ઓસ્ટ્રેલિયન રિસર્ચનો સનસનીખેઝ દાવો: બિલાડી પાળનારાઓને ‘સ્કિઝોફ્રેનિયા’નું જોખમ સૌથી વધુ!
સ્કિઝોફ્રેનિયા એક ગંભીર માનસિક બીમારી છે. ઑસ્ટ્રેલિયાના તાજેતરના રિસર્ચ મુજબ, પાલતુ બિલાડીઓના સંપર્કમાં રહેલા લોકોમાં તેના જોખમો વધુ હોઈ શકે છે.
સ્કિઝોફ્રેનિયા એક ગંભીર માનસિક વિકાર છે, જેમાં વ્યક્તિની વિચારવાની, સમજવાની અને વાસ્તવિકતાને ઓળખવાની ક્ષમતા પ્રભાવિત થાય છે. આવા દર્દીઓમાં ભ્રમ, ખોટી માન્યતાઓ, અવાજો સંભળાવવા કે વર્તનમાં અસામાન્યતા જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળે છે.
તાજેતરમાં, ઑસ્ટ્રેલિયાની એક રિસર્ચ ટીમે સ્કિઝોફ્રેનિયા સાથે સંકળાયેલા સંભવિત જોખમોને લઈને ૧૭ જૂની સ્ટડીઝનું વિશ્લેષણ કર્યું છે. આ મોટા વિશ્લેષણમાં સંશોધકોએ જાણ્યું કે પાલતુ બિલાડીઓના સતત સંપર્કમાં રહેલા લોકોમાં આ માનસિક બીમારી સાથે સંકળાયેલા વિકારોનું જોખમ વધી શકે છે.
સ્કિઝોફ્રેનિયાના કારણો અને લક્ષણો
સ્કિઝોફ્રેનિયાનું ચોક્કસ કારણ હજી સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે તે જિનેટિક, પર્યાવરણીય અને ન્યુરોલોજિકલ પરિબળોના મિશ્રણથી વિકસિત થાય છે. જે લોકોના પરિવારમાં માનસિક વિકારોનો ઇતિહાસ હોય છે, તેમાં તેનું જોખમ વધુ જોવા મળે છે.
-
ન્યુરોલોજિકલ ફેરફારો: મગજના કેમિકલ અસંતુલન, ખાસ કરીને ડોપામાઇન અને ગ્લુટામેટ જેવા ન્યુરોટ્રાન્સમિટર્સમાં ફેરફાર પણ આ બીમારીની સંભાવના વધારી શકે છે.
-
મુખ્ય લક્ષણો: ભ્રમ, ન સંભળાય એવા અવાજો સાંભળવા, અસંગત વાતો કરવી, સામાજિક રીતે દૂર થઈ જવું અને નિર્ણય લેવામાં મુશ્કેલી થવી.
ઑસ્ટ્રેલિયાની નવી સ્ટડીનો દાવો છે કે પર્યાવરણીય એક્સપોઝર, જેમ કે પાલતુ બિલાડીઓ સાથેનો સંપર્ક, પણ આ જોખમને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
બિલાડીઓ પાળવાથી જોખમ કેમ વધી શકે છે?
રિસર્ચ ટીમ અનુસાર, પાલતુ બિલાડીઓ સાથે સતત સંપર્કમાં રહેતા લોકોમાં સ્કિઝોફ્રેનિયા સાથે સંકળાયેલા વિકારોનું જોખમ લગભગ બે ગણું જોવા મળ્યું છે.
-
મુખ્ય કારણ: આનું સૌથી મોટું કારણ ટૉક્સોપ્લાઝ્મા ગોન્ડી (Toxoplasma gondii) નામનો એક પરોપજીવી (Parasite) માનવામાં આવે છે, જે બિલાડીઓના મળ (Faeces) અથવા તેમની આસપાસના વાતાવરણમાં મળી શકે છે.
-
અસર: આ પરોપજીવી મનુષ્યના મગજ સુધી પહોંચીને ન્યુરોટ્રાન્સમિટર્સ પર અસર કરી શકે છે, જેનાથી વર્તન અને વિચારવાની ક્ષમતા પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
ઘણી જૂની સ્ટડીઝમાં જાણવા મળ્યું કે આ પરોપજીવીથી સંક્રમિત લોકોમાં માનસિક વિકારોનું જોખમ સામાન્ય લોકોની સરખામણીમાં વધુ હોય છે. ઑસ્ટ્રેલિયાની ટીમે ૧૭ સ્ટડીઝનું વિશ્લેષણ કરીને જોયું કે બિલાડીઓ પાળવા અને સ્કિઝોફ્રેનિયાના જોખમ વચ્ચે એક ખાસ સંબંધ છે. જોકે, આ સીધેસીધું કારણ સાબિત કરતું નથી, પરંતુ સંશોધકો આ સંકેતને માનસિક સ્વાસ્થ્યના સંભવિત જોખમી પરિબળ (Risk Factor) તરીકે ગંભીરતાથી જોવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોની સલાહ
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ માત્ર એક સંબંધ (Correlation) છે, પાકી પુષ્ટિ (Causation) નથી. તેમ છતાં, નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
-
સ્વચ્છતા (Hygiene): સફાઈનું ધ્યાન રાખવું.
-
સંભાળ: કૅટ લિટર (Cat Litter) ને યોગ્ય રીતે સંભાળવું.
-
સંક્રમણથી બચાવ: હાથ સ્વચ્છ રાખવા અને સંક્રમણથી બચવાના ઉપાયો અપનાવવા.
સંશોધકો સૂચવે છે કે ભવિષ્યમાં આ વિષય પર વધુ ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ થવો જોઈએ.
