પાલકની ખેતીથી શિયાળામાં વધુ નફો: જમીનથી ઉપજ સુધીની સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા
શિયાળો શરૂ થતા લીલા પાંદડાવાળી શાકભાજીની માંગ બજારમાં વધવા લાગે છે અને તેમાં સૌથી આગળ પાલકનું નામ આવે છે. વર્ષભર વાવેતર શક્ય હોવા છતાં ડિસેમ્બર મહિનો ખૂબ જ અનુકૂળ માનવામાં આવે છે કારણ કે ઠંડા હવામાનમાં પાંદડા વધુ તાજા, જાડા અને ચમકદાર બને છે. આ સમયગાળામાં વેચાણ ઝડપથી થાય છે અને ખેડૂતોને તાત્કાલિક નફો મળવાની શક્યતા ઊંચી રહે છે. કૃષિ વિશેષજ્ઞો પણ આ મહિનામાં પાલક વાવવાની સલાહ આપે છે.
પાલક: ઓછા ખર્ચમાં ઝડપી તૈયાર થતો પાક, ખેડૂતો માટે નફાકારક વિકલ્પ
નવનીત રેવાપાટી જણાવે છે કે પાલક તેવો પાક છે જે ઓછા ખર્ચે વધુમાં વધુ નફો આપી શકે છે. આ પાક માત્ર 35 થી 40 દિવસમાં તૈયાર થઈ જાય છે અને બજારમાં તેની માંગ સતત રહે છે. ખાસ કરીને શિયાળામાં લોકો આયર્નથી ભરપૂર લીલાં પાંદડાં વધુ પસંદ કરે છે, જેના કારણે વેચાણમાં વિલંબ નથી થતો. નિમાડ વિસ્તારના ઘણા ખેડૂતો આ પાકથી સારું વળતર મેળવી રહ્યા છે અને મોટા પાયે વાવેતર પણ કરી રહ્યા છે.
ખેતરની યોગ્ય તૈયારી સાથે ઉપજ, ખાતર અને માટી તૈયાર કરવી અગત્યની
પાલકની ખેતી માટે ભારે મહેનતની જરૂર નથી પરંતુ ખેતરની શરૂઆતની તૈયારી સાચી હોય તો ઉપજ નોંધપાત્ર વધી શકે છે. જમીન ભરભરી અને દોમટ હોય તો મૂળ ઝડપથી ફેલાય છે અને છોડ મજબૂત બને છે. વાવણી પહેલા સડેલું ગોબર ખાતર અથવા વર્મી કમ્પોસ્ટ નાખવાથી માટી પોષક બને છે અને રાસાયણિક ખાતરની જરૂરિયાત પણ ઓછી રહે છે. જેથી ખર્ચ ઘટે છે અને પાકની વૃદ્ધિમાં પણ ગતિ આવે છે.
યોગ્ય જાત પસંદ કરો, ડિસેમ્બરમાં હળવા ભેજ સાથે બીજ વાવો
બજારમાં આજકાલ અનેક ઝડપી વિકાસ પામતી પાલકની જાતો ઉપલબ્ધ છે, જે પાંદડાનું ઉત્પાદન વધારે આપે છે. વાવણી વખતે બીજ ઊંધું ન નાખતા માત્ર હલકું દબાવી ઉપરથી પાણી આપવું પૂરતું રહે છે. ડિસેમ્બરમાં ઠંડી વધારે હોવા છતાં દિવસ દરમિયાન હળવી સિંચાઈ કરીને જમીનમાં ભેજ જાળવી શકાય છે. નજીકના કૃષિ કેન્દ્રમાંથી વિસ્તારને અનુરૂપ જાત પસંદ કરવી વધુ ફાયદાકારક રહે છે.
સિંચાઈ અને દેખરેખ સરળ, ઘાસપાત નિયંત્રણ પાકને વધુ તંદુરસ્ત બનાવે
પાલકને પાણીની વધારે જરૂર પડતી નથી, માત્ર જમીન સૂકાઈ ન જાય તેની સંભાળ રાખવી પૂરતી છે. સામાન્ય રીતે 4-5 દિવસે એક વાર હળવી સિંચાઈ કરવાથી વૃદ્ધિ સારી રહે છે. પાલકમાં રોગ અને જીવાત ઓછી આવતી હોવાથી દવાઓનો ખર્ચ પણ ઓછો થાય છે. વાવણી પછી 15-20 દિવસમાં એક વખત નિરાઈ-ગુડાઈ કરવાથી પાંદડા પહોળા અને તેજસ્વી બને છે.
પાક 40 દિવસમાં તૈયાર, અનેક વખત કાપણીથી વધશે નફો
માત્ર એક મહિના જેટલા સમયમાં પાલક ઉપાડવા માટે તૈયાર બની જાય છે અને પાંદડામાં તાજગી તથા ગાઢ લીલાશ દેખાય ત્યારે કાપણી શરૂ કરી શકાય. ખેડૂત ઈચ્છે તો એકમુષ્ટ કાપણી કરી શકે અથવા ઉપરનો ભાગ કાપીને છોડને ફરી વધવા આપી શકે છે. આ રીતે એક જ ખેતરમાંથી અનેક વખત ઉત્પાદન મળે છે અને આવકમાં વધારો થાય છે. શિયાળામાં આ પાક ખેડૂતને ઝડપી તથા સ્થિર નફો આપે છે.
