PM ઇન્ટર્નશિપ યોજના યુવાનોમાં લોકપ્રિય કેમ નથી? ૧.૨૫ લાખનું લક્ષ્ય, માત્ર ૨૦૬૬એ જ ટ્રેનિંગ પૂરી કરી!

યુવાનોમાં PM ઇન્ટર્નશિપ કેમ પોપ્યુલર નથી? જાણો કારણ

પ્રધાનમંત્રીની મહત્ત્વાકાંક્ષી પીએમ ઇન્ટર્નશિપ યોજના (PM Internship Scheme)ને શરૂ થયે એક વર્ષ પૂર્ણ થયું છે, પરંતુ તેના પરિણામો સરકારની અપેક્ષાઓથી ઘણા પાછળ જોવા મળી રહ્યા છે. સરકારે આ યોજના દ્વારા યુવાનોને મોટા પાયે રોજગાર યોગ્ય બનાવવા અને દેશની ટોચની કંપનીઓમાં ઇન્ટર્નશિપની તકો આપવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું.

જોકે, શરૂઆતના આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે લાખો નોંધણી (રજીસ્ટ્રેશન)ની સરખામણીમાં બહુ ઓછા યુવાનો જ ઇન્ટર્નશિપ પૂરી કરી શક્યા છે. કરોડો રૂપિયા ખર્ચ્યા હોવા છતાં, યોજનાની ધીમી પ્રગતિ અને વચ્ચેથી ઇન્ટર્નશિપ છોડી દેનારાઓની મોટી સંખ્યા સરકાર માટે ચિંતાનો વિષય બની ગઈ છે.

લક્ષ્ય મોટું, સિદ્ધિ અત્યંત ઓછી

પીએમ ઇન્ટર્નશિપ યોજનાની જાહેરાત ૨૦૨૪-૨૫ના બજેટમાં કરવામાં આવી હતી.

• લક્ષ્ય: આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ આગામી પાંચ વર્ષમાં દેશની ટોચની ૫૦૦ કંપનીઓ દ્વારા એક કરોડ યુવાનોને ઇન્ટર્નશિપની તક આપવાનો હતો.

• પાયલોટ પ્રોજેક્ટ: ૩ ઑક્ટોબર ૨૦૨૪ના રોજ આ યોજનાનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

• પ્રથમ વર્ષનું લક્ષ્યાંક: સરકારે પ્રથમ વર્ષમાં ૧.૨૫ લાખ યુવાનોને તાલીમ આપવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું.

• સિદ્ધિ (૧ વર્ષ પછી): એક વર્ષ પછી, માત્ર ૨૦૬૬ ઉમેદવારો જ ઇન્ટર્નશિપ પૂરી કરી શક્યા.

• ખર્ચ: આ સમયગાળા દરમિયાન યોજના પર કુલ ૭૩.૭૨ કરોડ રૂપિયા ખર્ચાયા, જેમાંથી ૧૬.૬૨ કરોડ રૂપિયા માત્ર જાહેરાત અને પ્રચાર પર ખર્ચ કરવામાં આવ્યા.

બે રાઉન્ડમાં લાખો રજિસ્ટ્રેશન, બહુ ઓછા સફળ

યોજનાના શરૂઆતી બે રાઉન્ડમાં નોંધણી અને ઇન્ટર્નશિપ સ્વીકારનારાઓના આંકડા નિરાશાજનક રહ્યા:

અત્યાધુનિક યુદ્ધ માટે તૈયાર ભારત: 20,000 કરોડના સ્વદેશી ડ્રોનથી સજ્જ થશે સેના

કેરળમાં આજથી ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન, દેશના ૧૨ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની આશંકા

પ્રથમ રાઉન્ડમાં ૧.૮૧ લાખ ઉમેદવારોએ અરજી કરી હતી, પરંતુ ઑફર સ્વીકાર કરનારાઓની સંખ્યા માત્ર ૮,૭૦૦ રહી. દુઃખની વાત એ છે કે તેમાંથી પણ ૪,૫૬૫ ઉમેદવારોએ વચ્ચેથી જ ઇન્ટર્નશિપ છોડી દીધી.

બીજા રાઉન્ડમાં પણ આવી જ સ્થિતિ રહી, જ્યાં ૨૪,૬૦૦ યુવાનોએ ઑફર સ્વીકારી, પરંતુ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના અંત સુધીમાં ૨,૦૫૩ ઉમેદવારોએ ઇન્ટર્નશિપ વચ્ચેથી છોડી દીધી.

ઉમેદવારો શા માટે અંતર રાખી રહ્યા છે? ફીડબેકમાં સામે આવ્યા ૩ મુખ્ય કારણો

સરકારના ફીડબેક સર્વેમાં યુવાનો દ્વારા ઇન્ટર્નશિપ છોડવા અથવા અરજી ન કરવાના ત્રણ મુખ્ય કારણો સામે આવ્યા છે:

1. અંતરનું કારણ (Location Barrier):

   • મોટાભાગના ઉમેદવારો ૫ થી ૧૦ કિલોમીટરના જ વિસ્તારમાં ઇન્ટર્નશિપ કરવા માંગે છે.

   • શહેરોથી દૂરના સ્થળો પર ઇન્ટર્નશિપ માટે જવા માટે યુવાનો અનિચ્છુક રહે છે.

2. અવધિ (Duration Issue):

   • સામાન્ય કૌશલ્યો (General Skills) માટે ૧૨ મહિનાની ઇન્ટર્નશિપનો સમયગાળો યુવાનોને વધારે લાંબો લાગી રહ્યો છે.

3. ભૂમિકા (Role Dissatisfaction):

   • ઘણા કિસ્સાઓમાં, તાલીમ મુજબ ભૂમિકા (Job Role) ન મળવાથી ઉમેદવારોમાં અસંતોષ પેદા થયો.

રાજ્યોની સ્થિતિ પણ નિરાશાજનક

ઇન્ટર્નશિપ પૂરી કરનારા ૨૦૬૬ ઉમેદવારોમાં રાજ્યોની ભાગીદારી પણ ખૂબ જ અસંતુલિત રહી છે:

• આસામ: એકલા ૫૪૪ ઉમેદવારો ઇન્ટર્નશિપ પૂરી કરી શક્યા.

• દક્ષિણ ભારત: પાંચ રાજ્યોમાંથી પ્રથમ રાઉન્ડમાં ૮૮,૬૬૩ યુવાનોએ નોંધણી કરાવી, પરંતુ માત્ર ૨૭૯ એ જ ઇન્ટર્નશિપ પૂરી કરી.

• અન્ય રાજ્યો (સફળતા દર):

  • બિહાર: ૧૫૬ ઉમેદવારો

  • મધ્ય પ્રદેશ: ૧૩૮ ઉમેદવારો

  • રાજસ્થાન: માત્ર ૪૨ ઉમેદવારો

  • પંજાબ: માત્ર ૩ ઉમેદવારો

બજેટ ઘટ્યું, સવાલો કાયમ

પાયલોટ પ્રોજેક્ટ માટે પહેલાં ૮૪૦ કરોડ રૂપિયાનું બજેટ રાખવામાં આવ્યું હતું, જેને પછીથી ઘટાડીને ૩૮૦ કરોડ રૂપિયા કરી દેવામાં આવ્યું. આટલા મોટા બજેટ અને મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજના હોવા છતાં નબળા પરિણામોએ સરકાર માટે ઘણા સવાલો ઊભા કર્યા છે.

હવે 10 વર્ષથી વધુ સમય નહીં મળે! જાણી લો MBBS પાસ કરવાનો નવો સરકારી નિયમ

કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી બન્યા ડી.કે. શિવકુમાર: રાહુલ ગાંધી અને ખડગેની હાજરીમાં લીધા શપથ

હવે એ જોવું અગત્યનું રહેશે કે આગામી તબક્કામાં આ યોજનાને કેવી રીતે અસરકારક બનાવવામાં આવે છે, જેથી ઇન્ટર્નશિપની અવધિ, લોકેશન અને તાલીમની ગુણવત્તામાં સુધારો કરીને યુવાનોનો વિશ્વાસ ફરીથી જીતી શકાય.