકવવાની રહેશે.
રોકડ ચૂકવણી પર બમણો દંડ અને ૭૨ કલાકની મર્યાદા
બીજી તરફ, જો વાહનચાલક ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ કરવાના બદલે ટોલ બૂથ પર રોકડમાં (Cash) રકમ ચૂકવવાનો આગ્રહ રાખે છે, તો લાગુ નિયમો મુજબ તેમની પાસેથી બમણો ટોલ ટેક્સ વસૂલ કરવામાં આવી શકે છે. સરકાર અને NHAI ના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ ટોલ પ્લાઝા પર રોકડ વ્યવહારો સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાનો, ટ્રાફિક જામ અટકાવવાનો અને ડિજિટલ ઇન્ડિયા અંતર્ગત કેશલેસ ટ્રાન્ઝેક્શનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
આ ઉપરાંત, જો કોઈ વાહનચાલક ટોલ પ્લાઝા પર કોઈપણ કારણસર ટોલ ટેક્સ ચૂકવ્યા વિના વાહન લઈને નીકળી જાય છે અને ૭૨ કલાકની અંદર બાકી નીકળતા ટોલની ચુકવણી ઓનલાઈન પૂર્ણ નથી કરતો, તો NHAI તે વાહન માલિક સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરીને બમણો દંડ અને પેનલ્ટી લાદી શકે છે.
ટોલ પ્લાઝા પર છેતરપિંડીથી બચવા માટે ખાસ સલાહ
હાઈવે પર કોઈપણ પ્રકારની ગેરસમજ, છેતરપિંડી કે કર્મચારીઓ દ્વારા કરાતી વધારાની બિનઅધિકૃત વસૂલાતથી બચવા માટે વાહનચાલકોએ પોતાના વાહનની વિંડસ્ક્રીન પર FASTag ને યોગ્ય રીતે ચોંટાડેલું રાખવું જોઈએ અને તેમાં પૂરતું બેલેન્સ જાળવવું જોઈએ.
જો ટોલ પ્લાઝાના સ્કેનરની ટેકનિકલ ખામીને કારણે FASTag રીડ ન થઈ રહ્યું હોય, તો કર્મચારી સાથે ઉગ્ર દલીલો કરવાને બદલે કે રોકડમાં બમણા નાણાં આપવાને બદલે તરત જ UPI થી ૧.૨૫ ગણું પેમેન્ટ કરી દેવું અને તેની કમ્પ્યુટોરાઈઝ્ડ રસીદ (Receipt) અવશ્ય મેળવી લેવી. નિયમોની યોગ્ય જાણકારી મુસાફરીને વધુ આરામદાયક અને સુગમ બનાવી શકે છે.
