ધૂમ્રપાન કરનારાઓના ખિસ્સા પર વધારાનો બોજ: ₹૧૨૫ માં મળતું ગોલ્ડ ફ્લેકનું પેક હવે ₹૧૩૫ માં વેચાશે
ભારતીય બજારમાં ધૂમ્રપાન કરનારાઓ માટે વધુ એક મોંઘવારીના સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશની અગ્રણી એફએમસીજી (FMCG) અને સિગારેટ ઉત્પાદક કંપની આઈટીસી (ITC) એ પોતાની સૌથી લોકપ્રિય અને વધુ વેચાતી બ્રાન્ડ ‘ગોલ્ડ ફ્લેક’ (Gold Flake) ની કિંમતોમાં ફરી એકવાર વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. કંપનીએ ગોલ્ડ ફ્લેક રેગ્યુલર સાઈઝ ફિલ્ટર ટિપ્સ (RSFT) સિગારેટના છૂટક ભાવમાં પેકેટ દીઠ ₹૧૦ નો વધારો કર્યો છે. આ નવા ભાવ વધારા સાથે, ૬૯ મિલીમીટર (69 mm) ના આ પેકની કિંમત હવે ₹૧૨૫ થી વધીને સીધી ₹૧૩૫ પર પહોંચી ગઈ છે.
મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે વર્ષ ૨૦૨૬ દરમિયાન આ બ્રાન્ડની કિંમતમાં કરવામાં આવેલો આ બીજો મોટો વધારો છે. અગાઉ ચાલુ વર્ષના ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ મહિનામાં કંપનીએ એકસાથે ₹૩૦ નો જંગી વધારો કર્યો હતો, જેના કારણે તે સમયે પેકેટનો ભાવ ₹૯૫ થી વધીને ₹૧૨૫ થયો હતો. આમ, એક જ કેલેન્ડર વર્ષમાં ગોલ્ડ ફ્લેકના એક બોક્સની કિંમતમાં કુલ ₹૪૦ નો તોતિંગ વધારો નોંધાયો છે, જેની સીધી અસર ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડી રહી છે.
ITC ના વ્યવસાયમાં ગોલ્ડ ફ્લેક RSFT નું શું મહત્વ છે?
બજારના વિશ્લેષકો અને ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોના મતે, ગોલ્ડ ફ્લેક આરએસએફટી (RSFT) એ આઈટીસીના સમગ્ર સિગારેટ સામ્રાજ્યની કરોડરજ્જુ સમાન છે. આ એક જ બ્રાન્ડ કંપનીના કુલ સિગારેટ વેચાણ વોલ્યુમમાં અંદાજે ૩૦ થી ૩૫ ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, કંપનીના કુલ નફામાં પણ આ બ્રાન્ડની નફાકારકતા સૌથી ઊંચી માનવામાં આવે છે, તેથી તેના ભાવમાં થતો કોઈપણ ફેરફાર કંપનીની આવક પર સીધી અસર કરે છે.
કરવેરાનો બોજ અને ગેરકાયદેસર બજારનો બેવડો પડકાર
કંપનીએ આ ભાવ વધારો એવા સંવેદનશીલ સમયે કર્યો છે જ્યારે આઈટીસી એક તરફ સરકાર દ્વારા સિગારેટ પર લાદવામાં આવેલા વધારાના કરવેરાના બોજનો સામનો કરી રહી છે, તો બીજી તરફ ભાવ વધવાને કારણે ગ્રાહકો સસ્તા અને બિન-નિયંત્રિત વિકલ્પો એટલે કે ગેરકાયદેસર સિગારેટ બજાર (Illicit Cigarette Market) તરફ વળી જવાનું જોખમ પણ વધી રહ્યું છે.
કંપની મેનેજમેન્ટે આ બંને પડકારોનો સ્વીકાર કરતા જણાવ્યું છે કે તે કર માળખામાં થયેલા ફેરફારોની નકારાત્મક અસર ઘટાડવા અને ગ્રાહકોને દાણચોરી કે ગેરકાયદેસર બજાર તરફ જતા અટકાવવા માટે પોતાના સપ્લાય ચેઇન સંચાલન અને બજાર અમલીકરણ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, આઈટીસી માટે કિંમત નિર્ધારણ એક અત્યંત નાજુક સંતુલન જાળવવાની પ્રક્રિયા છે, જ્યાં ભાવ વધારો કંપનીના માર્જિનનું રક્ષણ કરે છે, પરંતુ વધુ પડતો ભાવ વધારો કાયદેસર બજારને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ત્રિમાસિક નાણાકીય પરિણામો પર ટેક્સની સ્પષ્ટ અસર
કંપનીના તાજેતરના નાણાકીય પ્રદર્શન પર પડેલા દબાણ વચ્ચે આ ભાવ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરના પરિણામો મુજબ, આઈટીસીનો સંયુક્ત ચોખ્ખો નફો વાર્ષિક ધોરણે ૨૦.૧ ટકા ઘટીને ₹૪,૧૩૭.૧૨ કરોડ નોંધાયો હતો, જે અગાઉના વર્ષના સમાન ક્વાર્ટરમાં ₹૫,૧૮૦ કરોડ હતો. નફામાં થયેલો આ મોટો ઘટાડો મુખ્યત્વે સિગારેટ બિઝનેસ પર લાદવામાં આવેલા અભૂતપૂર્વ કરવેરાને આભારી છે.
જોકે, આ મુશ્કેલ સમયમાં કંપનીની કુલ આવક ૧.૮ ટકા વધીને ₹૧૮,૪૦૧ કરોડ (ગત વર્ષે ₹૧૮,૦૮૧ કરોડ) પર પહોંચી હતી. કંપનીના નોન-સિગારેટ વ્યવસાયોએ તેને મોટો આર્થિક ટેકો પૂરો પાડ્યો હતો, જેમાં ખાસ કરીને એફએમસીજી (FMCG) સેગમેન્ટે છેલ્લા ૧૪ ક્વાર્ટરમાં પોતાની સૌથી મજબૂત આવક વૃદ્ધિ નોંધાવીને કંપનીની સ્થિતિ સંભાળી રાખી છે.
