ગુજરાતમાં BLO કામગીરીએ શિક્ષકોમાં વધાર્યો અસંતોષ
ગુજરાતમાં ચૂંટણી પૂર્વ તૈયારીઓ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે, પરંતુ સાથે સાથે BLO તરીકેની વધારાની કામગીરીએ શિક્ષક વર્ગમાં ગંભીર અસંતોષ ફેલાવ્યો છે. તાજું ઉદાહરણ અમરેલી જિલ્લાના સાવરકુંડલા તાલુકાના સિમરણ ગામનું સામે આવ્યું છે, જ્યાં પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષક ઇન્દ્રકુમાર કાનપરીયાએ વધેલા કામના બોજને કારણે લેખિત ચીમકી પાઠવી છે. તેમણે સ્પષ્ટ રીતે જણાવ્યું છે કે BLO કાર્ય તેમના જીવનને જોખમમાં મૂકી રહ્યું છે અને જો કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના બને તો તેની જવાબદારી અધિકારીઓ પર રહેશે. શિક્ષકોમાં આ પ્રકારની ફરિયાદો અગાઉ પણ અનેક વખત નોંધાઈ છે, જે હાલની સિસ્ટમની ખામીઓ તરફ સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.
BLO કામગીરીના દબાણથી શિક્ષકનો પત્ર
સિમરણ ગામની પ્રાથમિક શાળામાં ફરજ બજાવતા ઇન્દ્રકુમાર કાનપરીયાના જણાવ્યા અનુસાર તેમને વહેલી સવારે 4 વાગ્યાથી રાત્રે 1 વાગ્યા સુધીની BLO કામગીરી સોંપવામાં આવી છે. આ કામગીરીના કારણે તેઓ સારી રીતે શિક્ષણ કાર્ય કરી શકતા નથી અને સતત દબાણમાં રહે છે. તેમણે જિલ્લા કલેક્ટર અને મામલતદારને મોકલેલા પત્રમાં ઉલ્લેખ કર્યો છે કે આ કાર્ય જબરદસ્તી સોપવામાં આવ્યું છે અને આ જ કારણોસર અગાઉ પણ અનેક શિક્ષકો માનસિક તણાવમાં આવી દુઃખદ પગલાં લીધા છે. તેમના શબ્દોમાં, જો સ્થિતિમાં સુધારો ન થાય તો તેઓ શિક્ષક તરીકેનું રાજીનામું આપવા તૈયાર છે.
BLO સિસ્ટમ અને વધતી જવાબદારીઓ
ભારતમાં BLO વ્યવસ્થા ચૂંટણી પ્રક્રિયાને સરળ અને અસરકારક બનાવવા માટે વર્ષ 1993થી અમલમાં છે. ગુજરાતમાં આ કામગીરી મુખ્યત્વે પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકો પર નિર્ભર રહે છે, કારણ કે તેઓ સ્થાનિક સ્તરોને સારી રીતે ઓળખે છે. BLO તરીકેની ફરજોમાં મતદાર યાદીઓ ચકાસવી, નવા મતદારોની નોંધણી કરવી, ઓળખ પત્રો આપવાની કામગીરી તથા મતદાન કેન્દ્રોની તૈયારી જેવા કાર્યોનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ આ કામગીરી શિક્ષકોના મુખ્ય શિક્ષણકાર્ય સાથે ભળતાં કામના કલાકો વધી જાય છે અને માનસિક દબાણ સર્જાય છે, જેના વિરોધમાં શિક્ષક સંઘો સમયાંતરે અવાજ ઉઠાવતા રહ્યા છે.
કામના વધતા બોજથી તંત્ર સામે પ્રશ્ન
2024-25ની ચૂંટણી તૈયારી દરમિયાન BLOની કામગીરી વધુ તીવ્ર બની છે, જેનાથી શિક્ષકોને તેમના મુખ્ય વ્યવસાયથી વિમુખ થવું પડે છે. ઈન્દ્રકુમાર કાનપરીયાનો આ તાજેતરના પત્રે ફરી એકવાર દર્શાવી દીધું છે કે તંત્ર દ્વારા શિક્ષકો પર મૂકવામાં આવતો વધારાનો બોજ તાત્કાલિક ધોરણે ઘટાડવાની જરૂર છે. ગામોથી શહેરો સુધી BLO ફરજો વિશે નારાજગી વધતી જાય છે, અને આ વ્યવસ્થાને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવી શિક્ષકોને મૂલ્યવાન સમય પાછો આપવો હવે જરૂરી બની ગયું છે.
