12 વર્ષ બાદ પેન્શનમાં થશે મોટો વધારો? EPFOની બેઠકમાં ₹3,000ના પ્રસ્તાવ પર મહોર લાગવાની શક્યતા
EPS-95 પેન્શન યોજના સાથે જોડાયેલા લાખો નિવૃત્ત કર્મચારીઓ માટે એક ખૂબ જ મોટા અને રાહતરૂપ સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી માંગ અને અટકળો વચ્ચે હવે એવા અહેવાલો છે કે કર્મચારી ભવિષ્ય નિનિધિ સંગઠન (EPFO) ની આગામી બેઠકમાં ન્યૂનતમ પેન્શનની રકમ વધારવા પર મોટો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. જો આ પ્રસ્તાવ પાસ થશે, તો પેન્શનર્સને દર મહિને મળતી ન્યૂનતમ રકમમાં સીધો ત્રણ ગણો વધારો જોવા મળી શકે છે.
દેશભરના કરોડો પેન્શનર્સ જેની લાંબા સમયથી રાહ જોઈ રહ્યા હતા તેવા દિવસો હવે નજીક આવી રહ્યા હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. EPFO ની સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ (CBT) ની ૨૪૦મી મહત્વપૂર્ણ બેઠક આગામી ૧૯ નવેમ્બરે મળવા જઈ રહી છે. આ બેઠકનું મુખ્ય અને સૌથી મોટું કેન્દ્રબિંદુ EPS-95 હેઠળ આપવામાં આવતા ન્યૂનતમ પેન્શનને વધારવાનું રહેશે.
અગાઉ આ બેઠક ગુજરાતના ગીર ખાતે યોજાવાની હતી, પરંતુ બાદમાં તેમાં ફેરફાર કરીને તેને નવી દિલ્હી સ્થિત EPFO મુખ્યાલયમાં ખસેડવામાં આવી છે. CBT ના સભ્યોને મોકલવામાં આવેલા પત્ર અનુસાર, આ બેઠક સવારે ૧૦:15 કલાકે શરૂ થશે, જેમાં ન્યૂનતમ પેન્શનના મુદ્દે ગંભીર ચર્ચા અને આખરી મહોર મારવાની શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.
ન્યૂનતમ પેન્શન ₹1,000 થી વધીને ₹3,000 થઈ શકે છે
વર્તમાન સમયમાં EPS-95 હેઠળ પેન્શનર્સને માત્ર ₹1,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ ન્યૂનતમ પેન્શન તરીકે મળે છે. પરંતુ સૂત્રો અને રિપોર્ટ્સ અનુસાર, શ્રમ મંત્રાલય દ્વારા નાણા મંત્રાલય સાથેની વિસ્તૃત ચર્ચાઓ બાદ આ ન્યૂનતમ માસિક પેન્શનને ત્રણ ગણું વધારીને ₹3,000 પ્રતિ માસ કરવા પર સહમતિ સધાઈ ચૂકી છે.
જો કે, હજુ સુધી સરકાર કે સંબંધિત મંત્રાલયો તરફથી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી, પરંતુ જો આગામી ૧૯ નવેમ્બરની બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવ પર સત્તાવાર મહોર લાગશે, તો વર્ષ ૨૦૧૪ પછી એટલે કે લગભગ ૧૨ વર્ષના લાંબા અંતરાલ બાદ પેન્શનર્સની નાણાકીય સ્થિતિમાં મોટી રાહત મળશે.
વર્ષ ૨૦૧૪ પછી પેન્શનમાં કોઈ મોટો વધારો થયો નથી
આપને જણાવી દઈએ કે EPS યોજના હેઠળ મળતું ન્યૂનતમ માસિક પેન્શન સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪થી ફ્લેટ ₹1,000 જ ચાલી રહ્યું છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૪માં CBT દ્વારા પેન્શન વધારાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૧४-૧૫ માં તેની જાહેરાત કરીને ઓગસ્ટ ૨૦૧૪માં તેને નોટિફાઈ કરવામાં આવ્યું હતું.
ત્યારબાદના આટલા લાંબા વર્ષો વીતી જવા છતાં મોંઘવારી અને જીવન જરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા હોવા છતાં આ ન્યૂનતમ પેન્શનની રકમમાં એક રૂપિયો પણ વધારો કરવામાં આવ્યો નહોતો.
પેન્શનર્સની લાંબા સમયથી ચાલી રહી છે મોટી માંગ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી દેશભરના વિવિધ પેન્શનર્સ સંગઠનો અને કર્મચારી યુનિયનો સરકાર સામે આક્રમક દેખાવો અને રજૂઆતો કરી રહ્યા છે. તેમનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે આજના મોંઘવારીના સમયમાં, દવાનો ખર્ચ અને રોજબરોજની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે માત્ર ₹1,000 નું માસિક પેન્શન ખૂબ જ અપર્યાપ્ત છે.
ઘણા વરિષ્ઠ નાગરિક સંગઠનો અને યુનિયનો દ્વારા તો ન્યૂનતમ માસિક પેન્શન વધારીને સીધું ₹7,500 કરવાની માંગ ઉઠાવવામાં આવી રહી છે. જો સરકાર ₹3,000 કરવાનો નિર્ણય કરે તો પણ તે લાખો પેન્શનરો માટે એક મોટી રાહત સાબિત થશે.
કેવી રીતે કામ કરે છે EPS-95 પેન્શન યોજના?
કર્મચારી ભવિષ્ય નિનિધિ સંગઠન (EPFO) દ્વારા સંચાલિત ‘એમ્પ્લોઈઝ પેન્શન સ્માઈલ’ (EPS) એ સંગઠિત ક્ષેત્ર (Organized Sector) માં કામ કરતા કર્મચારીઓ માટે એક સામાજિક સુરક્ષા યોજના છે. આ યોજના અંતર્ગત કંપની (નિયોક્તા) દ્વારા કર્મચારીના PF ખાતામાં જમા થતી રકમમાંથી એક નિશ્ચિત હિસ્સો EPS માં જાય છે.
વર્તમાન નિયમો મુજબ, કંપનીના કુલ યોગદાનમાંથી ૮.૩૩ ટકા હિસ્સો EPS માં જમા થાય છે. કર્મચારીની નિવૃત્તિ પછી તેને કેટલી પેન્શન મળશે તે તેની નોકરીની કુલ અવધિ (Service Period) અને પેન્શન યોગ્ય વેતન (Pensionable Salary) પર આધાર રાખે છે. યોજનામાં ન્યૂનતમ પેન્શન મર્યાદિત છે, જ્યારે મહત્તમ પેન્શન માટે કોઈ ચોક્કસ મર્યાદા નથી, પરંતુ આખી સિસ્ટમ કર્મચારીના અગાઉના યોગદાન પર નિર્ભર રહે છે.
આગળ શું અપેક્ષા રાખી શકાય?
આગામી ૧૯ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ યોજાનારી આ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક પર દેશના કરોડો નિવૃત્ત કર્મચારીઓની મીટ માંડાઈ છે. જો સરકાર આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપે છે, તો નિવૃત્ત વરિષ્ઠ નાગરિકોનું બજેટ સુધરશે અને તેમને આર્થિક સંકળામણમાંથી મોટી રાહત મળશે. પેન્શનર્સ અને કર્મચારી સંગઠનો આશા રાખી રહ્યા છે કે સરકાર આ દિશામાં સકારાત્મક અને સંવેદનશીલ નિર્ણય લેશે.
