હવે ‘ભાઈ વિરેન્દ્ર’ જેવી ઘટના નહીં! મહારાષ્ટ્રમાં સરકારી કર્મચારીઓ માટે નવી પ્રોટોકોલ યાદી જાહેર; અહીં જુઓ
મહારાષ્ટ્રે એક નવો સરકારી ઠરાવ (GR) બહાર પાડ્યો છે, જેમાં કર્મચારીઓને સાંસદો અને ધારાસભ્યો પ્રત્યે આદર દર્શાવવા માટે ઊભા રહેવું, ફોન પર વિનમ્ર ભાષાનો ઉપયોગ કરવો અને વધુ નિયમોનું પાલન કરવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું છે.
મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય સચિવ રાજેશ કુમારે એક નવો સરકારી ઠરાવ (GR) બહાર પાડ્યો છે જેણે હેડલાઇન્સ બનાવી છે. આ GR સરકારી કર્મચારીઓને આદેશ આપે છે કે જ્યારે પણ સંસદ સભ્યો (MPs) અથવા ધારાસભ્યો (MLAs) તેમની ઓફિસમાં પ્રવેશ કરે ત્યારે તેઓ ઊભા થાય. ગુરુવારે બહાર પાડવામાં આવેલા આ ઠરાવમાં અધિકારીઓને સાંસદો અને ધારાસભ્યોની વાત ધ્યાનથી સાંભળવા અને ફોન વાતચીત દરમિયાન વિનમ્ર ભાષાનો ઉપયોગ કરવા માટે પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
આ GR ધારાસભ્યો અને સંસદસભ્યો પ્રત્યે ગૌરવપૂર્ણ અને વિવેકપૂર્ણ વર્તન સુનિશ્ચિત કરવા માટે બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. તે 27 જુલાઈ, 2015 અને 20 ઓગસ્ટ, 2021 વચ્ચે જારી કરાયેલા તમામ પરિપત્રોને એકીકૃત કરે છે, જે વ્યાપક માર્ગદર્શિકાઓનો એક જ, અપડેટ કરેલો સમૂહ પ્રદાન કરે છે.
શિષ્ટાચાર અને સંદેશાવ્યવહાર પરના કડક નિયમો
-
આદરનું પ્રતીક: જ્યારે પણ કોઈ MP કે MLA ઓફિસમાં પ્રવેશ કરે કે બહાર જાય ત્યારે અધિકારીઓએ પોતાની સીટ પરથી ઊભા થવું ફરજિયાત છે. કર્મચારીઓએ પ્રતિનિધિઓ સાથે સંપૂર્ણ સૌજન્યથી વર્તવું, તેમની ચિંતાઓ ધ્યાનથી સાંભળવી અને નિયમોની અંદર રહીને મદદ પૂરી પાડવી.
-
ફોન દ્વારા સંદેશાવ્યવહાર: અધિકારીઓએ તમામ સંદેશાવ્યવહારમાં, ખાસ કરીને ફોન પર, વિનમ્ર અને આદરપૂર્ણ ભાષાનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.
-
જવાબદારી અને શિસ્ત: આ માર્ગદર્શિકાઓનો હેતુ વહીવટીતંત્રને વધુ જવાબદાર અને ભરોસાપાત્ર બનાવવાનો છે. નિયમોનું પાલન ન કરવાથી શિસ્તભંગના પગલાં આવી શકે છે.
બેઠકો અને પત્રવ્યવહારની સમયમર્યાદા
-
બેઠકનું સમયપત્રક: પ્રતિનિધિઓની સરળ પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, જિલ્લા અને પ્રાદેશિક વડાઓએ દર મહિનાના પહેલા અને ત્રીજા ગુરુવારે સાંસદો, ધારાસભ્યો અને નાગરિકો સાથેની બેઠકો માટે બે કલાકનો સમય ફાળવવો જરૂરી છે. તાત્કાલિક કેસોમાં, પ્રતિનિધિઓ ઓફિસના સમય દરમિયાન અધિકારીઓને મળી શકે છે.
-
પત્રવ્યવહારની સમયમર્યાદા: વિભાગોએ સાંસદો અને ધારાસભ્યોના તમામ પત્રો માટે એક અલગ રજિસ્ટર – ભૌતિક અથવા ડિજિટલ – જાળવવું આવશ્યક છે. અધિકારીઓએ 60 દિવસની અંદર જવાબ આપવો પડશે. જો આ સમયગાળામાં સંપૂર્ણ પ્રતિસાદ શક્ય ન હોય, તો તેઓએ પ્રતિનિધિને વિલંબ વિશે જાણ કરવી અને લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપવી.
સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં પ્રોટોકોલ
GR ફરજિયાત કરે છે કે તમામ મુખ્ય જિલ્લા-સ્તરના કાર્યક્રમોમાં સ્થાનિક ધારાસભ્યોને આમંત્રણ આપવું આવશ્યક છે. નામો યોગ્ય રીતે છાપવા જોઈએ, અને બેઠક વ્યવસ્થાએ સત્તાવાર પ્રાધાન્યતાના ક્રમ (Order of Precedence) નું સખતપણે પાલન કરવું આવશ્યક છે.
‘ભાઈ વિરેન્દ્ર કેસ’ શું હતો?
આ જીઆર જુલાઈ 2025 માં બિહારના આરજેડી ધારાસભ્ય ભાઈ વીરેન્દ્ર સાથે જોડાયેલી એક વાયરલ ઘટના પછી આવ્યો છે. એક વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો હતો જેમાં વીરેન્દ્ર બાલુઆ પંચાયત સચિવ સંદીપ કુમાર સાથે ફોન પર વાત કરી રહ્યા હતા. જ્યારે વીરેન્દ્રએ પોતાનો પરિચય આપ્યો, ત્યારે અધિકારીએ તેમને ઓળખવાનો ઇનકાર કર્યો અને કથિત રીતે અભદ્ર અને અયોગ્ય ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો. ગુસ્સે ભરાયેલા વીરેન્દ્રએ કહ્યું, ‘હું તમને મારા બૂટથી ફટકારીશ. શું તમને પ્રોટોકોલ ખબર નથી?’ પંચાયત સચિવે પણ પ્રતિકાર કર્યો, જેના કારણે ઉગ્ર દલીલ થઈ. આ ઓડિયો ઝડપથી વાયરલ થઈ ગયો, જેમાં ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પ્રત્યે નમ્ર વર્તન માટે સ્પષ્ટ અને કડક માર્ગદર્શિકાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
